۵ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۱۱

 راهکاری برای کاهش هدررفت آب با استفاده از ظرفیت‌های مردمی

آب بدون درآمد مجموع مؤلفه‌های هدررفت واقعی، ظاهری و مصارف مجاز بدون درآمد است؛ مقدار آب بدون درآمد روستاهای کشور در سال ۱۳۹۴ برابر ۳۱ درصد حجم آب تولیدی، گزارش شده است. یکی از راه‌های کاهش نشت آب در روستاها برای کاهش هدررفت واقعی، می‌تواند استفاده از دستگاه نشت‌یاب ژئوفون ایرانی و ترغیب ظرفیت‌های مردمی برای انجام این مهم باشد.

به گزارش عیارآنلاین، با توجه به آمار رسمی ارائه شده از شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشور، میزان آب بدون درآمد شهرهای کشور در سال ۱۳۹۴ برابر ۲۶ درصد حجم آب تولیدی و این میزان برای روستاهای کشور ۳۱ درصد حجم آب تولیدی گزارش شده است.

آب بدون درآمد عبارت است از مجموع سه مؤلفه‌ی هدررفت واقعی (فیزیکی)، هدررفت ظاهری (غیر فیزیکی) و مصارف مجاز بدون درآمد. هدررفت واقعی شامل نشت از لوله‌ها و خطوط انتقال اصلی، نشت از انشعابات، نشت و سرریز از مخازن و … است. هدررفت ظاهری آب شامل خطاهای ناشی از محاسبه غیر دقیق آب عبوری از کنتورها، عدم ثبت اطلاعات برخی مشترکین آب، مصارف غیر مجاز و … است.

قوانین و برنامه‌های مختلفی برای کاهش میزان آب بدون درآمد کشور وجود دارد که برخی از این قوانین و برنامه‌ها عبارت است از: ماده ۱۴۲ برنامه پنج ساله پنجم توسعه کشور، تصویب‌نامه هیأت وزیران در خصوص راهبردهای توسعه بلند مدت منابع آب کشور مصوب ۱۳۸۲، قانون توسعه و بهینه‌سازی آب شرب شهری و روستایی مصوب ۱۳۹۴، قانون مجازات استفاده کنندگان غیر مجاز از آب، برق‌، تلفن، فاضلاب و گاز مصوب ۱۳۹۶ و …

اقدامات آبفا و آبفار برای کاهش آب بدون درآمد

بر اساس بررسی انجام شده، تعویض و اصلاح خطوط لوله فرسوده شبکه توزیع آب، تعویض کنتورهای معیوب با کنتورهای با دقت بالا و نشت‌یابی با استفاده از دستگاه‌های نشت ‌یاب، به ترتیب رئوس اصلی اقدامات شرکت‌های آب و فاضلاب در راستای کاهش میزان آب بدون درآمد بوده است.

روش نشت‌یابی برای کاهش هدررفت آب

یکی از روش‌های کاهش هدررفت واقعی، به عنوان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های آب بدون درآمد، نشت یابی خطوط شبکه توزیع آب و جلوگیری از گسترش آن می‌باشد. برای این منظور از روش‌ها و دستگاه‌های مختلفی برای نشت یابی آب استفاده می‌شود. برخی از این روش‌ها عبارت است از : ۱- روش‌های صوتی ۲- روش گاز ردیاب ۳- روش حرارتی ۴- روش تصویر برداری و …

یکی از دستگاه‌های نشت یابی که از روش صوتی برای این منظور استفاده می‌کند، میکروفون زمینی یا ژئوفون نام دارد. ژئوفون‌ها از یک میکروفون حساس که سیگنال‌های صوتی را ضبط می‌کند و به یک تقویت کننده ارسال می‌کند، تشکیل شده‌اند. این سیگنال‌ها به صورت صوت در هدفون کاربر قابل شنیدن است. هنگامی که کارشناس به سمت نشت حرکت می‌کند، نویز و صدای دریافتی از ژئوفون افزایش می‌یابد و هنگامی که از محل نشت دور می‌شود، صدا کاهش می‌یابد. ژئوفون برای لوله‌هایی با عمق دفن کم و در محیط‌های کم سر و صدا مانند روستاها کاربرد بیشتری دارد و برای محیط‌های صنعتی و شلوغ با شبکه پیچیده (مانند شهرها) مناسب نیست.

یک پیشنهاد برای کاهش پرت آب روستاها

شرکت‌های دانش بنیان داخلی متنوعی وجود دارند که تولید کننده دستگاه‌های ژئوفون هستند. هزینه تهیه ژئوفون‌های داخلی حدود ۲۵ درصد نمونه مشابه خارجی خود است. یکی از فواید دیگر ژئوفون‌ها سهولت فراگیری نحوه کار با آنهاست.

با توجه به نکات ارائه شده‌ی فوق الذکر، یکی از راه‌های کاهش و کنترل میزان نشت آب در روستاهای کشور می‌تواند استفاده از ژئوفون ایرانی و تشخیص محل دقیق نشت باشد. با توجه به سهولت فراگیری شیوه استفاده از این دستگاه‌ها می‌توان از ظرفیت‌های بومی هر منطقه برای اجرای عملیات بهره جست. به عنوان نمونه دستگاه نشت یاب می‌تواند در اختیار آبدار منطقه قرار داده شود و با تعریف یک اهرم تشویقی ( مانند اعطای پاداش نقدی به آبدار از محل کاهش هزینه‌های اعتبارات مربوط به هدررفت آب)، آبدار را به نشت‌یابی ترغیب نمود.

با توجه به جمعیت روستایی کشور (حدود ۲۰ میلیون نفر) و وسعت شبکه انتقال و توزیع مربوط به آن، بهره‌گیری از توانمندی‌های داخلی و نیز جلب مشارکت‌ مردمی می‌تواند برای نشت‌یابی شبکه توزیع روستایی، به عنوان یک راهکار اقتصادی در کاهش میزان آب بدون درآمد کشور و جلوگیری از اتلاف منابع آبی تأثیر فراوانی داشته باشد.

 

 

 

 

برچسب‌ها:

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: