۲۱ مرداد ۱۳۹۸ ساعت ۱۲:۰۰
در راستای تصویب توافقنامه پاریس در مجلس:

چرا باید سند تعهدات ملی در قالب لایحه به مجلس ارائه شود؟

سند تعهدات ملی (NDC) در راستای پیمودن روند قانونی تصویب موافقت‌نامه پاریس، ضرورت دارد تا در قالب لایحه به مجلس ارائه شود. ازجمله دلایل آن می‌توان به اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی و نیز لزوم تبدیل‌شدن آن به قانون به دلیل جلوگیری از کارشکنی دولت‌ها یا مجالس آینده در راستای اجرایی شدن موافقت‌نامه پاریس اشاره کرد.

به گزارش عیارآنلاین، کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل متحد (UNFCCC) نهاد مسئول بین‌المللی در حوزه تغییرات اقلیم است. این نهاد در چهارچوب کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای انسان‌ساخت که با اتکا به نظر برخی از دانشمندان، عامل اصلی گرمایش کره زمین شناخته می‌شود، توافق تغییر اقلیم پاریس را به تائید کشورهای عضو کنوانسیون رساند. کشور ایران به‌عنوان یکی از کشورهایی است که این توافق‌نامه در اجلاس بیست و یکم کنوانسیون، تائید اولیه کرده است. بر اساس این توافق‌نامه، کشورهای عضو برای ارائه برنامه‌های کاهش انتشار خود باید سند تعهدات ملی (NDC) را تهیه و در نهادهای قانونی خود به تصویب برسانند.

سند NDC مهم‌ترین بخش این موافقت‌نامه است. چراکه شامل تعهدات، شرط‌ها در صورت وجود و منابع تأمین مالی است. موضوعاتی که اصلی‌ترین محل اختلاف بر سر موافقت‌نامه پاریس در کشور است. درواقع پیوستن و یا نپیوستن ما به موافقت‌نامه تغییر اقلیم پاریس درگرو جزئیات این سند است. مسائلی مانند اینکه چگونه تعهد بدهیم، چه تعهداتی بدهیم و هزینه‌های اجرای تعهدات را از چه منابعی تأمین کنیم. به همین جهت نمایندگان مجلس نیز بر ارائه شدن سند تعهدات ملی (NDC) به‌صورت لایحه به مجلس تأکیددارند.

در همین راستا  احمدعلی کیخا، رئیس کمیسیون کشاورزی، منابع طبیعی و محیط‌زیست مجلس که کمیسیون تخصصی بررسی موافقت‌نامه پاریس است، گفت: سند مشارکت ملی داوطلبانه‏‌ای که دولت ارائه می‌‏دهد به دلیل این‌که بار مالی دارد و شامل تعهداتی می‌شود باید توسط نمایندگان بررسی شود. چراکه ما نمی‌توانیم روی موهومات تصمیم بگیریم. از همین رو ایراد شورای نگهبان نیز درست است.

از سوی دیگر محمود صادقی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، اظهار کرد: پذیرش این موافقت‌نامه قطعاً کشور را دچار محدودیت‌هایی خواهد کرد به همین دلیل، نیاز است سند تعهدات کشور (NDC) در قالب لایحه به مجلس ارائه شود.

این‌همه در حالی است که هنوز دولت این سند را به مجلس شورای اسلامی ارائه نکرده است. این موضوع از اصلی‌ترین دلایل شورای نگهبان برای رد موافقت‌نامه پاریس بود.

چرا باید سند تعهدات ملی در قالب لایحه به مجلس ارائه شود؟

مطابق بند ۲ ماده ۴ موافقت‌نامه پاریس هر کشوری باید متعهد به اجرای تعهداتی درزمینهٔ کاهش انتشار دی‌اکسید کربن شود که از آن با عنوان سند مشارکت ملی (NDC) یاد می شود.

۴-۲:Each Party shall prepare, communicate and maintain successive nationally determined contributions that it intends to achieve. Parties shall pursue domestic mitigation measures, with the aim of achieving the objectives of such contributions.

بنابراین به این دلیل که این سند، تبدیل به یک تعهد بین‌المللی می‌شود، می‌بایست مطابق اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی به مجلس شورای اسلامی ارائه شود. اصل ۷۷ قانون اساسی تصریح می‌کند که عهدنامه‌ها، مقاوله نامه‌ها، قرارداد‌ها و موافقت‌نامه‌هاي بين‌المللي بايد به تصويب مجلس شوراي اسلامي برسد. همچنین اصل ۱۲۵ نیز تأکید می‌کند که امضاي عهدنامه‌ها، مقاوله نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها و قراردادهاي دولت ايران با ساير دولت‌ها و همچنين امضاي پیمان‌های مربوط به اتحادیه‌های بین‌المللی پس از تصويب مجلس شوراي اسلامي با رئیس‌جمهور يا نماينده قانوني اوست؛ بنابراین اگر بنا باشد که روند قانونی تصویب موافقت‌نامه پاریس در داخل کشورها پیموده شود باید این سند در قالب لایحه به مجلس شورای اسلامی ارائه شود. این موضوع می‌تواند نتایج مثبتی نیز به دنبال داشته باشد.

نتایج مثبت ارائه سند تعهدات ملی در قالب لایحه به مجلس

از سوی دیگر ارائه این سند در قالب لایحه به مجلس نتایج مثبت زیادی در پی دارد که در ادامه به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  • ارائه این سند در قالب لایحه به مجلس شورای اسلامی موجب خواهد شد که کمیسیون‌های تخصصی مجلس مانند کمیسیون اقتصاد، کمیسیون انرژی، کمیسیون صنایع و معادن و کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، بتوانند ابعاد تخصصی این موافقت‌نامه را بررسی نمایند. این مسئله می‌تواند نظارت و آگاهی نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی بر تعهدات آینده کشور را فراهم کند.
  • بررسی این سند و تصویب آن در مجلس شورای اسلامی، سبب خواهد شد تا دولت‌ها و مجالس آینده در راستای اجرای این تعهدات مانع‌تراشی نکنند. چراکه اجماعی بر سر پیوستن به تغییر اقلیم پاریس در کشور وجود ندارد و جناح‌های مختلف سیاسی نظرات متفاوتی در این حوزه دارند. درواقع با تبدیل این سند به قانون می‌توان از چنین آسیب‌هایی جلوگیری کرد.

با توجه مسائل ذکرشده ارائه سند تعهدات ملی به مجلس شورای اسلامی برای بررسی‌های تخصصی و تبدیل آن به قانون به جهت جلوگیری از مانع‌تراشی در راستای اجرای آن در آینده ضروری به نظر می‌رسد. این در حالی است که مطابق آخرین مصوبه کمیسیون کشاورزی به عنوان کمیسیون تخصصی بررسی موافقت نامه پاریس در۹ بهمن ۱۳۹۷ سازمان محیط زیست موظف به ارائه سند تعهدات ملی جدید در طی ۱۰ روز به مرکز پژوهش‌های مجلس شده بود. در همین راستا شمس‌ا… شریعت نژاد، دبیر کمیته محیط زیست کمیسیون کشاورزی گفت: « مقرر شد سازمان محیط‌زیست طی ۱۰ روز آینده با مشورت دستگاه‌های مختلف، تعهداتی که ایران در قالب برنامه مشارکت ملی (NDC) می‌تواند ارائه دهد را تنظیم و برای بررسی به مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ارائه دهد و مرکز پژوهش‌ها نیز ۱۰ روز فرصت دارد تا توانایی کشور در اجرای این تعهدات را ارزیابی کند.»

حال با گذشته بیش از ۵ ماه از فرصت مجلس به سازمان محیط زیست برای ارائه سند تعهدات ملی مشخص نیست که چرا سازمان محیط زیست مصوبه کمیسیون کشاورزی را اجرا نمی‌کند؟

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: