۲۸ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۸:۱۴
با اعتبار معاملات غیررسمی(عادی):

مشکلات ملکی اهالی ده‌ ونک در انتظار همه مردم ایران

برخی اهالی ده‌ونک با مبالغ گزاف خانه‌ای را با معاملات غیررسمی خریداری کردند. اما پس از گذشت مدتی سرمایه خود را برباد رفته و خانه‌هایشان را تخریب شده می‌بینند. این مشکل در برخی دیگر از مناطق کشور نیز وجود دارد که در صورت حل نشدن اعتبار معاملات غیررسمی، آن‌ها نیز روزی ده‌ونکی خواهند شد.

به گزارش عیارآنلاین، چند وقتی است اخباری رسانه‌ها را به خود مشغول کرده و هر کس از جانب خودش داستانی را از آن ماجرا بازگو می‌کند. آن خبر درگیری دانشگاه الزهرا با اهالی منطقه ده‌ونک است. اصل ماجرا از این قرار است که دانشگاه الزهرا مدعی است خانه‌های محله ده ونک باید تخریب گردند و اراضی مرتبط با آن‌ها به دانشگاه انتقال یابند. از طرف دیگر مردم ده ونک خود را مالک آن خانه‌ها می‌دانند زیرا معتقدند این خانه‌ها در سال‌های بسیار قبل به کارخانه ۵ ده‌ونک تعلق داشت و به عنوان خانه‌های سازمانی به آن‌ها منتقل شده بود. پس از انقلاب نیز بر اساس بخشنامه‌های دولتی مقرر شد که این خانه‌های سازمانی به ساکنان آن‌ها تعلق گیرد. بنابراین در حال حاضر ساکنین، خود را مالک اصلی معرفی می‌کنند.

اطمینان به مالک بودن ساکنین یا کارگران سابق کارخانه سبب شد تا برخی از آن‌ها با استفاده از معاملات غیررسمی (عادی) مانند قولنامه یا بیعنامه خانه‌های خود را به افراد دیگری بفروشند و عده‌ای دیگر از آن‌ها بخرند. خریداران نیز به سبب اعتباری که معاملات غیر رسمی (عادی) در نظام قضایی و حقوقی کشور دارد، از معامله با اسنادی مانند قولنامه هیچ ترس و ابایی نداشتند و آن‌ها را در قبال پول پرداختی پذیرفتند.

خریداران معاملات قولنامه‌ای قربانی معاملات غیررسمی

خریداران  در بعضی مواقع مبالغ بسیار هنگفتی را در قبال اسناد غیررسمی (قولنامه) پرداخت کردند. مثلا فردی خانه‌ای را در همان محله و از کارگران سابق کارخانه به مبلغ ۱میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان خریداری و فردی دیگر خانه‌ای را پنج سال پیش با مبلغ ۲۵۰ میلیون خریداری کرد. اما جالب است خریدار یک میلیارد ۸۰۰ میلیون تومانی، پس از مدتی خانه خود را با شکایت دانشگاه الزهرا تخریب شده دید. همچنین فرد دیگری که خانه‌ای را پنج سال پیش با مبلغ ۲۵۰ میلیون خریداری کرد، اکنون ترس این را دارد که با شکایت دانشگاه، خانه‌ی او نیز تخریب شود.

در این یادداشت قصد بررسی حواشی مربوط به صحت حرف هر یک از طرفین دعوا را نداریم. بلکه مهتر از آن به امنیت بازارِ مسکن و زمین به عنوان زیرساخت اقتصادی کشور خواهیم پرداخت. چراکه نتیجه‌ی ناامنی در این بازار سبب افزایش نارضایتی‌ها، بی‌اعتمادی مردم به حاکمیت و همچنین هرج و مرج اقتصادی در کشور خواهد شد.

همانطور که در داستان ده‌ونک مشاهده می‌شود افرادی در قبال پرداخت مبالغ زیاد و با دریافت قولنامه خانه‌دار شدند اما پس از مدتی خانه آن‌ها تخریب شد و حاصل سرمایه‌های یک عمر آن‌ها بر باد رفت. در صورتی که این مشکل به راحتی قابل حل بود و حکومت می‌توانست با طراحی یک سامانه به مردم این اطمینان را بدهد که معامله‌ی مورد نظر آن‌ها، دارای نقض و ایراد است یا نیست.

این سامانه (کاداستر)[۱] مشخصات و جزئیاتی نظیر مالک، حدود جغرافیایی و… هر زمین یا مسکنی (اموال غیرمنقول) که در محدوده اراضی حکومت باشد را باید در برمی‌گیرد. پس از آن فرد خریدار می‌تواند با رجوع به این سامانه از صحت حرف فروشنده به عنوان مالک اطمینان حاصل کند. در این صورت است که معامله‌ای بدون خدعه و فریب و با اطلاع کامل از وضعیت مالکیت زمین امکان پذیر خواهد بود.

این سامانه به افراد خریدار کمک می‌کند تا هر محدودیتی را که بر حق مالکیت زمین یا مسکن مورد نظر خود است،  شناسایی کنند و هر حقی که برای اشخاص دیگر نسبت به آن زمین وجود داشته و مغایر حق مالک است را منعکس نمایند. این موضوع سبب می‌شود تا زمینه بروز بسیاری از تعارضات نیز از بین رود.

معاملات غیررسمی، مانعی بزرگ در جهت ایجاد سامانه املاک در کشور

جالب است که در حال حاضر ایجاد چنین سامانه‌ای (کاداستر) در کشور امکان پذیر نیست زیرا مانعی حقوقی بر سر راه طراحی این سامانه قرارگرفته است. این مانع، معاملات غیر رسمی نظیر قولنامه یا بیعنامه نام دارد. این معاملات در غیاب ناظران حکومتی و بدون اطلاع آن‌ها بین فروشنده و خریداران منعقد می‌شود. علاوه بر آن در هیچ سامانه‌ای به ثبت نمی‌رسند اما باز هم در نظام قضایی و حقوقی کشور دارای اعتبار هستند. ثبت نشدن معاملات غیر رسمی سبب می‌شود که سامانه‌ی مورد نظر هیچ‌گاه ایجاد نشود چراکه قدم اول در طراحی چنین سامانه‌ای اطلاع حکومت از وضعیت اراضی خود است. اطلاع نداشتن حکومت از اراضی خود باعث بروز مشکلات بسیاری می‌شود که یک نمونه آن خریداران قولنامه‌ای ده‌ونک بودند.

خریداران قولنامه‌ای ده‌ونک مشتی نمونه خروار از قربانیان اعتبار معاملات غیر رسمی(عادی) در نظام قضایی و حقوقی کشور هستند. چه بسا افراد دیگری به دلایل مختلف اقدام به خرید ملک یا زمینی با استفاده از معاملات غیررسمی (عادی) کرده باشند و پس از مدتی متوجه شوند که فروشنده ملک، مالک اصلی نبوده و سرآن‌ها کلاه رفته است. در صورتی که با بی اعتباری این اسناد و ایجاد سامانه مذکور می‌توان دست کلاهبرداران را قطع و از معضلاتی نظیر مسئله ده‌ونک جلوگیری کرد.

[۱] کاداستر سامانه‌ای است که موقعیت جغرافیایی اموال غیر منقول را با دیتاهای مالکیت آن تلاقی می‌دهد. اولين بخشنامه‌هاي سازمان ثبت درخصوص كاداستر به حدود سال ۱۳۳۴ بازمي گردد؛ بخشنامه‌اي كه صدور سند مالكيت را منوط به تهيه نقشه ثبتي كاداستر مي‌دانست. اما با توجه به اعتبار معاملات غیررسمی، تکمیل این نقشه‌ها هیچگاه عملی نشد.

منبع: روزنامه قدس

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: