۳۰ آبا ۱۳۹۷ ساعت ۲۳:۳۲

افزایش منابع ارزی دولت با تسویه ارزی خوراک پتروشیمی‌ها

تسویه ارزی خوراک پتروشیمی‌ها، علاوه بر کمک به دولت در دوران تحریم‌های اقتصادی، جهت کنترل التهابات بازار ارز، می‌تواند مانند درآمدهای نفتی، جزء درآمدهای ثابت ارزی دولت باشد

صنعت پتروشیمی به دلیل صادرات محور بودن جزء صنایع ارزآور کشور محسوب می‌شود و با دارا بودن بخش عمده‌ای از درآمدهای ارزی کشور، می‌تواند نقش پررنگی در بازار ارز ایفا کند. آمارها حکایت از صادرات ۱۲ میلیارد دلاری پتروشیمی‌ها در سال ۹۶ دارد که در حدود ۲۶ درصد از صادرات غیرنفتی ایران را تشکیل می‌دهد. نیاز به ارز حاصل از صادرات پتروشیمی‌ها در دوران التهاب بازار ارز بیشتر از قبل احساس شد اما با وجود نیاز شدید کشور به ارز، پتروشیمی‌ها بیشتر به دنبال سود خود بودند تا پاسخگویی به نیاز کشور! به طوری که به گفته خادمی عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، پتروشیمی‌ها در دوران التهابات ارزی قریب به ۱۵ هزار میلیارد تومان سود کرده اند.

حاشیه سود بالای پتروشیمی‌ها

قبل از التهابات بازار ارز، پتروشیمی‌ها خوراک خود را با ارز دولتی دریافت می‌کردند، بدون آنکه ملزم به ارائه ارز حاصل از صادرات خود به نرخ دریافتی باشند!. به همین دليل پتروشیمی‌ها می توانستند ارز حاصل از صادرات خود را به نرخ بازار ثانویه بفروشند و از اختلاف قيمت بين ارز دولتي و بازارثانويه سود زيادي کسب کنند. علاوه بر این، پتروشیمی‌ها به دلیل دسترسی آسان به بازارهای صادراتی، صادرات بخش عمده محصولات تولیدی خود و معافیت‌های مالیاتی توانسته‌اند حاشیه سود مناسبی برای خود ایجاد کنند با این‌حال هنوز هم تسویه نرخ خوراک پتروشیمی به‌‌عنوان یک سیاست حمایتی  به صورت ريالي انجام مي شود. این در حالی است که آمارهای اقتصادی و حاشيه سود این شرکت‌ها نشان می‌دهد که پتروشیمی ها نیازی به حمایت‌های دولتی ندارند. حاشیه سود برخی شرکت‌های پتروشیمی در سال ۱۳۹۶ در جدول زیر می‌آید.

حاشیه سود برخی شرکت های پتروشیمی در سال ۱۳۹۶

منبع: صورت‌های مالی پتروشیمی‌ها در سایت کدال

پتروشیمی ها مدت ها از دو رانت  اعطایی دولت بهره برده اند که عبارت اند از:

۱-خوراک ارزان قیمت     ۲- تسویه ریالی نرخ خوراک

بعد از کش‌وقوس‌های فراوان در دوران التهاب بازار ارز، دولت با مصوبه‌ای در ۸/۷/۹۷ رانت خوراک پتروشیمی‌ها را حذف کرد. بر طبق این مصوبه، مبنای محاسبه نرخ خوراک پتروشیمی‌ها نرخ ارز در سامانه نیما قرار گرفت و همچنين پتروشیمی‌ها ملزم شدند که ارز حاصل از صادرات خود را نيز به نرخ سامانه نيما ارائه کنند. این اقدام دولت کمک بزرگی بود به افزایش منابع ارزی خود تا بتواند در دوران تحریم، مدیریت بهتری در بازار ارز داشته باشد. رانت دوم هنوز به قوت خود باقی است ومتاسفانه عزمی در دولت برای حذف آن دیده نمی شود.

لزوم تسویه ارزی خوراک پتروشیمی‌ها و افزایش منابع ارزی دولت

در شرایط فعلی اقتصاد کشور، منابع ارزی یکی از ابزارهای اساسی در جهت کمک به مدیریت اقتصادی دولت است در این ‌بین تسویه ارزی نرخ خوراک پتروشیمی‌ها می‌تواند باعث افزایش منابع ارزی دولت شود. تسویه ارزی خوراک پتروشیمی‌ها مانند درآمدهای نفتی می‌تواند به‌عنوان یکی از درآمدهای ثابت و تضمین‌شده‌ی ارزی دولت محسوب گردد البته اگر این اتفاق در دورانی که پتروشیمی‌ها به صحنه‌گردانان اصلی بازار ارز تبدیل‌شده بودند و با عدم عرضه و یا دیر عرضه کردن ارز حاصل از صادرات خود رقم زننده اتفاقات بازار ارز بودند صورت می‌گرفت می‌توانست تأثیر بیشتری بر آرامش بازار ارز داشته باشد از طرفی در سال گذشته ۲۶ درصد درآمدهای ارزی کشور سهم پتروشیمی‌ها بوده است بنابراین این شرکت‌ها ازنظر درآمدهای ارزی جایگاه مناسبی دارند و دلیلی برای تسویه ریالی وجود ندارد.

بنابراین تسویه ارزی خوراک پتروشیمی‌ها می‌تواند دودست آورد برای دولت داشته باشد. دست آورد اول اینکه دولت می‌تواند از این طریق منابع ارزی خود را افزایش دهد و دوم اینکه با کاهش منابع ارزی پتروشیمی‌ها، دولت می‌تواند اهرم فشار این شرکت‌ها در بازار ارز را از دست آن‌ها خارج کند تا این شرکت‌ها نتوانند مانند دوران التهاب ارزی برای امتیاز گیری به دولت فشار بیاورند.

برچسب‌ها:

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: