۱۷ شهریور ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۴۸

پیش‌پرداخت‌های میلیاردی؛ مانع تجارت طلای سیاه در بورس

پیش‌پرداخت‌های میلیاردی یکی از موانع بر سر راه پیشرفت بورس نفت است. انتظار می‌رود سازمان بورس، با ایجاد اصلاحات لازم در ساختار بورس نفت، انگیزه بخش خصوصی را به سمت سرمایه‌گذاری در این بازار سوق دهد.

به گزارش عیارآنلاین، بورس نفت روشی است که از آن به‌عنوان راهکاری برای بی‌اثر کردن تحریم‌ها یاد می‌شود. پس از اعمال تحریم­‌های نفتی و ایجاد مشکلات در صادرات آن، عرضه نفت در بورس نیز به‌طور پررنگ­‌تری مطرح شد. بورس نفت با ایجاد یک میدان رقابتی بین‌المللی، راهی نو برای فروش نفت ارائه داده است؛ راهی که در صورت استمرار، آینده‌ای روشن برای آن پیش‌بینی می‌شود.

از مزایای عرضه نفت در بورس، امکان فروش محموله­‌های کوچک نفت به بخش خصوصی است که ضمن متکثرشدن خریداران، امکان ردیابی محموله­‌ها توسط آمریکا را نیز کاهش می‌دهد. بر اساس اطلاعیه منتشرشده شرکت ملی نفت، فرایند عرضه نفت در بورس انرژی، جذابیت‎های ویژه‎ای برای مشارکت بخش خصوصی در صادرات نفت ایران فراهم می‎کند که عبارت‌اند از: آسان بودن ورود بخش خصوصی به فرآیند خرید، آزاد بودن مقصد صادراتی، کوچک بودن حجم محموله‌ها، امکان تسویه بخشی از ارزش محموله به‌صورت ریالی، امکان ارائه ضمانت‌نامه برای بخش ارزی و نوع نفت خام مرغوب و شناخته شده.

از دیگر مزایای عرضه نفت در بورس می­توان به شفافیت، مشخص بودن معاملات و هم­چنین بدون فساد بودن آن اشاره کرد. اگر نفت به‌صورت ریالی در بازار بورس عرضه شود؛ ضمن هدایت نقدینگی به سمت بخش­های مولد، ارزش پول ملی را نیز افزایش می‌دهد و در افق بلندتر موجب اثرگذاری ایران بر روند قیمت‌گذاری جهانی نفت‌ خام می‌شود. عرضه نفت در بورس حتی در دوران غیر تحریم نیز روشی کارآمد برای فروش نفت است.

پیش‌پرداخت‌هایی که سر به فلک می­کشند!

سازوکار فروش نفت در بورس بدین‌صورت است که خریداران برای ورود به این عرصه، باید ۶% از هزینه­‌ی محموله موردنظر خود را (که مبلغی میلیاردی است) به‌‌‌ حساب سمات به‌صورت پیش‌پرداخت واریز کنند. رعایت این شرط برای ورود به رقابت ضروری است. چنانچه خریدار برنده رقابت شد، لازم است تضمین‌ها و تعهداتی را نیز بدهد. درصورتی‌که مشتری پس از خرید نفت بنابر شرایط تحریم و یا غیره پس از دو ماه موفق به تحویل محموله­‌ی نفتی خود نشد، مشمول جریمه‌ی ۵ درصدی می‌شود.

پیش‌پرداخت‌های میلیاردی ازجمله موانع بزرگی است که در مسیر عرضه نفت در بورس اختلال ایجاد کرده. به گزارش عیار آنلاین، تاکنون چندین مرتبه نفت در بورس انرژی عرضه شده است و تنها تعداد کمی از آن عرضه­‌ها با معامله روبرو شده است و در بقیه موارد معامله‌ای صورت نپذیرفته است. چنین آماری نشان‌دهنده‌ی وجود نقص در این سازوکار است. وجود چنین پیش‌پرداخت‌هایی در شرایطی که نه نفتی خریداری شده و نه شرکت در رقابت صورت گرفته، شرایط را برای ورود سرمایه‌گذاران به بورس مشکل می­‌کند.

در واقع بحث پیش پرداخت یک عامل عدم ریسک­‌پذیری سرمایه­‌گذاران برای ورود به این رقابت است. در این راستا محمد شیریجیان، کارشناس انرژی، در گفت­گویی اذعان کرد: «وزارت نفت می‌تواند به‌جای ۶ درصد از قیمت نفت خام، پیش‌پرداخت را تبدیل به مبلغی ثابت کند. برای مثال مبلغی در حد ۱۰۰ میلیون یا ۲۰۰ میلیون تومان تعیین شود. این مبلغ نسبت به شرایط فعلی که باید تقریباً دو میلیارد تومان پیش‌پرداخت صورت پذیرد شرایط را تسهیل می‌کند».

چشم امید به سازمان بورس

جهت موفقیت در عرضه نفت در بورس، لازم است سازمان بورس کمر همت ببندد و با از بین بردن ضوابط محدودکننده زمینه را برای ورود سرمایه‌گذاران به بازار بورس آماده کند. در شرایط تحریم که معامله با ایران پرخطر محسوب می‌شود؛ لازم است اصلاحاتی در ساختار بورس نفت صورت پذیرد. با اعمال تغییرات در بورس می­توان تحریم­ها را به فرصت تبدیل کرد و موجب رشد درآمدهای نفتی شد.

با نظر به اینکه بورس نفت در ایران تجارتی نوپاست، مدتی زمان لازم است تا با اعمال سیاست­گذاری­‌های درست این سازوکار بهبود یابد. حال کارشناسان و سرمایه‌گذاران زیادی چشم امید به تغییر در رویه فعلی بورس نفت ازجمله حذف پیش‌پرداخت‌های میلیاردی دارند. امید است زین پس شاهد رویکرد فعالانه و پیگیرانه سازمان بورس در میدان فروش نفت باشیم.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: