بی‌اثرکردن تحریم ال‌پی‌جی با توسعه پتروشیمی‌های خوراک مایع

با توسعه طرح‌های پتروشیمی خوراک ال‌پی‌جی می‌توان این ماده خام را در داخل کشور مصرف کرده و با تکمیل زنجیره ارزش صنایع پایین دستی نفت، فرآورده‌های حاصل از آن را خارج از تیررس تحریم‌های آمریکا در بازارهای جهانی به فروش رساند.

به گزارش عیارآنلاین، گاز مایع یا همان ال‌پی‌جی یکی از فرآورده­‌های نفتی گازی محسوب می­شود که شامل دو محصول پروتان و بوتان است. در حدود یک دهه گذشته حجم زیادی از مصرف ال‌پی‌جی در دنیا در حوزه مصرف خانگی به صورت کپسول و حمل و نقل بود. با پیدایش روش‌­های انتقال گاز طبیعی و همینطور با توجه به ارزش حرارتی زیاد ال‌پی‌جی، مصرف این محصول به عنوان سوخت خانگی و حمل و نقل در حال کاهش است و بسیاری از کشورهای دنیا به ویژه کشورهای صاحب تکنولوژی صنایع پتروشیمی همچون ایالات متحده و کشورهای شرق آسیا از ال‌پی‌جی به عنوان خوراک صنایع پتروشیمی استفاده می­‌کنند.‌‌

ایران کشوری غنی از معادن گوناگونی از جمله نفت، گاز، آهن، مس و صدها ماده شناخته شده دیگر است. نعمت­‌هایی که می‌­توان به جای خام­‌فروشی به عنوان راحت­‌ترین راه رسیدن به پول، در صنایع مختلف به هزاران محصول تبدیل شود و از این طریق ارزش افزوده آن به کشور برگردد. در همین راستا ال‌پی‌جی یا همان گاز مایع یکی از محصولات پالایشگاهی گازی و نفتی محسوب می­شود که تبدیل آن نسبت به صادراتش، سود بیشتری عاید کشور می‌کند.

سالانه ۹ میلیون تن ال‌پی‌جی در کشور تولید می‌­شود که در آینده نزدیک این رقم به ۱۲ میلیون تن خواهد رسید. با این حجم از تولید می­توان هم خوراک پتروشیمی­‌های داخلی را تامین کرد و هم به نیاز مشتریان خارجی پاسخ داد. ضمن آنکه با این اقدام، تحریم­ها هم تحت الشعاع قرار خواهد گرفت.

در دنیا از ال‌پی‌جی به عنوان خوراک صنایع پتروشیمی استفاده می‌کنند

در این راستا محسن صالحی، کارشناس نفت و انرژی گفت: «زمانی که ما گاز یا نفت را دریا یا خشکی استخراج می­‌کنیم، به دو برش پروپان_بوتان آن ال‌پی‌جی می­‌گویند. یعنی زمانی که ما گاز برداشت می­‌کنیم اصطلاحاً by product ال‌پی‌جی هم داریم. با توجه به حجم منابع گاز و نفت در ایران، کشور ما رتبه دهم را از لحاظ میزان تولید این ماده در دنیا دارد. در دهه­‌های گذشته به دلیل ارزش حرارتی ال‌پی‌جی، این ماده نوعی سوخت به شمار می­‌رفت و بسیاری از کشورها مانند ژاپن که منابع گازی نداشتند از آن استفاده می‌­کردند. اما با ورود ال‌ان‌جی به بازار از سوی قطر، نقش ال‌پی‌جی به دلیل قیمت بیشتری که داشت، در سوخت مصرفی کشورها روز به روز کاهش یافت».

وی در خصوص تفاوت میان ال‌پی‌جی و ال ان جی اظهار داشت: «ال‌پی‌جی گاز مایع و در واقع همان برش پروپان_بوتان است اما ال‌ان‌جی گاز طبیعی است که آن را به مایع تبدیل می‌­کنند و به وسیله کشتی‌های مخصوص حمل می­‌شود. ارزش حرارتی ال‌ان‌جی بسیار کمتر از ال‌پی‌جی است و در حال حاضر هم دنیا به این سمت رفته که با توجه به ارزش حرارتی ال پی جی، از آن به عنوان خوراک صنایع پتروشیمی استفاده کند. در واقع به جای آنکه تبدیل به ماده سوخت شود، در زنجیره ارزش قرار بگیرد و از آن محصول تولید شود. سی‌ان‌جی  هم گاز طبیعی است که اگر به صورت کمپرسور فشرده باشد به عنوان سوخت خودروها استفاده می­شود».

صالحی درباره اینکه کدامیک از مواد اشاره شده، مقرون به صرفه است تصریح کرد: «این مساله بستگی به این دارد که مزیت هر کشور دارنده آن خوراک به چه صورت است. زیرا هر کدام کاربردهای مختلفی دارد. سی ان جی برای سوخت خودرو استفاده می­‌شود، ال‌پی‌جی با کاردبرهای مختلف، ارزش حرارتی بیشتری دارد. ال‌ان‌جی هم که به صورت مایع تبدیل می­شود و قابل صادرات دارد».

ال‌پی‌جی به جای مصرف به عنوان سوخت باید در زنجیره ارزش قرار گیرد

این کارشناس نفت و انرژی اشاره کرد: «برای صادرات ال‌پی‌جی باید آن را تحت فشار قرار دهند، برودت دهند تا مایع شود. از این رو حمل و نقل آن نیاز به کشتی­‌های مخصوصی دارد. این نوع کشتی‌­ها هم به راحتی قابل ردیابی است. در این میان تمام نیاز داخلی کشور نیز حدود ۲ میلیون تن است. زیرا پتروشیمی­‌ها مصرف کمی از این ماده دارند. در حالی که میزان تولید ال‌پی‌جی ۸.۳ میلیون تن است».

وی با اشاره عدم توسعه پتروشیمی‌های خوراک ال‌پی‌جی تاکید کرد: «دلیل این رویکرد به سیاست­‌گذاری‌های وزارت نفت و دولت برمی­‌گردد. زمانی که تحریم وجود نداشت صادرات به راحتی صورت می­‌گرفت اما پس از اعمال مجدد تحریم­‌ها شرایط تغییر کرد. در بررسی موردی ما، کشور عربستان ۲۵ میلیون تن ال‌پی‌جی تولید می‌­کند که حدود ۱۹ میلیون آن در داخل مصرف می­‌شود. از این رقم شاید بیش از ۹۵ درصد آن به شکل خوراک پتروشیمی استفاده می­‌شود که در نهایت به تولید محصولات با ارزش افزوده منتهی می­‌گردد. برای نمونه عربستان پروپیلن، اتیلن و بوتادین تولید می­‌کند که ارزش افزوده زیادی دارند و باعث رونق تولید و اقتصاد این کشور می­‌شود. اما این اتفاق در ایران رخ نداد».

صالحی ادامه داد: «ما اگر بخواهیم اثر تحریم­‌ها را بر کاهش درآمدهای ارزی مثل درآمدهای ارزی ال‌پی‌جی کاهش دهیم، ناچار هستیم مصرف ال‌پی‌جی را در داخل کشور آن هم در بحث زنجیره ارزش افزوده افزایش دهیم. فکر نمی­کنم کسی با این محتوا مساله­‌ای داشته باشد. وزارت نفت مجوز داده اما در بحث تخصیص خوراک، فضا عادلانه نیست و قیمت­‌گذاری هم مساله دارد. از وزارت نفت خواهش می­‌کنیم همان تحفیفی که روی خوراک پتروشیمی‌­های گازی هست، روی پتروشیمی­‌هایی که با خوراک ال‌پی‌جی هستند هم ارائه دهد تا در آینده نزدیک آثار آن را شاهد باشیم».

وزارت نفت به جای تخفیف ۳۰ درصدی به خارجی‌ها آن را با ۲۰ درصد تخفیف به پتروشیمی داخلی بفروشد

در این راستا علیرضا پرهیزکار، کارشناس حوزه نفت و گاز گفت: «اگر ما بتوانیم تمام واحدهای مخصوصاً بالادستی پتروشیمی را راه‌­اندازی کنیم، قسمت اعظم ال‌پی‌جی صادراتی در داخل کشور به مواد با ارزش بیشتر پتروشیمی تبدیل می­‌شود. ال پی جی چیزی شبیه نفت خام است که با کشتی­‌های مخصوص حمل می‌­شود. اما اکنون ما در بحث انتقال پول آن مشکلات زیادی داریم و این به معنای عدم تداوم روند صادرات این ماده به روال سابق است».

وی در ادامه تصریح کرد: «در شرایط تحریم صادرات حجم‌­های زیادی از یک محصول خیلی سخت‌تر است تا اینکه برای مثال ۵۰۰ محصول مختلف را در حجم‌های کوچک صادر کرد. در این راستا با توسعه طرح­‌های پتروشیمی می­‌توان ال‌پی‌جی تولید شده در کشور را مصرف کرد بدون آنکه نیاز باشد برای صادرات این ماده درگیر تحریم­‌ها شد. از این راه محصولات زیادی تولید می­‌شود و صادرات این محصولات با ارزش افزوده، در وضعیت تحریم هم کار دشواری نیست».

همچنین محمدرضا سعیدی، کارشناس حوزه پتروشیمی در پاسخ به این سوال که چرا در شرایط کنونی که صادرات ال‌پی‌جی با مشکل مواجه شده، به ارائه آن به عنوان خوراک صنایع داخلی پتروشیمی کشور نگاه ویژه­‌ای نمی­‌شود بیان کرد: «در شرایط کنونی وزارت نفت به دلیل مساله تحریم­‌ها، ال‌پی‌جی را با ۳۰ الی ۲۰ درصد تخفیف و زیر قیمتی که عربستان می­‌فروشد، صادر می‌­کند. بنابراین پیشنهاد ما این است که به جای تخفیف ۳۰ درصدی به مشتریان خارجی آن را با ۲۰ درصد تخفیف به صنایع پتروشیمی داخلی بفروشد تا با این کار تولید پروپیلین کشور افزایش یابد».

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: