۲۰ شهریور ۱۳۹۸ ساعت ۱۲:۵۸
سید احسان حسینی در گفتگو با عیارآنلاین مطرح کرد:

نباید به بورس نفت به عنوان یک راهکار کوتاه‌مدت نگاه شود

بورس نفت

یک کارشناس اقتصادی گفت: «ما باید به بورس نفت به عنوان یک راهکار میان‌مدت نگاه کنیم که سه تا چهار سال زمان نیاز دارد، قطعاً توقعات بی‌جا نباید ایجاد شود. پس الان برای قضاوت درباره کارآیی بورس نفت زود است».

به گزارش عیارآنلاین، سید احسان حسینی، کارشناس اقتصادی درباره ضرورت راه‌اندازی بورس نفت گفت: «منطق اصلی راه­‌اندازی بورس نفت این است که ما به ظرفیت فعلی فروش نفت کشور اضافه کنیم. در دوران تحریم مقداری از نفت را خود شرکت ملی نفت می‌­فروشد. در بورس نفت نیز یک فراخوان عمومی داده می‌­شود که بخش­‌های خصوصی و داخلی که توان دور زدن تحریم­‌ها را دارند، طبق استاندارها و ضوابط مشخص شده، نفت ایران را بخرند و صادر کنند. با این کار که موازی شرکت ملی نفت صورت می­‌گیرد، قرار است تجارت نفت ایران شکل بگیرد».

وی تاکید کرد: «در این حالت بورس نفت رقیب شرکت ملی نفت نیست بلکه قرار است به فروش نفت در دوران تحریم­‌ها و حتی بعد از آن کمک کند. بنابراین فعالیت بورس محدود به دوره تحریم نمی­‌شود. این راهکار نوینی است. یعنی شرکت ملی نفت روی توسعه میادین نفتی تمرکز بیشتری کند و صادرات را به بخش خصوصی واگذار کند. در این روش هدف کاهش گام به گام انحصار فروش از دست شرکت ملی نفت و ورود بازیگران جدید بخش خصوصی به این عرصه است».

این کارشناس اقتصادی خاطر نشان کرد: «همانطور که اول بحث گفتم بورس نفت راهکاری میان­‌مدت است. نیاز به زمان و صبر دارد. در این پروسه اگر ایرادی بود اصلاح و زیرساخت­‌ها ایجاد شود و با حمایت از آنها، راهکار شکل بگیرد. فروش نفت در بورس باعث می‌شود بعضی از نگرانی­‌های ما درباره خریداران نفت برطرف ­شود».

فضای رقابتی در بورس مانع ارزان­فروشی نفت در بورس می­‌شود

حسینی در مورد ویژگی­‌های مثبت استفاده از بورس نفت برای ورود بخش خصوصی به این حوزه گفت: «ساختار بورس ضابطه­‌مند و شفاف است. فراخوان عمومی صادر می­شود تا هر کسی توانایی دور زدن تحریم­‌ها را دارد وارد عمل شود. بنابراین زدوبندهای پشت پرده وجود ندارد که بخواهد با رانت همراه شود و بابک زنجانی­‌ها به وجود آیند. البته منظور از شفاف به این معنی نیست که اسامی خریداران مشخص باشد بلکه شیوه ورود به سازوکار خرید نفت شفاف و مشخص است».

وی همچنین اظهار داشت: «ویژگی دوم، فضای رقابتی در بورس انرژی است. یعنی اگر بخش خصوصی بخواهد در شرایط تحریمی نفت بخرد و صادر کند، با هزینه­‌هایی روبرو است. این مساله باید در تعیین قیمت پایه لحاظ شود. در واقع نباید نگران این بود که در بورس ارزان‌فروشی می­‌شود. زیرا پس از اعلام قیمت پایه، رقابت شکل می­‌گیرد. مابه­‌تفاوت بین قیمت واقعی با قیمتی که در این شرایط اعلام می‌­شود، هزینه دور زدن تحریم­‌ها است. فضای رقابتی بورس قیمت نفت ما را حداکثر می‌کند».

این کارشناس اقتصادی عنوان کرد: «یعنی ما باید این هزینه را در قالب تخفیف معقولی روی قیمت نفت خود قائل باشیم که بخش خصوصی تمایل داشته باشد ورود کند. چون اگر ما بخواهیم همان قیمت بالا را در نظر بگیریم و هیچ تخفیفی هم ندهیم، منظورم تخفیف معقول و منطقی است نه غیرمنطقی، دلیلی ندارد تاجر در این فضا ورود کند و آخر هم شناسایی بشود یا نشود. در واقع باید نظام انگیزشی ایجاد شود. فضای رقابتی هم مانع سوء استفاده از این نظام انگیزشی می­‌شود».

نگاه‌های کوتاه مدت آسیب‌های جدی به صنعت نفت کشور زده است

حسینی همچنین گفت: «در حال حاضر در فضای رسانه‌­ای گه‌گاهی مطرح می‌­شود چرا ایده بورس نفت با این استانداردهایی که دارد، نتیجه نداده است؟ به هر حال عرضه­‌های متعددی هم صورت گرفته اما آن­طور که باید انتظارات را برآورده نکرده است. اتفاقاً به نظر من بورس نفت جواب داده است. دلیل تفاوت جواب من با مسائلی که در رسانه­‌ها مطرح می­‌شود ناظر به این است که توقع ما از بورس نفت چیست؟ اگر ما بورس نفت را به عنوان راهکار میان­‌مدت ببینیم که سه تا چهار سال زمان نیاز دارد، قطعاً توقعات بیجا نباید ایجاد شود. پس الان برای قضاوت درباره کارآیی بورس نفت زود است».

وی افزود: «اگر ما راهکار بورس نفت را یک راهکار کوتاه­‌مدت ببینیم و انتظار داشته باشیم که معجزه کند، قطعاً نتیجه می‌گیریم که این راهکار شکست خورده است. در حالی که اینطوری نیست. باید الآن زیرساخت ایجاد شود. یعنی ما تازه در اول راه هستیم. باید بازار آن شکل بگیرد، بخش خصوصی وارد این بازار شود و امتحان کند. چون بخش خصوصی ما در این قضیه بی‌­تجربه است».

این کارشناس اقتصادی گفت: «بایستی تداوم عرضه داشته باشیم تا بخش خصوصی بتواند تجربه کسب کند. حتی اگر ما تحریم هم نبودیم برای اینکه بورس نفت شکل بگیرد و به آن نتیجه‌ای که ما تعهد دادیم برسد، حداقل بازه زمانی سه ساله نیاز دارد. بنابراین این سخن که گفته می­‌شود بورس نفت شکست خورده است حرف کارشناسی نیست. نگاه بدی که ما در حوزه نفت داریم این است که به همه چیز در آن کوتاه مدت نگاه می­‌کنیم».

حسینی خاطر نشان کرد: «آمریکا ۱۰ سال در حوزه تحریم کار می‌­کند تا ایران نتواند آن را دور بزند. حالا که بورس نفت ایجاد شده ما توقع داریم سه ماهه تمام مشکلات حل شود. ما باید به بورس نفت به عنوان یک راهکار میان­‌مدت نگاه کنیم. این نگاه کوتاه­‌مدت در حوزه نفت به ما ضربه زده است. برای مثال در بحث پالایشگاه‌­سازی هم همین نگاه وجود دارد. یعنی ما می‌گفتیم چرا پالایشگاه بسازیم؟ نفت خام صادر کنیم و بنزین وارد کنیم. در حالی که راهکار اساسی مقابله با تحریم‌ها بحث پالایشگاه­‌سازی و صادرات فراورده است».

موضع وزارت نفت در بورس نفت همراهی با بخش خصوصی نبود

در ادامه سید احسان حسینی عنوان کرد: «در مورد بورس نفت متأسفانه وزارت نفت پای کار نبود. من نمی­‌گویم مخالف بود، می­‌گویم همراه نبود و حتی اوایل مخالفت هم می­‌کرد. مثلاً شخص وزیر نفت به جای اینکه از این راهکار نوین حمایت کند؛ گفت هر کسی از بورس نفت بخرد تحریم می­‌شود. این پالس­‌هایی که ما به بخش خصوصی می­‌فرستیم و این عدم اطمینان‌­هایی که ما در این بازار نوپا ایجاد می­‌کنیم، کمک نمی­‌کند تا بازار زودتر شکل بگیرد. البته بعداً سازوکاری برای این کار چیده شد و برای این قضیه نماینده‌ای هم انتخاب شد. ولی می­‌گویم در مجموع موضع وزارت نفت در مورد بورس انرژی هر چند مخالف نبود ولی همراه هم نبود».

وی تصریح کرد: «وزارت نفت باید فعالانه عمل کند. با بخش خصوصی جلسه بگذارد چون بخش خصوصی تجربه خیلی بدی در تحریم‌­های قبلی دارد. در تحریم­‌های قبل بخش خصوصی کمک کرد اما با تغییر دولت، وزارت نفت با بخش خصوصی بد رفتار کرد. یعنی حتی همین الآن هم که ما صحبت می­‌کنیم نسبت به برخوردهای وزارت نفت گلایه دارند. در حال حاضر وزارت نفت به جای رویگرد همکاری با بخش خصوصی، منفعلانه رفتار می­‌کند».

این کارشناس اقتصادی نیز تصریح کرد: «خطرناک‌­ترین اتفاقی که می‌­تواند بورس نفت را زمین بزند همین توقعات بی‌جایی است که از این راهکار مناسب ممکن است به وجود بیاید. برای اینکه این راهکار به ثمر بنشیند لازم است که یک مقطع زمانی را در نظر بگیریم. نماینده شرکت ملی نفت در بورس انرژی بارها مصاحبه کرده است متقاضیانی از خریدان خارجی وجود دارند که مایل هستند نفت را از بورس بخرند اما باید به آنها زمان داده شود».

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: