۲۳ شهریور ۱۳۹۸ ساعت ۱۶:۳۰

تن نحیف مادری و حمایت‌های نجات‌بخش

خانواده

کشورهای جهان برای احیای مادری و نهاد خانواده، سیاست‌های حمایتی را اتخاذ کرده‌اند که استفاده از تجربیات آنان در داخل کشور می‌تواند موجب جلوگیری از تزلزل خانواده در ایران گردد.

به گزارش عیارآنلاین، نهاد خانواده از جمله بنیادی‌ترین نهادهای تمدنی در طول تاریخ بوده است. در تقابل‌های تمدنی نیز یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین نقاط برای فروپاشی یا شکوفایی یک تمدن، همین نهاد خانواده است. تشکیل و حفظ خانواده موانعی را بر سر راه دارد. طبق گزارش مرکز آمار ایران فراوانی ازدواج‌ها از سال ۹۰ روند کاهشی داشته به‌طوری که با بیش از ۳۰۰ هزار ریزش، از ۸۷۴.۷۹۲ ازدواج سال ۹۰ به ۵۵۰ هزار ازدواج رسیده است. همچنین آمار سرشماری سال ۱۳۹۵ نشان می‌دهد نرخ باروری در ایران پس از گذشت سال‌ها هنوز زیر نرخ جانشینی و در ۱۴ استان کشور میانگین فرزندآوری کمتراز ۲ فرزند است.

تکیه‌گاهی از جنس سازوکارهای حمایتی

در دنیای مدرن امروز خانواده با چالش‌های مختلفی روبه‌رو است به طوری که بسیاری از کشورها به محض مطلع شدن از زنگ خطر فروپاشی خانواده، درصدد حمایت از این نهاد برآمدند. یکی از موثرترین راهکارهای کشورهای جهان برای نجات خانواده، اتخاذ و اجرای سیاست‌های حمایتی در راستای هموار کردن مسیر تشکیل و حفظ خانواده بوده است. این تجربه موفق را می‌توان در کشورهایی نظیر سوئد، نروژ، دانمارک، فنلاند، اسپانیا، ژاپن، فرانسه، انگلیس، آلمان، روسیه و غیره مشاهده کرد.

به عنوان مثال سوئد از سال ۱۹۷۴ به پدران هم اجازه مرخصی زایمان داده و حمایت از مرخصی زایمان در این کشور مرتباً درحال بازبینی و ارتقا است.در انگلستان، ۵۲ هفته مرخصی زایمان برای زنان در نظر گرفته شده که ۳۹ هفته‌ی آن همراه با حقوق است. در فرانسه، خانواده‌های فرانسوی تا سه سال می‌توانند با ضمانت اینکه به شغل خود برمی‌گردند، در کنار فرزند خود حضور داشته باشند؛ دولت به صورت سالانه از سه سالگی تا سنین تعیین شده نسبت به کمک هزینه‌های مالی فرزندان برای پیش دبستانی و همچنین دوران مدرسه و دانشگاه به خانواده‌ها تضمین قانونی می‌دهد. در دانمارک نیز خدمات اجتماعی و سیاست‌های مربوط به خانواده برای تمام شهروندان فراهم و بخش عمومی موظف است تا خدمات با کیفیت مطلوبی را به شهروندان ارائه کند.

با یک بررسی اجمالی می‌توان گفت توجه ویژه به مادران به وضوح در سیاست‌های حمایتی کشورهای جهان دیده می‌شود. فراهم آوردن امکانات مختلف حمایتی مانند تضمین شغل، اعطای تسهیلات فرزندآوری و مرخصی‌های زایمان از جمله اقداماتی هستند که تمایل زنان جوامع را به نقش مادری حفظ و از مادران حمایت می‌کند.

تن نحیف نقش مادری در ایران

در ایران اما وضع کمی متفاوت‌تر است. خشونت‌ها و کم‌توجهی‌های آشکار علیه مادران و زنان و عدم حمایت دولت از آنان، کار را برای بقای خانواده سخت می‌کند. در ایران برای مادران شاغل مرخصی زایمان در نظر گرفته شده اما بسیاری از مادران هیچ اطمینانی از تضمین شغل خود ندارند. به همین دلیل نمی‌توانند از مرخصی‌های خود استفاده کنند. حتی شرکت‌هایی وجود دارند که از زنان تعهد می‌گیرند در طول مدت کار در آن مجموعه، حق بچه‌دار شدن ندارند و در صورت بارداری از آن شرکت اخراج می‌شوند.

امکان بازماندن مادران از تحصیل و کمبود شرایط مناسب در دانشگاه‌ها برای مادران و در نتیجه بازماندن آنان از تحصیل نیز در کاهش تمایل به مادری مؤثر است. همچنین کمبود امکانات شهری و ناامنی معابر برای مادران نیز از جمله دیگر عوامل تهدیدآمیز برای نهاد خانواده هستند.

در این میان به نظر می‌آید مسئولین مرتبط با این موضوع مانند فراکسیون زنان مجلس، معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری و وزارت ورزش و جوانان، چندان اهتمامی برای تصویب یا اجرای قوانین حمایتی ندارند. پیگیری مسائلی مانند ورزشگاه رفتن و موتورسواری زنان و معطل گذاشتن تصویب قوانینی همچون «طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده» و اجرایی نکردن قانون تسهیل ازدواج جوانان مصوب ۱۳۸۴، قانون افزایش مرخصی زایمان و غیره خبر از کم‌توجهی مسئولان به موضوع مهم و تمدن‌ساز خانواده می دهد.

آمارهای نگران‌کننده ازدواج و طلاق و فرزندآوری، پیام‌آور تزلزل خانواده در ایران است. مشاهده تجربه کشورهای مختلف جهان با حمایت‌های دولتی در جلوگیری از سستی نهاد خانواده باید مسئولان را بر آن ‌دارد، تا توجه خود را نسبت به سازوکارهای اینچنینی در کشور معطوف کرده و اهتمام ویژه‌ای در بکارگیری آن‌ها داشته باشند.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: