۲۵ دی ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۴۶

عدم امکان ایجاد رانت ارزی و پوشش ریسک نوسانات قیمت جهانی نفت در سازوکار عرضه نفت در بورس

در حالی بی‌بی‌سی فارسی در تلاش است تا با طرح برخی شبهات تکراری مانند تاثیر منفی نوسانات قیمت جهانی نفت بر سازوکار بورس و ایجاد رانت ارزی مانع اجرای این راهکار ضدتحریمی شود که تمامی ملاحظات لازم برای اجرای این راهکار در نظر گرفته شده است.

به گزارش عیارآنلاین، با بررسی فضای رسانه‌‌ای موجود درباره راهکارضدتحریمی عرضه نفت در بورس این نکته روشن میشود که خط تخریب این راهکار با محوریت بی‌بی‌سی فارسی در حال پیگیری است. اخیرا نیز این رسانه در گزارشی به طرح مجدد برخی شبهات پرداخته که در ادامه به طور مفصل مورد بررسی قرار میگیرد.

در گزارش اخیر بی‌بی‌سی فارسی مطرح شده که نوسانات قیمت جهانی نفت مشکلات فراوانی را برای بورس نفت ایران ایجاد کرده است. ابتدا باید توجه داشت که انچه ایران دنبالش است عرضه نفت در بورس است نه راه‌اندازی بورس نفت. همچنین در سازوکار تعبیه شده در اطلاعیه سازمان بورس انرژی به خوبی این موضوع در نظر گرفته شده به گونه‌ای که نوسانات قیمت جهانی نفت به هیچ وجه باعث ضرر خریدار و عرضه کننده نفت در بورس نشود.

پوشش ریسک نوسانات قیمت جهانی نفت در سازوکار خرید نفت در بورس

طبق اطلاعیه بورس انرژی قیمت نفت خریداری شده در روز معامله، هنگام بارگیری در ضریبی به نام ضریب تعدیل قیمت نفت ضرب شده و بدین صورت قیمت نهایی نفت خریداری از بورس با توجه به نوسانات قیمت جهانی به روزرسانی می‌شود. ضریب تعدیل قیمت برابر است با “قیمت نفت خام برنت یک روز تقویمی قبل از صدور صورت‌حساب موقت” تقسیم بر “قیمت نفت خام برنت یک روز تقویمی قبل از صدور اطلاعیه عرضه”.

در صورتی که در بازه زمانی خرید محموله از بورس تا بارگیری، قیمت جهانی نفت کاهش یابد، ضریب تعدیل عددی کوچکتر از یک می‌شود و بدین صورت با ضرب “ضریب تعدیل قیمت” در قیمت نفت معامله شده در بورس، قیمت نهایی نفت، متناسب با کاهش قیمت جهانی کاهش یافته و کمتر از قیمت نفت معامله شده در بورس می‌شود بدین صورت ریسک نوسانات برای خریداران پوشش داده میشود.

در صورتی که در بازه زمانی خرید محموله از بورس تا بارگیری، قیمت جهانی نفت افزایش یابد، ضریب تعدیل عددی بزرگتر از یک می‌شود و بدین صورت با ضرب “ضریب تعدیل قیمت” در قیمت نفت معامله شده در بورس، قیمت نهایی نفت، متناسب با افزایش قیمت جهانی افزایش یافته و بیشتر از قیمت نفت معامله شده در بورس می‌شود و بدین صورت ریسک افزایش قیمت برای شرکت ملی نفت پوشش داده می‌شود. بدین ترتیب مشاهده میشود که با توجه به سازوکار در نظر گرفته شده نوسانات قیمت جهانی به هیچ وجه تهدیدی برای اجرای این راهکار محسوب نمی‌شود.

یک استدلال ساده درباره عدم امکان ایجاد رانت ارزی در سازوکار عرضه نفت در بورس

نکته دیگر مطرح شده درباره امکان ایجاد رانت ارزی با فروش ریالی نفت در بورس است. برای پاسخ به این شبهه باید به دو نکته توجه داشت. اولا طبق اطلاعیه بورس انرژی مبنای محاسبه دلار به ریال برای تسویه ریالی نفت، نرخ دلار سامانه سنا است که حدودا ۱۰ هزار تومان بوده و قیمت آن از همه دلارهای دیگر بیشتر است فلذا طرح ادعای رانت ارزی از اساس باطل است زیرا دلار با نرخ ۴۲۰۰ تومان که محاسبه نمی‌شود بلکه با بالاترین قیمت یعنی دلار نرخ سنا محاسبه صورت میگیرد.

ثانیا منطقا پذیرفته شده است که سازوکار رقابتی بورس رانت‌زدا است. برای بررسی امکان بروز رانت ارزی میتوان به یک نکته‌ی جالب اشاره کرد. اگر رانت ارزی در فرآیند فروش نفت در بورس وجود داشته باشد؛ یعنی خریداران سعی میکنند نه از دریافت تخفیف دلاری معقول در سازوکار رقابتی بورس، بلکه از اختلاف ارز ایجاد شده کسب سود کنند. بدین ترتیب با توجه به اینکه محل کسب سود خریداران از اختلاف قیمت ارز است و با توجه به اینکه سازوکار بورس یک سازوکار رقابتی است فلذا خریداران در طی مراحله رقابتی قیمت بالاتری از قیمت جهانی نفت پیشنهاد میدهند.

در این سناریو محل سود خریدران از اختلاف قیمت ریالی ارز است فلذا در سازوکار رقابت بر سر قیمت دلاری اگر مقداری بیشتر از قیمت جهانی پیشنهاد بدهند میتوانند در بخش رانت ارزی جبران کنند و این سازوکار رقابتی فضا را به سمت بالاتر بودن قیمت نفت بورسی نسبت به قیمت جهانی خواهد برد. اما انچه در عرضه آزمایشی بورس مشاهده شد دقیقا برعکس این سناریو بود. یعنی قیمت نفت در سازوکار رقابتی یک الی دو دلار پایین تر از قیمت جهانی نفت بود فلذا فرض اعطای رانت ارزی در فروش نفت در بورس نیز باطل است.

در مجموع به نظر میرسد در حالی بی‌بی‌سی فارسی در تلاش است تا با طرح برخی شبهات تکراری مانند تاثیر منفی نوسانات قیمت جهانی نفت بر سازوکار بورس و ایجاد رانت ارزی مانع اجرای این راهکار ضدتحریمی شود که تمامی ملاحظات لازم برای اجرای این راهکار در نظر گرفته شده است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: