چابهار، فرصتی برای ایران و غنیمتی ارزشمند برای هندوستان و افغانستان

بندر چابهار فرصتی مناسب برای جذب سرمایه‌گذار خارجی و افزایش بار ترانزیتی در کشور است.

به گزارش عیارآنلاین، در تاریخ ۵ اسفند۹۷ اولین محموله باری افغانستان، شامل حبوبات و مواد معدنی، از طریق ایران به سمت هند، بزرگترین مقصد صادراتی افغانستان، حرکت کرد. محمدرضا بهرامی، سفیر ایران در افغانستان در مصاحبه با ایسنا گفت: «این اتفاق درواقع نقطه آغازی برای عملیاتی و اجرایی کردن این مسیر تجارتی و ترانزیتی است و طبیعتاً طی هفته‌های آینده با توجه به توافقاتی که قبلاً انجام‌شده، مسئولین راه دو کشور قرار است با یکدیگر دیدار داشته و نقاط ضعف و مشکلات را به‌منظور فعال‌تر کردن این مسیر موردبررسی قرار داده و در جهت حل و برطرف کردن آن اقدام کنند[۱]».

بندر چابهار برای دو کشور هند و افغانستان از اهمیت اقتصادی و سیاسی ویژه‌ای برخوردار است. به‌طوری‌که درخواست هند و افغانستان برای معاف از تحریم بودن بندر چابهار توسط آمریکا پذیرفته‌شده است. اما دلیل اهمیت این بندر برای دو کشور هند و افغانستان چیست؟

اهمیت بندر چابهار برای افغانستان

بنا بر گفته نصیر احمد نور، سفیر افغانستان در ایران، افغانستان کشوری ۳۰ میلیونی است که ۹۵ درصد نیاز کالایی خود را از واردات تأمین می‌کند[۲]. پس افغانستان برای تأمین محصولات وارداتی و صادرات با بزرگترین مقصد صادراتی خود، هندوستان[۳]، نیاز به ارتباط با آب‌های آزاد دارد. در کل می‌توان نیاز افغانستان به استفاده از بندر چابهار برای تبادلات تجاری را از دو جنبه بررسی کرد. ابتدا در بررسی راه‌های ممکن برای رسیدن به آب‌های آزاد و اتصال به هند و در ادامه بررسی اقتصادی این راه‌ها برای تأمین نیازهای کشور افغانستان.

کشور افغانستان محصور در خشکی است و هیچ ارتباطی با آب‌های آزاد ندارد. قبلاً عمده واردات کشور افغانستان از طریق بندر کراچی در جنوب پاکستان انجام می‌شد؛ ولی به علت وجود مشکلات سیاسی-امنیتی که بین دو کشور وجود دارد، ارتباط دو کشور افغانستان و پاکستان کمتر و محدودشده است. بنابراین، توجه به سمت ایران به‌عنوان پل ارتباطی با آب‌های آزاد افزایش‌یافته است. پس لزوم ارتباط جدی‌تر افغانستان با ایران روشن است.

از جهتی تبادل محصولات از طریق بندر چابهار نسبت به بندرعباس و بندر کراچی به‌صرفه‌تر است. بندر چابهار نسبت به بندرعباس ۹۰ کیلومتر و نسبت به بندر کراچی ۷۰۰ کیلومتر به مرکز افغانستان نزدیک‌تر است و این باعث کاهش ۳۳ درصدی هزینه‌ها می‌شود و ۲۰درصد زمان رسیدن کالا را کاهش می‌دهد[۴]. این کاهش هزینه برای کشوری که ۹۵ درصد محصولات را وارد می‌کند می‌تواند صرفه اقتصادی قابل‌ملاحظه‌ای ایجاد کند.

اهمیت بندر چابهار برای هندوستان

از سویی دیگر هند توجه ویژه‌ای به این بندر دارد، به‌طوری‌که ۱ میلیارد دلار برای توسعه بندر چابهار و کمک به راه‌های ارتباطی آن هزینه می‌کند.

هند ارتباط اقتصادی جدی با افغانستان و ایران دارد؛ که جنبه اول این اقتصاد مربوط به معاملات و تجارت مستقیم است. راههای ارتباطی کشور هند با ایران و افغانستان عمدتا از پاکستان به عنوان کشور واسط میگذرد. ولی در حال حاضر، پاکستان استفاده از زیرساخت‌هایش را برای هند سخت‌تر کرده است و عملاً امکان استفاده از کشور پاکستان برای ارتباط با ایران و افغانستان با محدودیت مواجه است. این محدودیت توجه هند را به استفاده از مسیر آبی برای ارتباط با ایران به‌عنوان یک شریک اقتصادی مهم جلب می‌کند.

جنبه دوم ارتباط و نیاز هند به ایران و بندر چابهار نیاز ترانزیتی است. بخش قابل‌توجه ای از تجارت هند با کشورهای حوزه آسیای میانه و محصور در خشکی است. هند سالانه ۱۷ میلیارد دلار با آسیای میانه تجارت دارد که معادل ۱۶ میلیون تن است[۵]؛ که ایران به‌عنوان حلقه واسط می‌تواند پلی برای اتصال به آسیای میانه و افغانستان باشد. نزدیک‌ترین جایگزین برای این مسیر می‌تواند پاکستان باشد که به دلیل مشکلات سیاسی بین کشور هند و پاکستان و هزینه بالای این مسیر در مقایسه با بندر چابهار، موانعی محکم برای این ارتباط دیده می‌شود.

در انتها می‌توان گفت بندر چابهار فرصتی برای ایران و غنیمتی ارزشمند برای هندوستان و افغانستان است که پس از تحریم ایران به‌جامانده؛ که استفاده درست از این فرصت علاوه برجذب سرمایه‌گذار خارجی برای توسعه کشور امکان افزایش درآمد ترانزیتی در کشور و ارزآوری را نیز فراهم می‌کند.

[۱] https://www.isna.ir/news/97120804193/سفیر-ایران-در-افغانستان-به-دنبال-وارد-کردن-دیگر-کشورها-به-مسیر

[۲] https://www.mehrnews.com/news/4282924/توسعه-چابهار-نقطه-عطفی-در-روابط-ایران-و-افغانستان-است

[۳] https://www.isna.ir/news/97120602911/جزییات-صادرات-افغانستان-به-هند-از-راه-ایران

[۴] https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/chabahar-and-exemption-from-us-sanctions/

[۵] https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/chabahar-and-exemption-from-us-sanctions/

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: