ساخت پتروپالایشگاه، پادزهر تحریم‌های نفتی آمریکا

خام‌فروشی نفت همواره و به خصوص در شرایط تحریمی، اقتصاد کشور را دچار آسیب نموده و به همین دلیل کارشناسان بارها بر تبدیل این ماده به فرآورده نفتی تاکید کرده‌اند. نمایندگان مجلس نیز با درک صحیح این موضوع به دنبال تصویب طرحی نو برای افزایش پالایشگاه‌های کشور هستند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی عیارآنلاین، یکی از معضلات اساسی اقتصاد کشور وابستگی بودجه­‌ی دولت به درآمد‌های حاصل از خام فروشی نفت است. تحریم­های نفتی آمریکا هم بر این نقطه ضعف اساسی سوار شده و به اقتصاد کشور ضربه می­زند. در این راستا برنامه‌ای در رادیو اقتصاد با موضوع بررسی راهکارهای مقابله با تحریم‌های نفتی برگزار شد که در ادامه به آن پرداخته میشود:

سید احسان حسینی، کارشناس حوزه انرژی با اشاره به راهکارهای موجود برای دور زدن تحریم‌ها نفتی امریکا گفت: ما برای این­که بخواهیم با این تحریم­ها مقابله کنیم آمدیم تأمل کردیم دیدیم که دو دسته در واقع راهکار وجود دارد یکی راهکارهای کوتاه مدت که به نوعی مسکّن هستند و البته به نوعی ضروری ولی راهکار اصولی نیستند.

وی ادامه داد: دسته­ی دوم راهکارهای بلند مدت هستند که به نوعی راهکارهای اصولی هستند. ما برای این­که بخواهیم با تحریم‌های نفتی آمریکا مقابله کنیم راهکار اصولی این هست که در واقع تغییر زمین بازی بدهیم و از خام فروشی به سمت توسعه­ی پتروپالایشگاه و فروش فرآورده حرکت کنیم.

حسینی همچنین گفت: این طرحی هم که الان در مجلس شورای اسلامی قرار بود که این هفته در صحن مطرح شود و رأی­گیری شود ولی به هفته بعد موکول شد هم در مورد همین مسئله ساخت پتروپالایشگاه و فرآورده فروشی است. در واقع ما باید تغییر زمین بازی بدهیم و هم از خام فروشی کلاً حرکت به سمت ساخت پتروپالایشگاه و صادرات فرآورده داشته باشیم.

صادرات فرآورده‌های نفتی برای آمریکا قابل شناسایی و تحریم‌پذیری نیست

حسن حیدری، کارشناس نفت و گاز درباره تفاوت‌های فروش فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام در دوران تحریم‌ها گفت: کشورهای پیشرفته­ی دنیا جدیداً به سمت احداث مجموعه­های جدیدی به نام پتروپالایشگاه رفتند. پتروپالایشگاه در واقع واحدهایی هستند که از ادغام پالایشگاه­ها و پتروشیمی­ها شکل گرفتند و روزانه بیش از پنجاه نوع محصول تولید می­کنند. برای بررسی عدم تحریم­پذیری فرآورده­ها نسبت به نفت خام می­توانیم چند تا عامل کلی را نام ببریم.

وی ادامه داد: یکی از این عوامل تنوع مشتری­ها است یعنی شما تصور کنید ۶۶۵ پالایشگاه در کل دنیا وجود دارند که حدود ۴۰ تا پالایشگاه برای نفت ایران طراحی شده­اند. بنابراین شرکت ملی نفت ایران یا امور بین الملل شرکت نفت اگر نتواند این پالایشگاه­ها را قانع کند که نفت مصرفی خود را از ایران بخرند ما در فروش نفت با مشکلات خیلی عمده­ای روبه­رو خواهیم شد کما این­که الان هم مواجه شدیم و در فروش نفت به مشکلات بسیار زیادی برخورد کردیم.

حیدری افزود: شناسایی این ۴۰  پالایشگاه هم کار سختی نخواهد بود یعنی یک تحقیقات گسترده­ای اگر انجام شود کما این­که توسط ایالات متحده انجام شده و این ۴۰ پالایشگاه شناسایی شدند ما الان نمی­توانیم نفت خود را به این پالایشگاه­ها بفروشیم. بنابراین یکی از راه­های منطقی در جهت بی­اثر کردن تحریم­ها افزایش ظرفیت پالایشی در داخل کشور است.

این کارشناس نفت و گاز تاکید کرد: شما ­ببینید که هر زمانی که ما تحریم شدیم پالایشگاه­های داخلی ما که بسیار قدیمی هم هستند بیش از ظرفیت اسمی طراحی شده­ی خود کار کردند و احداث این مجموعه­ها باعث تولید بیش از پنجاه نوع فرآورده­ی پالایشی و پتروشیمی و فرآورده­ی سوختی خواهد شد که میلیون­ها مشتری می­توانند این محموله­ها را خریداری کنند.

وی اظهار داشت: در بحث تراکنش‌های بانکی، مقدار تراکنش­ها بالا خواهد رفت اما حجم هر تراکنش­ کاهش پیدا می­کند و تجار ما می­تواند خیلی راحت­تر این را مبادله کنند. همچنین تفاوت دیگر نفت خام و فرآورده­های پالایشی در حجم محموله­ها است. حجم محموله­ها به شکلی هست که نفت خام را باید با نفت­کش­های غول پیکر جابه­جا کنیم.

حیدری اظهار داشت: با این نفتکش‌ها می­توانیم یک میلیون الی دو میلیون بشکه را در روز به قولی جابه­جا کنند که شناسایی این حتی نفت­کش­ها بسیار ساده خواهد بود و با یک تکنولوژی پیشرفته­ی ماهواره می­توانند این نفت­کش­ها را شناسایی کنند و آن­ها را تحت تحریم قرار بدهند درحالی که ما می­توانیم فرآورده­های خود را از طریق لوله­ها و تانکرها حمل کنیم بدون این­که نیاز باشد حجم محموله­های ما این­قدر بزرگ باشد.

از لحاظ نیروی انسانی متخصص و فناوری ساخت پتروپالایشگاه خودکفا هستیم

سید احسان حسینی با اشاره به وجود توانمندی داخلی برای ساخت پتروپالایشگاه گفت: برای این­که ما بخواهیم در مورد ساخت پتروپالایشگاه بحث توانمندی داخلی را مورد بررسی قرار دهیم این قضیه از سه جهت قابل بررسی است. یکی بحث نیروی انسانی متخصص هست، یکی بحث فناوری و تکنولوژی است، بحث بعدی، بحث تأمین مالی است.

این کارشناس حوزه انرژی گفت: ساخت پتروپالایشگاه ستاره­ی خلیج فارس ثابت کرد که ما از لحاظ نیروی انسانی متخصص و فناوری و تکنولوژی به نوعی خودکفا هستیم یعنی حدود هشتاد درصد خودکفا هستیم و آن بیست درصد را هم می­شود به نوعی در واقع تأمین کرد. مشکل اصلی که روی بحث ساخت پتروپالایشگاه برای صادرات فرآورده وجود دارد بحث تأمین مالی است.

وی افزود: ما در واقع اگر بخواهیم یک واحد پتروپالایشی با ظرفیت دویست و پنجاه هزار بشکه در روز احداث کنیم حدود پنج میلیارد دلار سرمایه نیاز داریم که در واقع در حال حاضر هم که دست دولت بسته است چون در صادرات نفت خام را با محدودیت مواجه شدیم باید به فکر باشیم که از کجا می­خواهیم این تأمین مالی را صورت بدهیم.

حسینی ادامه داد: یک طرحی را مجلس آورده که ما صنایع پالایشی و پتروپالایشی خود را با سرمایه­های مردمی تأمین مالی کنیم. الان حجم نقدینگی کشور بسیار بالا است و خب ما باید از این ظرفیت نقدینگی به نحو احسن استفاده کنیم و نگذاریم که این نقدینگی وارد بازارهای غیر مولد شود و بعضاً بازارهایی مثل سکه و مسکن را خراب کند.

این کارشناس حوزه انرژی خاطر نشان کرد: ما اگر بتوانیم مشوق­های اقتصادی قرار بدهیم و دولت بیاید و تنظیم­گری کند و مشوق­هایی قرار بدهیم مثل تنفس خوراک. مثلاً اگر بخش خصوصی آمد به عنوان پیمانکار سرمایه­ی ساخت این پتروپالایشگاه را تأمین کرد ما بیاییم مثلاً بعد از چهار سال که پتروپالایشگاه را ساخت در سال اول و دوم همین نفت خامی که الان تحریم است و ما نمی­توانیم بفروشیم را به عنوان تنفس خوراک به عنوان یک وام به این پتروپالایشگاه بدهیم.

وی همچنین گفت: اگر یک هم­چنین اتفاقی بیفتد آن دسته از مردم و بخش خصوصی که آمدند و روی این قضیه سرمایه­گذاری کردند می­دانند اصل پول خود را به علاوه­ی سود چهل درصد در همان سال اول بهره­برداری در واقع دریافت کنند و همچنان به ارزش سرمایه اولیه خود سهامدار باقی بمانند که خب ببینید یک مشوق خیلی بزرگی است که این می­تواند کمک کند نقدینگی از بازارهای غیر مولد بیاید به سمت ساخت پتروپالایشگاه و ما را در یک تأمین مالی هم تا حدود بسیار زیادی هم مشکلات ما مرتفع شود.

حسینی اظهار داشت: در طرحی که مجلس هست ما می­خواهیم که در طول چهار سال پشت سر هم هر سال دو واحد پتروپالایشی با ظرفیت دویست و پنجاه هزار بشکه احداث کنیم امیدوارم به ثمر بنشیند و بتوانیم از مجلس تأییدیه­ی آن را بگیریم.

کشورهای ترکیه، عراق، پاکستان و افغانستان بازار مناسبی برای صادرات فرآورده هستند

حسن حیدری در خصوصی بازار منطقه‌ای فروش فراورده گفت: ما یک تحقیقات گسترده­ای در خصوص بازار این محصولات در کشورهای منطقه انجام دادیم یعنی حتی کشورهای دیگر را در نظر نگرفتیم روی چهار کشور متمرکز شدیم چهار کشور ترکیه، عراق، پاکستان و افغانستان ظرفیت بسیار خوبی در این زمینه­ی محصولات پالایشگاهی دارند و ما می­توانیم صادرات خود را حتی به این کشورها انجام بدهیم.

این کارشناس نفت و گاز گفت: ما در ترکیه و در عراق و افغانستان و پاکستان مجموعاً در سه تا محصول گازوئیل، بنزین و نفت سفید روزانه صد و پنجاه میلیون لیتر واردات می­بینیم و اگر ایران بتواند توان صادرات خود را افزایش بدهد و صادرات این سه تا محصول را دست بگیرد به نوعی معادل یک میلیون ظرفیت پالایش نفت خام خواهد بود که ظرفیت بسیار عظیمی است.

وی افزود: در ادامه­ی زنجیره­ی فرآورده­های نفتی که بیش از پنجاه نوع محصول تولید می­شود ما می­توانیم ببینیم که این محصولات حتی به کشورهای دیگر هم می­تواند صادر شود کما این­که این چهار تا کشور که نام بردم نیازمند شدید به این محصولات پالایشگاهی و پتروپالایشگاهی خواهند بود.

تفکر حاکم بر وزارت نفت مانع توسعه صنایع پتروپالایشی شده است

سید احسان حسینی با اشاره به تجربیات جهانی در حوزه ساخت پتروپالایشگاه گفت: بحث توسعه­ی صنایع پالایشی و پتروپالایشی یک چیزی هست در واقع هر کشوری که واقعاً منطقی باشد به این سمت حرکت می­کند یعنی بر خلاف تفکر حاکم بر وزارت نفت ما که شاید به دلایلی مبهم مثل عدم سوددهی پالایشگاه به این سمت حرکت نکرده باشند اگر شما کشورهای مختلف دنیا را بررسی کنید می­بینید این یک چیز نرمالی است و اصلاً طبیعی هست که ما باید از خام­ فروشی عبور کنیم و به سمت تولید فرآورده برویم.

این کارشناس حوزه انرژی گفت: برای مثال همین کشور عربستان که ما به این می­شناسیم که دارد نفت خام می­فروشد کلاً کشور خام فروشی هست؛ شصت درصد نفت خام خود را پالایش می­کند و در پالایشگا­ه به فرآورده تبدیل میکند و در جایگاه ششم در این حوزه قرار دارد یعنی در حدود ۷/۳۱ میلیارد دلار در سال عربستان سعودی درآمد دارد.

وی در پایان اشاره کرد: حتی کشوری مثل سنگاپور که منابع نفت و گازی هم ندارد و وارد کننده­ی نفت و گاز است فرآورده تولید می­کند و جایگاه سوم را دارد و ۸/۴۵ میلیارد دلار درآمد دارد. خب باز می­بینیم که کشورهای مختلف که حتی نفت و گاز هم ندارند به این سمت حرکت کردند منتهی وزارت نفت ما ی تفکراتی بر آن حاکم است که متأسفانه به این قضیه وارد نشده و باید توسعه پتروپالایشگاه‌ها جدی در دستور کار قرار بگیرد.

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: