۱۷ شهریور ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۴۳

خط لوله دوستی در هاله‌ای از ابهام

خط لوله دوستی

وزیران نفت ایران، عراق و سوریه در سال ۲۰۱۲ تفاهم‌نامه انتقال گاز ایران به اروپا از مسیر عراق، سوریه و لبنان و ازآنجا به اروپا را امضا کردند و موافقت‌نامه اصولی سه‌جانبه این طرح چند ماه بعد به تائید نهایی وزرای نفت ایران و عراق رسید اما به علت شروع بحران در عراق و سوریه از دستور کار خارج شد.

به گزارش عیارآنلاین، روسیه به‌عنوان تأمین‌کننده عمده گاز اروپا، به‌صورت بالقوه می‌تواند از گاز به‌عنوان اهرم فشاری علیه سیاست‌های غرب به رهبری آمریکا بر ضد خود، استفاده کند و حداقل مانع اجماع آسان اروپایی‌ها با آمریکا در سیاست‌های ضد روسی گردد. چنانکه تا‌کنون روس‌ها چندین‌بار در دوره‌های مختلف، اروپا را به قطع صادرات گاز تهدید کرده‌اند. شرایط موجود اروپا را بر آن داشته است که همواره در جست‌و‌جوی تأمین‌کنندگان دیگری برای گاز خود باشد.

در سال ۲۰۰۹ قطر با هدایت آمریکا پیشنهاد صادرات گاز به اروپا از طریق خاک سوریه را مطرح نمود که این پیشنهاد با فشار روسیه بر بشار اسد، توسط سوریه موردپذیرش قرار نگرفت. اهمیت این موضوع تا به‌ جایی است که از آن به‌عنوان دلایل محتمل در ایجاد بحران در سوریه در سال ۲۰۱۱ با حمایت‌های مالی گسترده قطر یاد شده است.

واضح است که روس‌ها علیرغم میل باطنی خود می‌دانند که آمریکا و اروپا بالاخره راهی را برای تأمین حداقل بخشی از گاز موردنیاز خود از کشورهای دیگر خواهند یافت؛ بنابراین برای آن‌ها بهتر خواهد بود که این کشور رقیب، از هم‌پیمانان اصلی خود آن‌ها باشد.

در حال حاضر ایران به‌عنوان یکی از دارندگان عمده گاز در دنیا و هم‌زمان یکی از دشمنان سرسخت آمریکایی‌ها موردتوجه روس‌ها قرارگرفته است و شاید به همین علت بود که با مطرح‌شدن این خط لوله (موسوم به خط لوله دوستی) شرکت روسی گازپروم از آمادگی خود برای اجرای آن خبر داد.

وزیران نفت ایران، عراق و سوریه در سال ۲۰۱۲ تفاهم‌نامه انتقال گاز ایران به اروپا از مسیر عراق، سوریه و لبنان و ازآنجا به اروپا را امضا کردند و موافقت‌نامه اصولی سه‌جانبه این طرح چند ماه بعد به تائید نهایی وزرای نفت ایران و عراق رسید. پیش‌ از این وزرای نفت عراق، ایران و سوریه در جولای ۲۰۱۱ موافقت‌نامه اولیه برای این خط لوله ۱۰ میلیارد دلاری را امضاء کرده بودند.

تأمین مالی احداث خط لوله انتقال گاز ایران برای صادرات گاز به اروپا از مسیر عراق، سوریه و لبنان، به شیوه BOO اعلام شده بود و سه کشور پیش‌بینی کردند که بهره‌برداری از این خط لوله در سال‌های ٢٠١٣ تا ٢٠١٤ آغاز شود. بر این اساس، یک خط لوله انتقال گاز ۵۶ اینچ به طول ۴ هزار و ۹۰۰ کیلومتر، گاز ایران را از طریق عراق، سوریه و دریای مدیترانه به یونان و ایتالیا و بقیه اروپا انتقال می‌دهد و توانایی انتقال تا ۱۱۰ میلیون مترمکعب گاز را خواهد داشت.

پروژه اصلی این طرح شامل ۱۵۰۰ کیلومتر خط لوله انتقال گاز با ظرفیت ۱۱۰ میلیون مترمکعب در روز و سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد دلاری بوده است که گاز را از مبدأ عسلویه و با عبور از خاک عراق به دمشق منتقل می‌کرد. اتفاقی که با شروع بحران در سوریه و سپس در عراق عملاً از دستور کار کشورها کنار گذاشته شد.

نگاهی به وضعیت اقتصادی و ذخایر انرژی کشورهایی که در مسیر خط لوله دوستی قرار دارند نشان‌دهنده آن است که با راه‌اندازی این خط لوله ۴ هزار و ۹۰۰ کیلومتری گازی، نه‌تنها استفاده از سوخت پاک و کم‌هزینه برای این کشورها فراهم می‌شود، بلکه از محل ترانزیت گاز درآمد قابل‌توجهی نیز نصیب مشارکت‌کنندگان خواهد شد. اجرای این پروژه علی‌رغم حمایت اکثریت کشورها از ایران و سایر کشورهای در مسیر و حتی روسیه و اروپا، خط قرمز آمریکا و اسرائیل خواهد بود.

چرا که هم سبب استحکام روابط سیاسی کشورهای منطقه شده و هم باعث نزدیک شدن اروپا به ایران و کاهش قابلیت تحریم‌پذیری ایران شود. در حال حاضر یکی از مهم‌ترین مخاطرات خط لوله دوستی به موضوع امنیت در دو کشور عراق و سوریه بازمی‌گردد. چراکه همچنان غرب عراق و شرق سوریه از امنیت بالایی برخوردار نبوده و این شرایط را برای شروع کار سخت خواهد کرد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: