۱۳ تیر ۱۳۹۸ ساعت ۱۴:۰۰

چشم اميد بيماران به افزايش تعداد چشم پزشكان

به گفته سخنگوی وزير بهداشت به ازاي هر۱۰۰۰نفر ۴/۸ پزشک متخصص داريم. در بين تخصص های مختلف، چشم پزشكی يكی از رشته هايی است كه كمبود آن شديدتر از بقيه رشته هاست.

به گزارش عیارآنلاین، «تعداد پزشكان پاسخگوي نيازهاي كشور است». اين فرضيه اي است كه وقتي با شرايط نابه سامان درمان به خصوص در شهرستان ها، هزينه بالاي ويزيت و صف هاي طولاني مواجه مي شويم، ارزش خود را از دست مي دهد. به طور مشخص اين موضوع براي پزشكان متخصص نمود بيشتر پيدا مي كند . به گفته سخنگوي وزير بهداشت به ازاي هر۱۰۰۰نفر ۴/۸ پزشك متخصص  داريم. در بين تخصص هاي مختلف، چشم پزشكي يكي از رشته هايي است كه كمبود آن شديدتر از بقيه رشته هاست.

به گفته محمود جباروند، رئيس انجمن چشم پزشكان ايران، در سال حداقل ۱۰۰ نفر فارغ التحصيل چشم پزشكي داريم و با اين رقم، ۲ هزار نفر چشم پزشك در سطح كشور فعال هستند.   با در نظر گرفتن نرخ جمعيت هشتاد ميليوني، براي هر يك ميليون نفر، ۲۵ چشم پزشك مشغول به كار هستند.

مقايسه سرانه چشم پزشك با ساير كشورها

آمار مربوط به جامعه چشم پزشكان در كشورهاي مختلف مي تواند جايگاه ايران را در اين موضوع روشن تر كند.  بيشترين تعداد چشم پزشكان مربوط به ۶ كشور است كه عبارتند از چين، آمريكا، روسيه، ژاپن، برزيل و هند. البته در بحث سرانه و متوسط تعداد چشم پزشكان نسبت به يك ميليون جمعيت، جايگاه كشورها متفاوت است. در ژاپن نسبت ۱۱۰ متخصص چشم به ازاي يك ميليون جمعيت برقرار است. اين عدد درباره امريكا نسبت ۵۹ پزشك به ازاي يك ميليون نفر است. در استراليا نيز كميته مشورتي نيروي انساني پزشكي استراليا (AMWAC ) بين ۳۸ تا ۴۴ چشم پزشك به ازاي يك ميليون نفر جمعيت را يك معيار قابل قبول معرفي مي نمايد.   بر اساس آماري كه سايت آماري استاتيستا، در خصوص سرانه چشم پزشكان كشورهاي اروپايي به ازاي يك مليون نفر در سال ۲۰۱۷ منتشر كرده است جمهوري چك با ۳۷۹  در رتبه بالاترين كشور قرار دارد. در بين اين كشورها اوكراين با ۱۲۰ ، آلمان با ۸۱،  سوئد با ۶۶ و تركيه با  ۴۶ ديده مي شود.

چرا تربيت متخصص چشم در كشورها تا اين حد بايد مورد توجه قرار گيرد؟

بيش از ۱/۶ ميليارد نفر از نوعي اختلال بينايي در سراسر جهان رنج مي برند. از دست دادن بينايي به دلايل قابل درماني مانند خطاي انكساري اصلاح نشده، آب مرواريد و… ، هنوز هم يك مشكل بزرگ در سراسر دنياست. اين موارد ۸۵ درصد علل از دست دادن بينايي را شامل مي شود. مشكلاتي كه به نابينايي ختم مي شود به علت سبك زندگي و بيماري مختلف رو به افزايش است اما مسئله مهم اين است كه ميزان قابل توجهي از آنها قابل جلوگيري يا درمان است.    پيش بيني مي شود جمعيت نابينايان در دنيا تا سال ۲۰۲۰، به ۷۶ ميليون نفر برسد. اين در حالي است كه مي توان با توسعه منابع انساني، توسعه زيرساخت ها و فن آوري و كنترل بيماري، موارد نابينايي را از ۷۶ ميليون نفر تا ۲۵ ميليون كاهش داد.

به گزارش سازمان بهداشت جهاني (WHO)، در رابطه با لزوم افزايش تعداد چشم پزشكان، آژانس بين المللي جلوگيري از نابينايي (IAPB) بيانه اي صادر كرد كه طي آن  استراتژي افزايش نيروي كاري به منظور تقويت سيستم هاي بهداشتي را لازم الاجرا دانسته است. در اين بيانيه آمده است: «افزايش چشم-پزشكان خبره با در نظر گرفتن نيازهاي محلي و بومي در هر كشور نتايج بهتر در حوزه سلامت را به دنبال خواهد داشت. مسئله افزايش جمعيت جهان نكته مهمي است كه با  شيوع بيماري هايي از جمله ديابت كه موجب كاهش ديد مي شود نيز اهميت مسئله بيشتر مي شود.»  در بسياري از كشورها، فقدان نيروي كاري در حوزه سلامت چشم يكي از عوامل كليدي در وجود سطح بالايي از مشكلات است. به همين خاطر مثلا در كشورهاي جنوب صحراي آفريقا، اين مسئله به سطح بحران رسيده است.

هزينه ها، عامل مهم در ميزان سلامت چشم

ميزان درآمد و كيفيت زندگي در سلامت يا اختلال بينايي موثر است. بخشي از مشكلات قشر كم درآمد به هزينه هاي بالاي درمان بر مي گردد. يكي از موارد موثر در پايين آوردن هزينه ها، افزايش تعداد چشم پزشكان است تا با توازن در بازار عرضه، از اعمال هزينه هاي هنگفت به افراد جلوگيري شود.

در جامعه اي كه جمعيت آن به سمت پيري مي رود، به دليل افزايش مشكلات بينايي با افزايش سن، تعداد پزشكان اهميت بيشتري پيدا خواهد كرد.

چه كار بايد كرد؟

به دنبال نياز به افزايش تعداد پزشكان به طور طبيعي بايد شاهد افزايش ظرفيت دانشگاه ها نيز باشيم تا پاسخگوي نيازها باشد در حالي كه در سال ۱۳۹۷، به گفته سازمان سنجش، از ۶۴۲ هزار داوطلب علوم تجربي با توجه به ظرفيت پذيرش فقط حدود ۹ هزار نفر مي توانستند در رشته هاي پزشكي، دندانپزشكي و داروسازي تحصيل كنند.  در سطح تخصص هم نسبت تعداد پذيرفته شدگان با شركت كنندگان قابل تامل است. در دوره دستياري سال ۱۳۹۷ ۱۴۴۰۰ نفر شركت كرده اند كه در نهايت، ۳۴۰۰ نفر پذيرش  شدند.

نكته جالب توجه اين كه به طور ويژه درباره چشم پزشكي، اين رشته از جذاب ترين رشته هاي تخصصي براي فارغ التحصيلان دوره عمومي است و در صدر انتخاب رشته داوطلبان دوره هاي دستياري قرار دارد.   اين سطح از استقبال نشان مي دهد با افزايش ظرفيت پذيرش خصوصا در رشته هاي مورد نياز مي توان به راحتي مشكل كمبود نيرو را حل كرد.

افزايش تعداد چشم پزشكان پيش نياز دستيابي به مراقبت چشم پزشكي اثربخش است. اين يك شرط لازم است ولي مشخصا كافي نيست و بايد تنوع جغرافيايي در توزيع چشم پزشكان در كشور لحاظ شود. توزيع ناعادلانه از نيروي متخصص در بين استان هاي كشور به خصوص مناطق دورافتاده و محروم وجود دارد  كه با بايد با به كارگيري تدابير مربوطه به رفع اين مشكل نيز پرداخت.

 

منبع:رسالت

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: