تنظیمات چاپ
تاریخ:
۲۲ فرو ۱۳۹۷ &#۱۵۸۷;&#۱۵۷۵;&#۱۵۹۳;&#۱۵۷۸; ۱۰:۲۹

لزوم تغیر پارادیم در توسعه شبکه ریلی با اولویت حمل بار

وظیفه اصلی حمل و نقل ریلی جذب بار است و بر همین اساس اولویت‌های توسعه شبکه ریلی باید بر مدار ساخت محورهایی قرارگیرد که شریان‌های اصلی جریان بار در آن شکل گرفته است. این درحالی است که دولت بارها وعده اولویت قراردادن اتصال 5 استان باقی‌مانده به شبکه ریلی (از جمله اتصال اردبیل، ارومیه و همدان به شبکه ریلی) را داده است.
به گزارش عیارآنلاین، آنچه در موضوع سهم انواع روش‌های حمل و نقل در سفرهای نوروزی بیشترین توجه را به خود جلب کرد، افزایش میزان مسافران هوایی بود که از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در نوروز ۹۵ به ۳ میلیون و ۷۲۰ هزار نفر در نوروز سال گذشته رسیده است. امسال نیز به‌طور متوسط روزانه ۹۰۰ پرواز در فرودگاه‌های کشور انجام شد و به‌طور میانگین ۱۲۰ هزار نفر در هرروز با استفاده از هواپیما جابجا شدند که سبب شد تا سهم حمل‌ونقل هوایی که در سال‌های گذشته پایین‌ترین سهم جابه‌جایی مسافر را در میان سایر گونه‌های حمل‌ونقل داشت، در رتبه دوم بعد از جاده‌ای و بالاتر از حمل‌ونقل ریلی و دریایی بایستد. وزیر راه و شهرسازی نیز در روزهای پایانی سال ۹۶ از افزایش ۴۰ درصدی تقاضای سفر با هواپیما در کشور خبر داده بود. گفتنی است در نوروز ۹۵ بیش از ۱ میلیون و ۷۴۰ هزار نفر با قطار به سفر رفتند که این آمار در نوروز ۹۶ و پس از ۵ سال کاهش پی‌درپی تعداد مسافران قطار، با افزایش کمی به ۱ میلیون و ۷۶۰ هزار نفر رسید. این درحالی است که معاون مسافری راه آهن آمار جابه جایی مسافران نوروزی از طریق حمل و نقل ریلی تا 13 فروردین 97 را یک میلیون و ۶۵۰ هزار نفر اعلام کرد. آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد رسالت اصلی حمل و نقل ریلی است. اساساً زیرساخت حمل و نقل ریلی برای جابجایی حجم انبوهی از مسافر یا کالا توجیه پذیراست. به عبارت دیگر حمل و نقل ریلی به واسطه ظرفیت بالای حمل کالاو مصرف پایین سوخت نسبت به حمل و نقل جاده‌ای ترجیح دارد چراکه این عوامل در زنجیره ارزش افزوده کالای مورد نظر تأثیر بسزایی گذاشته و به همین دلیل نسبت به سایر روش‌های حمل مقرون به صرفه‌تر شده­است. این مزیت در رابطه با حمل مسافر تنها جایی اثرمثبت خود را نشان می‌دهد که مسیر مورد نظر، تقاضای حمل و نقل زیادی را از سوی مسافران داشته باشد. بطور مثال در شبکه ریلی کشور می‌توان به محورهای ریلیی اشاره کرد که کلان شهرها را بهم وصل می‌کند از جمله این محورها می‌توان به مسیر تهران ـ مشهد و یا تهران ـ قم ـ اصفهان اشاره کرد. هرچند که زیرساخت ریلی مورد نیاز برای افزایش رقابت پذیری حمل و نقل مسافری ریلی با هوایی در این مسیرهای پرترافیک نیز باید برای قطارهای سریع السیر فراهم گردد. شاهد این مدعا یارانه 800 میلیارد تومانی است که سالانه توسط دولت برای جابجایی مسافران ریلی پرداخت می‌شود. باتوجه به آنچه عنوان شد نتیجه گیری می‌شود که وظیفه اصلی حمل و نقل ریلی جذب بار است و بر همین اساس اولویت‌های توسعه شبکه ریلی باید بر مدار ساخت محورهایی قرارگیرد که شریان‌های اصلی جریان بار در آن شکل گرفته است. این درحالی است که دولت بارها وعده اولویت قراردادن اتصال 5 استان باقی‌مانده به شبکه ریلی (از جمله اتصال اردبیل، ارومیه و همدان به شبکه ریلی) را داده است و در عمل فراهم ساختن زیرساخت ریلی با هدف حمل مسافر را نسبت به محورهای باری دردست ساخت، در اولویت بالاتری برای تخصیص منابع محدود خود قرارداده است. ازجمله محورهای ریلی اولویت‌دار جهت ساخت و بهره‌برداری با ویژگی‌های حمل بار می‌توان به اتصال معادن موجود در شرق و بنادر جنوب کشور به شبکه ریلی اشاره کرد همچنان که محورهای ریلی چابهار ـ زاهدان ـ سرخس، خواف ـ هرات، کرمانشاه ـ خسروی و شلمچه ـ بصره زیرساخت ترانزیت ریلی را برای کشور فراهم می‌کند و از این طریق می‌توان پس از کسب منافع مالی حاصل از بهره‌برداری از این خطوط نسبت به تکمیل سایر محورها با اولویت پایین‌تر اقدام نمود.