۱۶ مرداد ۱۳۹۲ ساعت ۱۲:۱۱

سیاست‌های کلی ابلاغی در حوزه نفت، گاز و انرژی

سیاست‌های کلی نظام از ارکان اصلی تحقق نظام ولایت فقیه در کشور است که در اصل 110 قانون اساسی مورد تاکید قرار گرفته است. بر این اساس تمامی سیاست‌های اجرایی و قوانین باید در راستای اجرایی شدن سیاست‌های کلی باشند. در نتیجه شناخت این سیاست‌ها امری مهم خواهد بود.

سياستهای‌ كلی‌ انرژی‌ ابلاغی 1379

الف‌ ـ سياستهای‌ كلی‌ نفت‌ و گاز

1 ـ اتخاذ تدابير و راهكارهای‌ مناسب‌ برای‌ گسترش‌ اكتشاف‌ نفت‌ و گاز و شناخت‌ كامل‌ منابع‌ كشور

2 ـ افزايش‌ ظرفيت‌ توليد صيانت‌شده‌ی‌ نفت‌ متناسب‌ با ذخاير موجود و برخورداری‌ كشور از افزايش‌ قدرت‌ اقتصادی‌ و امنيتی‌ و سياسی‌.

3 ـ افزايش‌ ظرفيت‌ توليد گاز، متناسب‌ با حجم‌ ذخاير كشور به‌ منظور تأمين‌ مصرف‌ داخلی‌ و حداكثر جايگزينی‌ با فرآورده‌های‌ نفتی‌.

4 ـ گسترش‌ تحقيقات‌ بنيادی‌ و توسعه‌ای‌ و تربيت‌ نيروی‌ انسانی‌ و تلاش‌ برای‌ ايجاد مركز جذب‌ و صدور دانش‌ و خدمات‌ فنی‌ ـ مهندسی‌ انرژی‌ در سطح‌ بين‌الملل‌ و ارتقاء فن‌آوری‌ در زمينه‌های‌ منابع‌ و صنايع‌ نفت‌ و گاز و پتروشيمی‌.

5 ـ تلاش‌ لازم‌ و ايجاد سازماندهی‌ قانونمند برای‌ جذب‌ منابع‌ مالی‌ مورد نياز (داخلی‌ و خارجی‌) در امر نفت‌ و گاز در بخشهای‌ مجاز قانونی‌.

6 ـ بهره‌ برداری‌ از موقعيت‌ منطقه‌ای‌ و جغرافيايی‌ كشور برای‌ خريد و فروش‌ و فرآوری‌ و پالايش‌ و معاوضه‌ و انتقال‌ نفت‌ و گاز منطقه‌ به‌ بازارهای‌ داخلی‌ و جهانی‌.

7 ـ بهينه‌سازی‌ مصرف‌ و كاهش‌ شدت‌ انرژی‌.

8 ـ جايگزينی‌ صادرات‌ فرآورده‌های‌ نفت‌ و گاز و پتروشيمی‌ به‌ جای‌ صدور نفت‌ خام‌ و گاز طبيعی‌.

ب‌ ـ سياستهای‌ كلی‌ ساير منابع‌ انرژی‌

1 ـ ايجاد تنوع‌ در منابع‌ انرژی‌ كشور و استفاده‌ از آن‌ با رعايت‌ مسائل‌ زيست‌ محيطی‌ و تلاش‌ برای‌ افزايش‌ سهم‌ انرژيهای‌ تجديدپذير با اولويت‌ انرژيهای‌ آبی‌.

2 ـ تلاش‌ برای‌ كسب‌ فن‌آوری‌ و دانش‌ هسته‌ای‌ و ايجاد نيروگاههای‌ هسته‌ای‌ به‌ منظور تأمين‌ سهمی‌ از انرژی‌ كشور و تربيت‌ نيروهای‌ متخصص‌.

3 ـ گسترش‌ فعاليتهای‌ پژوهشی‌ و تحقيقاتی‌ در امور انرژيهای‌ گداخت‌ هسته‌ای‌ و مشاركت‌ و همكاری‌ علمی‌ و تخصصی‌ در اين‌ زمينه‌.

4 ـ تلاش‌ برای‌ كسب‌ فن‌آوری‌ و دانش‌ فنی‌ انرژيهای‌ نو و ايجاد نيروگاهها از قبيل‌ با دی‌ و خورشيدی‌ و پيلهای‌ سوختی‌ و زمين‌ گرمايی‌ در كشور.

تاریخ ابلاغ: ۱۳۷۹/۱۲/۲0

منبع: وب سایت دفتر نشر آثار رهبر انقلاب

سیاست‌های کلی برنامه چهارم توسعه

44ـ  هم‌افزايى و گسترش فعاليت‌هاى اقتصادى در زمينه‌هايی که داراى مزيت نسبى هستند از جمله صنعت، معدن، تجارت، مخابرات، حمل و نقل و گردشگرى، به ويژه صنايع نفت، گاز و پتروشيمى و خدمات مهندسى پشتيبان آن، صنايع انرژى بر و زنجيره پايين دستى آنها، با اولويت سرمايه‌گذارى در ايجاد زيربناها و زيرساخت‌هاى مورد نياز، و ساماندهى سواحل و جزاير ايرانى خليج فارس در چارچوب سياست‌هاى آمايش سرزمين.

تاریخ ابلاغ: 1382/9/20

منبع:وب سایت مجمع تشخیص

سیاست‌های کلی اصل 44

دولت حق فعالیت اقتصادی جدید خارج از موارد صدر اصل 44 را ندارد و موظف است هرگونه فعالیت (شامل تداوم فعالیت‌های قبلی و بهره‌برداری از آن) را که مشمول عناوین صدر اصل 44 نباشد، حداکثر تا پایان برنامه پنج‌ساله چهارم (سالیانه 20% کاهش فعالیت) به بخش‌های تعاونی و خصوصی و عمومی غیردولتی واگذار کند

2ـ سرمایه گذاری، مالکیت و مدیریت در زمینه‌های مذکور در صدر اصل 44 قانون اساسی به شرح ذیل توسط بنگاه‌ها و نهادهای عمومی غیردولتی و بخش‌های تعاونی و خصوصی مجاز است:

2ـ 1 صنایع بزرگ، صنایع مادر (از جمله صنایع بزرگ پایین‌دستی نفت و گاز) و معادن بزرگ (به استثنای نفت و گاز).

*****

واگذاري 80 % از سهام بنگاه‌هاي دولتي مشمول صدر اصل 44 به بخش‌هاي خصوصي شركت‌هاي تعاوني سهامي عام و بنگاه‌هاي عمومي غير دولتي به شرح ذيل مجاز است:

1ـ بنگاه‌هاي دولتي كه در زمينه‌هاي معادن بزرگ، صنايع بزرگ و صنايع مادر (از جمله صنايع بزرگ پايين‌دستي نفت و گاز) فعال هستند به استثناي شركت ملي نفت ايران و شركت‌هاي استخراج و توليد نفت خام و گاز

تاریخ ابلاغ: 1384/3/1

منبع: وب سایت مجمع تشخیص

سیاست‌های کلی برنامه پنجم

22ـ تغيير نگاه به نفت و گاز و درآمدهاى حاصل از آن، از منبع تأمين بودجه عمومى به «منابع و سرمايه‏هاى زاينده اقتصادى» و ايجاد صندوق توسعه ملى با تصويب اساسنامه آن در مجلس شوراى اسلامى در سال اول برنامه پنجم و برنامه ريزى براى استفاده از مزيت نسبى نفت و گاز در زنجيره صنعتى و خدماتى و پايين دستى وابسته بدان با رعايت:

1ـ 22ـ واريز سالانه حداقل 20 درصد از منابع حاصل از صادرات نفت و گاز و فرآورده‏هاى نفتى به صندوق توسعه ملى.

2ـ 22ـ ارائه تسهيلات از منابع صندوق توسعه ملى به بخش‏هاى خصوصى، تعاونى و عمومى غيردولتى با هدف توليد و توسعه سرمايه گذارى در داخل و خارج كشور با در نظر گرفتن شرايط رقابتى و بازدهى مناسب اقتصادى.

3ـ 22ـ قطع وابستگى هزينه‏هاى جارى دولت به درآمدهاى نفت و گاز تا پايان برنامه.

********

27ـ سرمايه گذارى در استحصال و استخراج گاز و نفت و معادن مشترك با كشورهاى همسايه با رعايت سياست‏هاى كلى اصل 44 قانون اساسى.

28ـ حفظ ذخاير راهبردى ارزى به مقدارى كه اطمينان از تأمين نيازهاى اساسى كشور در مدت معين (براساس مصوبه شوراى عالى امنيت ملى) حاصل گردد.

********

41ـ ارتقاء نقش مديريتى ايران در توزيع و ترانزيت انرژى، افزايش فرصتهاى صادراتى، جذب سرمايه و فناورى‏هاى پيشرفته و كمك به استقرار نظام پولى، بانكى و بيمه‏اى مستقل با كمك كشورهاى منطقه‏اى و اسلامى و دوست با هدف كاهش وابستگى به سيستم پولى نظام سلطه.

تاریخ ابلاغ: 1387/10/20

منبع: وب سایت مجمع تشخیص

سیاستهای کلی اصلاح الگوی مصرف

7- صرفه جویی در مصرف انرژی با اعمال مجموعه ای متعادل از اقدامات قیمتی و غیرقیمتی به منظور کاهش مستمر «شاخص شدت انرژی» کشور به حداقل دو سوم میزان کنونی تا پایان برنامه پنجم توسعه و به حداقل یک دوم میزان کنونی تا پایان برنامه ششم توسعه با تأکید بر سیاست های زیر:

– اولویت دادن به افزایش بهره وری در تولید، انتقال و مصرف انرژی در ایجاد ظرفیت های جدید تولید انرژی.

– انجام مطالعات جامع و یکپارچه سامانه انرژی کشور به منظور بهینه سازی عرضه و مصرف انرژی.

– تدوین برنامه ملی بهره وری انرژی و اعمال سیاست های تشویقی نظیر حمایت مالی و فراهم کردن تسهیلات بانکی برای

اجرای طرح های بهینه سازی مصرف و عرضه انرژی و شکل گیری نهادهای مردمی و خصوصی برای ارتقاء کارایی انرژی.

– پایش شاخص های کلان انرژی با ساز و کار مناسب.

– بازنگری و تصویب قوانین و مقررات مربوط به عرضه و مصرف انرژی، تدوین و اعمال استانداردهای اجباری ملی برای تولید و واردات کلیه وسایل و تجهیزات انرژی بر و تقویت نظام نظارت بر حسن اجرای آنها و الزام تولید کنندگان به اصلاح فرآیندهای تولیدی انرژی بر.

– اصلاح و تقویت ساختار حمل و نقل عمومی با تأکید بر راه آهن درون شهری و برون شهری به منظور فراهم کردن امکان استفاده سهل و ارزان از وسایل حمل و نقل عمومی.

– افزایش بازدهی نیروگاهها، متنوع سازی منابع تولید برق و افزایش سهم انرژی های تجدید پذیر و نوین.

– گسترش تولید برق از نیروگاههای تولید پراکنده، کوچک مقیاس و پر بازده برق و تولید همزمان برق و حرارت.

– بهبود روش های انتقال حامل های انرژی از جمله حداکثر سازی انتقال فرآورده های نفتی از طریق خط لوله و راه آهن.

تاریخ ابلاغ: 1389/10/20

منبع:وب سایت مجمع