۲۲ شهریور ۱۳۹۸ ساعت ۱۵:۳۰

دو گام برای رونق یافتن معاملات نفت خام در بورس انرژی

صادرات نفت خام

کارشناسان معتقدند که کاهش میزان پیش‌پرداخت و کاهش مبلغ قیمت پایه دو الزام جدی برای رونق یافتن معاملات نفت خام ایران در بورس انرژی است.

به گزارش عیارآنلاین، پس از آغاز فاز دوم تحریم‌های نفتی آمریکا، میزان صادرات نفت ایران دچار محدودیت جدی شده است. در این راستا سیدحمید پورمحمدی، معاون سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد که بودجه سال ۹۸ با فروش روزانه ۳۰۰ هزار بشکه اصلاح شده است. اما آمارها نشان می‌دهد که میزان فروش فعلی نفت خام از ۳۰۰ هزار بشکه نیز کمتر شده است.

در این راستا سازمان اطلاعات و ردیابی نفتکش ها کپلر اعلام کرده صادرات نفت ایران در ماه ژوئن ۳۶۵ هزار بشکه در روز بود که در ماه اوت به ۱۶۰ هزار بشکه سقوط کرده است. از این ۱۶۰ هزار بشکه حدود ۱۰۵ هزار بشکه به چین، ۳۳ هزار بشکه به سوریه، ۲۲ هزار بشکه به ترکیه فروخته شده است.طبق آخرین گزارش رویترز نیز تولید روزانه نفت ایران به ۲.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. اگر مصرف روزانه پالایشگاه‌های داخلی را ۱.۹ میلیون بشکه در نظر گرفته شود صادرات نفت ایران نهایتا حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز بوده است.

تنوع بخشی مسیر صادرات نفت خام با راه‌اندازی بورس نفت

کارشناسان معتقدند یکی از دلایل اثرگذاری تحریم‌های نفتی به ساختار سنتی فروش نفت ایران بازمی‌گردد. در این راستا میتوان با اضافه کردن بازیگران جدید به این عرصه بر مقدار صادرات نفت خام ایران افزود و مقدار صادرات را تا ۵۰۰ هزار بشکه افزایش داد. در این شرایط دولت برای تنوع‌بخشی صادرات این طلای سیاه، عرضه نفت در بورس را در دستور کار قرار داده است تا بخش خصوصی داخلی و خارجی نیز بتوانند در صادرات نفت ایران کمک کنند.

در این راستا حسین فهیمی، مدیرعامل شرکت سپرده‌گذاری مرکزی (سمات) راه‌اندازی بورس نفت را موفقیت قلمداد می‌کند و می‌گوید: «بازار سرمایه نشان داد چنین بستری برای این عرضه وجود دارد و محل مطمئنی برای عرضه این محصول استراتژیک در اختیار دولت و وزارت نفت خواهد بود».

همچنین محمد شیریجیان، کارشناس قراردادهای نفت و گاز نیز در این باره می‌گوید: «در حال حاضر مقداری عرضه فیزیکی نفت خام ایران در بورس دبی انجام می‌شود. برخی از کشورها عرضه نفت خامشان را از این طریق انجام می‌دهند. در بورس شانگ‌های هم عرضه فیزیکی نفت خام انجام می‌شود».

سازوکار خرید نفت از بورس ضابطه‌مند و شفاف است

پیش از راه‌اندازی بورس نفت به دلیل شفاف نبودن معاملات، گاهی این داد و ستد با فسادهایی همراه بود اما بورس نفت با اخذ تضمین‌های معتبر از سرمایه‌گذاران و خریداران قبل از معاملات عملاً امکان هر گونه فساد را از بین برده است. شیریجیان در این باره می‌گوید: «بورس نفت این اطمینان خاطر را داده است که اطلاعات مشتریان محفوظ است. یعنی درست است که بورس نفت شفافیت لازم را در قیمت ایجاد می‌کند و با ارائه تضامین شرایط مساوی‌ای برای خریداران به وجود می‌آورد و همچنین مانع فساد می‌شود».

حال که شرایط برای شفافیت و سلامت برای حضور در بازار نفت از طریق بورس فراهم شده و شرکت نفت هم برای فروش با مشکل مواجه است، بخش خصوصی به راحتی می‌تواند با خرید نفت از بورس این مشکل را برطرف کند. به شرط آنکه وزارت نفت و بورس انرژی به عنوان متولیان فروش نفت از طریق بورس با سیاستگذاری‌های اشتباه برای ورود سرمایه‌گذاران مانع ایجاد نکنند. مانند این مانع که طبق اطلاعیه عرضه بورس انرژی ۶ درصد از مبلغ محموله پیشنهادی خریداران از آن به عنوان پیش‌پرداخت اخذ می‌شود.

پیش پرداخت میلیاردی مانع ورود بخش خصوصی به بورس نفت

محمد شیریجیان، کارشناس قراردادهای نفت و گاز می‌گوید: «با توجه با اینکه محموله‌های نفتی معمولاً محموله‌های بزرگی است. محموله‌هایی که قابلیت تجاری و قابلیت فروش دارد معمولاً بیش از یک میلیون بشکه است. پیش‌پرداخت این یک میلیون با ۶ درصد رقم قابل توجهی می‌شود. بنابراین این مساله عامل بازدارنده‌ای محسوب می‌شود که بخش خصوصی انگیزه لازم را برای ورود پیدا نکند».

وی در ادامه افزود: «به طور مثال ۶ درصد یک محموله ۳۵ هزار بشکه‌ای حدود یک و نیم میلیارد تومان می‌شود. اگر این تا حدی تعدیل شود یا از طریق ضمانت‌نامه‌هایی انجام شود که ریسک پیش‌پرداخت ۶ درصدی را پوشش دهد، فرایند تسهیل می‌شود».

کارشناس قراردادهای نفت و گاز می‌گوید: «مساله دیگر قیمت است. هزینه تولید هر بشکه نفت خام در ایران کم است ولی با توجه به شرایط موجود فروش آن عملا سخت است. بنابراین می‌توانیم قیمت‌های پایین‌تری برای آن پیشنهاد دهیم به طوری که حتی این قیمت‌های پایین‌تر هم هزینه تولید ما را پوشش می‌دهد و هم سودی هم برای تولیدکننده و شرکت ملی نفت ایجاد می‌کند. این دو راهکاری است که به نظر من مقداری شرایط را تسهیل می‌کند و انگیزه بیشتری به بخش خصوصی میدهد».

در حال حاضر بورس نفت ایران به دلیل معاملات کمی که در آن صورت پذیرفته است از سوی بسیاری از سرمایه‌گذاران بازار نفت در حال رصد شدن است. سرمایه‌گذارانی که منتظر هستند بورس نفت ایران رونق یابد تا با اطمینان بیشتری وارد تجارت با طلای سیاه ایران در بورس شوند. باید دید مسئولین بورس انرژی حاضر به کاهش مبلغ پیش‌پرداخت‌ها برای رونق یافتن بورس نفت در شرایط تحریم خواهند شد یا خیر؟

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: