۳۰ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۵۲

چرا پتروشیمی‌ها، ارز صادراتی خود را کامل عرضه نمی‎کنند؟!

پتروشیمی‌ها ۲۵ درصد ارز حاصل از صادرات خود را وارد سامانه نیما نمی‌کنند و دلیل آن را هزینه‌های ارزی شرکت‎های خود، اعلام می‌کنند. این درحالی است که بررسی آمارهای موجود چند شرکت پتروشیمی در سال ۹۶ نشان می‌دهد که میانگین هزینه‌های ارزی این شرکت‌ها کمتر از ۱۰ درصد درآمدهای ارزی آن‌ها بوده است.

به گزارش عیارآنلاین، شرکت‌های پتروشیمی با بیشترین سهم صادرات غیرنفتی و ثبات در بازارهای صادراتی، جز ارز آورترین صادرکنندگان کشور محسوب می‎شوند. از طرف دیگر رانت خوراک پتروشیمی‌ها (گاز طبیعی ارزان قیمت) منجر به حاشیه سود بسیار بالا این صنعت شده است.

با تک‌نرخی شدن ارز توسط دولت در فروردین‌ماه سال جاری، پتروشیمی‌ها ملزم شدند که ارز خوراک (گاز طبیعی) خود را به نرخ ۴۲۰۰ تومان دریافت و به همان نرخ در سامانه نیما عرضه کنند. شرکت‏‎های پتروشیمی به دلیل حذف رانت خوراک‎شان با این مصوبه مخالفت کردند چرا که تا قبل از تک نرخی شدن ارز، شرکت‎های پتروشیمی از رانت ۸۰۰ تومانی ارز خوراک برخوردار بودند.

مخالفت شرکت‌های پتروشیمی با تک نرخی شدن ارز در جلسه‎ تاریخ ۶ خرداد این واحدها با معاون اول رئیس‌جمهور مطرح شد و پیشنهادی مبنی بر دریافت ارز خوراک به نرخ ۳۸۰۰ و فروش ارز حاصل از صادرات به نرخ ۴۲۰۰ در سامانه نیما مورد توافق طرفین قرار گرفت و هیئت دولت در جلسه ۲۳ خرداد نیز به سبب تشویق این شرکت‎ها جهت ارائه ارز حاصل از صادرات در سامانه نیما، با پیشنهاد پتروشیمی‌ها موافقت کرد.

در حالی که با این مصوبه هیئت دولت، رانت خوراک پتروشیمی‎ها تشدید شد ولی این شرکت‎ها از ارائه کامل ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما خودداری کردند.

عدم همکاری پتروشیمی‌ها در ارائه کامل ارز و همچنین دور زدن سامانه نیما در شرایط تشدید بحران ارزی، منجر به تصویب طرح دیگری در جلسه تاریخ ۸ مهر هیئت دولت شد، در این مصوبه، مقرر شد که نرخ ارز خوراک پتروشیمی‌ها بر مبنای نرخ سامانه نیما محاسبه شود.

حذف رانت خوراک واحدهای پتروشیمی به دلیل افزایش منابع دولت به آرامش بازار ارز کمک کرد ولی پتروشیمی‌ها همچنان همه ارز حاصل از صادرات خود را به بازار عرضه نمی‌کنند و دلیل این عدم عرضه کامل را هزینه‌های ارزی شرکت‎های خود، اعلام می‌کنند. به طوری که مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی، ميزان هزينه‎هاي ارزي پتروشيمي‎ها را ۲۵ درصد درآمدهای ارزی این شرکت‌ها، عنوان کرده است.

در حقیقت اگر هزینه‌های ارزی پتروشیمی‌ها ۲۵ درصد درآمدهای آن‌ها باشد، طبق آمار مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، از ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات، ۹ میلیارد دلار آن وارد سامانه نیما می‌شود و ۳ میلیارد دلار دیگر صرف هزینه‌های ارزی این واحدها می‌شود. براي روشن شدن اين موضوع ميزان هزينه هاي واحدهاي پتروشيمي مانند خريد تجهيزات، كاتاليت‌ها، خريد مواد شيميايي و… به فرض ارزي بودن، محاسبه شده است.

ولی بررسی و محاسبه هزینه‌های ارزی برخی شرکت‌های پتروشیمی بر اساس آمارهای سال ۱۳۹۶ نشان می‎دهد که ميزان واقعی هزينه‎هاي ارزی واحدهاي پتروشيمي، اختلاف فاحشی با میزان درصد اعلام شده توسط مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی دارد؛ همان طور که در جدول ذیل بیان شده، محاسبات نشان می‌دهد که میانگین هزینه‌های ارزی این شرکت‌ها در سال ۹۶ حتی کمتر از ۱۰ درصد بوده است.

نسبت هزینه‌ها و درآمدهای ارزی برخی از شرکت‎های پتروشیمی

به ‌هرحال محاسبات و بررسی‌ها، غیرواقعی بودن آمار مطرح‌شده از سوی مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی را نشان می‌دهد، اما سوالی که در این مورد مطرح می‌شود این است که چرا پتروشیمی‌ها با وجود نیاز کشور به ارز و آشفتگی این بازار، ۲۵ درصد از ارز حاصل از صادرات خود را در سامانه نیما وارد نمی‎کنند؟ رفتار پتروشیمی ها در دوران التهاب بازار ارز، نشان داد که این شرکت ها بیش از منافع ملی به منافع خود پایبند هستند؛ وزارت نفت و بانک مرکزی، باید از طریق سازوکارهای مناسب، این مسئله را حل کنند تا التهاب بازار ارز، بیشتر نشود.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: