نقوی حسینی در گفت‌وگوی تفصیلی با عیارآنلاین مطرح کرد:

وقتی جمهوریت را پذیرفتیم باید شفافیت را هم بپذیریم/ برخی آراء نمایندگان ناآگاهانه و بی‌کیفیت است

هشتاد درصد نمایندگان با تلفن همراه خود مشغول هستند؛ در حالی که طراح طرح، موافقان و مخالفان در حال صحبت کردن هستند. بنابراین از کجا متوجه می‌شود در صحن چه می‌گذرد؟ به همین دلیل هنگام رأی‌گیری برخی می‌پرسند چه رأیی بدهم؟ از این رو این رأی آگاهانه نیست؛ یعنی کیفیت آراء خیلی پایین می­‌آید.

به گزارش عیارآنلاین، یکی از موارد مهمی که باید بصورت دقیق و بروز به اطلاع مردم برسد، آراء نمایندگان در صحن مجلس است. افزایش دقت و مسئولیت پذیری رای دهندگان، نظم بخشی به جلسات مجلس و الزام نمایندگان به مشارکت فعال در رای گیری‌ها، افزایش کارآمدی مجلس، استفاده محققین و پژوهشگران از  داده‌های حاصل از انتشار آراء صحن و غیره ازجمله مهم‌ترین فواید شفافیت آراء نمایندگان مجلس است.

پایگاه خبری-تحلیلی عیارآنلاین، با سید حسین نقوی حسینی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره شفافیت آرا نمایندگان به گفتگو نشسته که متن آن به شرح زیر است.

عیارآنلاین: با توجه به ارائه طرح شفافیت آرا در مجلس، نظر شما درباره این طرح چیست؟

نظام ما نظام جمهوری اسلامی است. مفهوم جمهوریت آن یعنی حضور مردم برای تعیین مقامات در جایگاه­های سیاسی، که بر این اساس یکی از نادرترین کشورهای دموکراتیک در خاورمیانه، جمهوری اسلامی است؛ چرا که در این ساختار سیاسی، مردم رهبری نظام را به طور غیرمستقیم با انتخاب نمایندگان خبرگان برمی‌گزینند. رئیس‌­جمهور، نمایندگان مجلس و اعضای شورای شهر و روستا را هم با رأی مستقیم انتخاب می‌کنند. بنابراین همه­ رده‌های سیاسی منتخب ملت هستند. در جمهوریت، اصل بر این است که این آراء بر اساس نظرات، دیدگاه­ها و عملکرد افراد داده شود و وقتی موکلین افراد را انتخاب می­کنند از عملکرد، آرا و نظرات آنها مطلع شوند. ما نمی­توانیم به افراد بگوییم که شما ما را انتخاب کنید، ما برویم در مجلس هر کاری دلمان می­خواهد انجام دهیم و شما هم ندانید ما چه کار می­کنیم؛ چون محرمانه است! لذا حق مسلم موکلان ما است که بدانند عملکرد نمایندگانشان چگونه است تا بر اساس این عملکرد، آرا و اقدامات برای ۴ سال بعد بتوانند تصمیم بگیرند که دوباره به آن نماینده رأی بدهند یا خیر.

به همین خاطر شفافیت از اصول دموکراسی است. یا ما نباید جمهوریت را بپذیریم یا وقتی جمهوریت را پذیرفتیم و افراد را برای انتخاب به رأی گذاشتیم، شفافیت را هم باید بپذیریم؛ چون ما رأی به ابهام و به تاریکی نمی­دهیم. بر این اساس مردم من را برای مدت ۴ سال انتخاب می­کنند پس آنها باید بدانند که من به چه طرحی رأی می­دهم با چه لایحه­ای موافقت یا مخالفت می­کنم، با کدام تحقیق و تفحص موافق یا مخالفم، با کدام سؤال از وزیر یا رئیس­‌جمهور موافقم و …. در غیر این صورت شناختی نسبت به من پیدا نمی­کنند یا ارزیابی‌­ای نسبت به عملکرد من نخواهند داشت. همچنین مردم باید بدانند من در کدام کمیسیون هستم، چه زمانی در جلسات کمیسیون شرکت می‌کنم، چه زمانی وارد صحن می‌شوم، چند تا جلسه شرکت می‌کنم، چقدر تاخیر دارم و به نوعی حضور و غیاب من در مجلس چگونه است و در هنگام حضور در رأی گیری‌ها شرکت می‌کنم یا خیر. چون ما ممکن است همکارانی داشته باشیم که اصلاً در یک روز صحن علنی یکبار هم رأی ندهد ولی در صحن حضور دارند. یا اینکه مردم باید بدانند موضع من در قبال مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی چیست. برای مثال نظر من درباره FATF، الحاق به کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم و … چیست؟ همچنین مردم باید بدانند خانواده و فرزندان نمایندگانشان در کجا مشغول به کار هستند؟ آیا از رانت استفاده می‌کنند یا خیر؟

شفافیت یعنی آشکار شدن این مسائل. بنابراین به نظر من شفافیت بسیار مفید است و ضمن آنکه از اصول دموکراسی نیز محسوب می‌شود. ما حکومت دیکتاتوری و مستبدی مانند برخی رژیم‌های منطقه نیستیم که بگوییم به رأی مردم کاری نداریم. مقامات کشورهایی مثل عربستان صعودی، امارات، بحرین، قومی و قبیله­ای انتخاب می­شوند. کاری به رأی مردم ندارند. خب آنجا صحبت از شفافیت معنا ندارد.

لذا طرح شفافیت هم که در مجلس مطرح است، از مطالبات مردم  هست. ما این طرح با دو فوریت و ۲۹ امضا به صحن آوردیم. اما نمایندگان به دو فوریت آن رأی نداد. به یک فوریت آن هم رأی نداند و نهایتاً به عنوان یک طرح عادی در نوبت رفت که در کمیسیون تخصصی خودش بررسی بشود و سپس دوباره به صحن علنی برگردد.

در همین راستا نمایندگان ساکت ننشسته­‌اند. مجدداً کمپینی تشکیل شد که هر کسی داوطلبانه آراء و فعالیت­های خودش را شفاف اعلام بکند. ما قانونی در این زمینه نداریم ولی کار داوطلبانه که می­توانیم انجام بدهیم. این کمپین البته زمانی طراحی شد و روی سایت­ها آمد که من در چین بودم و امکان اعلام حضور نداشتم. وقتی برگشتم بسیاری از افراد به من گفتند «شما که طرح دو فوریتی شفافیت را امضاء کردید، پس چرا اسمتان در این کمپین نیست؟» که من هم عرض کردم اصلاً در آن زمان در ایران نبودم. لذا بلافاصله هم به آقای امیرآبادی زنگ زدم و اسم من به این کمپین اضافه شد.

همان طور که اشاره کردم من موافق شفافیت هستم شفافیت را هم خیلی مفید می­دانم. برای مثال چه اشکالی دارد همه بدانند یک نماینده در کجای شهر است. در حال حاضر من خانه‌­ام در پل چهارم بلوار ابوذر است. چه اشکالی دارد همه بدانند یک نماینده بلوار ابوذر می­‌نشیند؟

عیارآنلاین: آیا شما خاطره‌ای از نابسامانی مجلس در رأی دهی دارید؟ مثلا این که نمایندگان زیادی در روز رأی‌گیری غایب باشند و یا در صحن حضور دارند و رأی نمی‌دهند یا بدون مطالعه و با نظرخواهی از دیگران رأی می دهند یا … ؟

این موارد در رأی­‌گیری‌های روزمره اتفاق می­افتد. به عنوان مثال رئیس محترم مجلس می­گوید که همکاران عزیز رأی بدهید. اما از بین ۲۲۰ نفری که در مجلس هستند ۱۷۰ نفر رأی می‌دهند. خیلی وقت­ها هم رئیس مجلس از نماینده‌ها می‌خواهد که رأی بدهید ما به رأی شما نیاز داریم. یعنی باید خواهش تمنا بکنند همکاران ما رأی بدهند و حالا رأی هم که می­خواهند رأی بدهند، واقعاً مصیبت است. من نمی­خواهم مجلس شورای اسلامی را تضعیف بکنم چون خود من نماینده­‌ی مجلس هستم و همکاران را دوست دارم اما خب کیفیت رأی هم خیلی مهم است. شما اگر از طبقه بالا به صحن مجلس نگاه کنید، اگر نگویم همه­ نمایندگان ولی بالای هشتاد درصد نمایندگان با تلفن همراه خود مشغول هستند؛ یا دارند پیامک­های خود را چک می­‌کنند یا تماس­های خود را چک می‌کنند یا در فضای مجازی کانال چک می‌کنند که چه کسی در شهرستان­شان علیه وی چه چیزی گفته است، حالا چه جوابی باید به او بدهد. در حالی که طراح طرح، موافقان و مخالفان در حال صحبت کردن هستند. بنابراین وقتی حواس یک نماینده به این است که چه کسی در شهرستان علیه او حرف زده، از کجا متوجه می­شود در صحن چه می‌گذرد؟

به همین دلیل هنگام رأی‌گیری برخی می‌پرسند چه رأی‌ای بدهم؟ از این رو این رأی آگاهانه نیست؛ یعنی کیفیت آراء خیلی پایین می­آید. البته برای حل این مشکل بنده طرحی را تهیه کردم که حدود پنجاه امضاء دارد و آن این است که ورود تلفن همراه به صحن علنی مجلس و کمیسیون­ها ممنوع شود و فکر می­کنم اکثر نمایندگان با این طرح موافق باشند. چون انصافاً تلفن همراه مشغولیت ذهنی برای نمایندگان درست می‌کند و یکسره درگیر هستند که تلفن همراه خود را جواب بدهند. اگر هم جواب ندهند آن شهروند، مدیر یا مسئولی که تماس گرفته است، می­گوید «چرا تلفن را جواب نمی­دهی؟». نماینده که نمی­تواند توضیح بدهد که آقا من در صحن علنی بودم. ولی وقتی ورود تلفن همراه ممنوع بشود، دیگر موکلان می­دانند که از ساعت ۸ تا ۱۲ که نماینده­ی آنها در صحن است، گوشی دیگر همراه او نیست. بنابراین نمی­شود با او تماس گرفت.

عیارآنلاین: در حال حاضر وضعیت این طرح چگونه است؟

این طرح حدود دو ماه قبل با امضاء من، تقدیم هیأت رئیسه شد. هیأت رئیسه به کمیسیون آیین­‌نامه داخلی ارجاع داده است. کمیسیون آیین‌­نامه­‌ی داخلی هم تصویب کرده و مجدداً به هیأت رئیسه برگردانده است، و لذا هیأت رئیسه هم در نوبت بررسی گذاشته است.

عیارآنلاین: در رأی‌گیری مجلس یک فوریت طرح شفافیت آرا رد شد، بعد از آن آقای ذوالنور طرح جامع‌تری را در همین خصوص با ۱۹۶ امضا ارائه کردند که دو فوریتی بود. سرانجام این طرح‌ها به کجا رسید؟

مطلع نیستم که چه مراحلی را طی کرده است.

عیارآنلاین: آقای حاجی دلیگانی پس از رد شدن یک فوریت طرح شفافیت آرا، نامه‌ای را به هیئت رئیسه تقدیم کردند و از هیئت رئیسه درخواست کردند که آرای این نمایندگان داوطلب را به صورت رسمی برای مردم اعلام کند. اما هیئت رئیسه اعلام کرد که آیین نامه اجازه شفاف شدن آرا را به هیئت رئیسه نمی‌دهد. در حالی که در هیچ جای آیین‌­نامه هم با این مساله مخالفت صریح نشده است. نظر شما در این باره چیست و آیا شفافیت داوطلبانه نمایندگان هم می‌تواند غیرقانونی و مخالف آیین نامه باشد؟

برداشت من از آیین­‌نامه این است که هیأت رئیسه نمی­تواند سازوکاری طراحی کند که آراء را اعلام کند. این برخلاف آیین‌­نامه است. ولی خود نماینده می­تواند این کار را انجام دهد و این مخالف آیین­‌نامه نیست. این برداشت من است؛ زیرا آیین­‌نامه می­گوید رأی با ورقه­‌ی مخفی یا با سیستم الکترونیکی انجام می‌شود. معنایش این است که هیأت رئیسه باید رأی را مخفی نگه دارد. حالا اگر من خودم می­‌گویم که آقای هیأت رئیسه رأی من را اعلام بکن. آن‌ها مطابق آیین‌­نامه به انجام چنین کاری موظف نیست ولی من خود می­‌توانم این کار را صورت دهم.

عیارآنلاین: موظف نیست یعنی اینکه اگر انجام بدهد خلاف آیین­‌نامه است. درست است؟

برخلاف آیین‌نامه می­‌شود. این که می­گویم موظف نیست یعنی اینکه خلاف آیین­‌نامه می­‌شود.

عیارآنلاین: شاهد هستیم در مجلس هم بسیاری از نماینده‌­ها رأی خود را فریاد می‌­زنند یا با نمایش عدد ۲ و ۴ رأیشان را نشان می­دهند. این خلاف آیین­‌نامه است؟

در اینجا خود فرد مثلا می­گوید من دو می­دهم. خب خودش می­تواند علنی بگوید ولی اگر هیأت رئیسه بگوید آقای نقوی دو داد، این به نظرم با متن آیین نامه مغایرت دارد.

عیارآنلاین: پس برای اصلاح این مساله، به نحوی آیین‌­نامه باید اصلاح بشود چون در آیین­‌نامه بحث اطلاع مردم از آرا نمایندگانشان نیست.

بله درست است. چنین چیزی در آیین نامه نیامده است.

عیارآنلاین: درباره سامانه­ ثبت حقوق و مزایا که پایان مهلت اجرا و راه­اندازی آن آخر سال ۹۶ بود اما به رغم گذشت ۶ ماه از سال جاری هنوز هم عملیاتی نشده است. آقای انصاری هم گفته بود تا انتهای شهریور راه اندازی می‌شود ولی باز هم محقق نشد. مجلس برای اجرای این قانون چه پیگیری ‌هایی کرده است؟

من از پیگیری­های مجلس مطلع نیستم. اما در صحن علنی مجلس چند بار توسط نمایندگان تذکر داده شده است و یک بار هم خود من تذکر دادم. ولی غیر از این تذکرات، در جریان نیستم که کمیسیون یا فراکسیونی یا فرد دیگری پیگیری ویژه­ای از دولت کرده باشد.

عیارآنلاین: آقای انصاری در مصاحبه­‌های متعددشان دو تا بحث مطرح کردند. یکی بحث سطوح دسترسی را مطرح کردند که بر اساس آن باید سطح دسترسی مردم به اطلاعات دریافتی‌ها تعریف شود. در صورتی که در قانون گفته شده دولت مکلف است این سامانه را برای این افراد و این نهاد­ها راه­اندازی کند به طوری که نهادهای نظارتی و عموم مردم بتوانند به این اطلاعات دسترسی پیدا کنند. ولی تعیین سطوح دسترسی برای مردم به نوعی این ذهنیت را ایجاد می­کند که گویی می­خواهند مردم را محدود کنند. نظر شما در این باره چیست؟

ما نباید تبعیض قائل بشویم. چه اشکالی دارد همه بدانند چه افرادی و شرکت‌هایی از دولت حقوق و دستمزد دریافت می‌کنند؟ مثلاً دانستن اینکه رئیس جمهور چقدر حقوق می­گیرد، چه ایرادی دارد؟ اتفاقاً وقتی ما اینها را محرمانه می­کنیم، سؤال‌­بر­انگیزتر است. مثلاً من حقوق خانم موگرینی را می‌دانم. در سایت­ها هم هست که خانم موگرینی ماهیانه چند دلار دریافت می­کند، این تعداد ماشین و نیرو باید در اختیار او باشد و … . دانستن این اطلاعات چه مشکلی دارد؟

عیارآنلاین: بحثی را که مطرح می‌کنند این است که این قبیل اطلاعات، امنیتی هستند.

مگر مردم می­خواهند بیایند جیب ما را بزنند؟ مثلا مردم اگر بدانند نماینده‌­ی مجلس در ماه ۷ میلیون تومان می­گیرد، می­آیند جیب او را می­زنند؟ چه بحث امنیتی دارد؟ من فکر می­کنم اگر ابهامات نباشد، مردم راحت‌­تر هستند تا اینکه ندانند شما چه مقدار دریافت می­کنی و در ذهن همه­‌ی مردم سؤال باشد. وقتی شفافیت نباشد، اگر من هم حقیقت را بگویم که ماهیانه شش میلیون و هشتصد هزار تومان حقوق می­گیرم، باور نمی‌کنند. می­گویند «دروغ است! نماینده مجلس شش میلیون و هشتصد تومان می­گیرد؟ خب فیش‌های حقوقی را در سایت بگذارند تا همه ببینند».

ولی من اینجا لازم است توضیحی بدهم. چون نماینده­ی مجلس دو تا دریافت دارد. یک دریافت حقوق شخصی خود او است که این مال خود او است و باید خرج زندگی­اش بکند و یک دریافت دیگری دارد که هزینه­‌ی دفاتر او است. نماینده مجلس از جایی اعتباری دریافت نمی‌کند. ولی ماهیانه ممکن است صدها نفر مراجعه کننده داشته باشد و از او کمک بخواهند. من نمی­توانم به عنوان نماینده بگویم ندارم به تو بدهم. بالاخره باید مشکل او را حل بکنم. لذا هزینه­‌های دفاتر برای این نیست که برود به محرومین کمک بکند. اما می­تواند حقوق خودش را در آن دریافت دفاتر هزینه کند. مثلاً به من هزینه تلفن همراه می‌دهند. من می­توانم فیش تلفنم را خودم بدهم آن مبلغی که پرداخت کرده‌اند را در دفتر بگذارم و برای مردم هزینه کنم. بر این اساس دریافت هزینه­‌ی دفاتر نیاز به توجیه دارد. یعنی مردم باید توجیه بشوند. مثلاً مردم نمی­دانند که من شش تا دفتر دارم. حد­اقل یک و نیم میلیون تومان اجاره­‌ی هر دفتر است. در هر کدام از اینها دو تا کارمند بازنشسته بنشیند، هزینه‌های دیگری هم اضافه می‌شود. اینها را مردم نمی‌دانند. بنابراین اگر بگویی ۲۰ میلیون هزینه­‌ی دفاتر به من می­دهند می­گویند: «ماهی بیست میلیون تومان هزینه دفاتر می­گیری، هفت میلیون هم حقوق می­گیری. تو ۲۷ میلیون ماهیانه حقوق می­گیری».

اگر اینها را برای مردم توضیح بدهیم مردم متوجه می‌شوند و قبول می‌کنند. هر کجا از من در این باره سؤال می­کنند چه در حوزه­‌ی انتخابیه­‌ام و چه در غیرحوزه­‌ی انتخابیه­ ام، کارت­های خود را نشان می‌دهم و می­گویم ببین آقا من دو تا کارت دارم. می­گویم که این کارت حقوق خود من است. این کارت دیگر من هم هزینه­‌ی دفاتر من است که یک ریال آن را در خانه خرج نمی­کنم. این مال مردم و حوزه­‌ی نمایندگی من است. در کارت حقوق خودم حدود شش میلیون و هشتصد تومان می­‌ریزند. در کارت دیگر هم ظاهراً بیست و یک میلیون می­دهند. این هم مال دفاتر است. هزینه­‌ی دفاتر ماه هم ماه به ماه کاملاً تعریف شده و مشخص است. اگر برای مردم اینطوری شفاف توضیح بدهیم، آنها می­گویند چهل میلیون بگیرد هم مشخص است که دارد چه کار می­کند.

عیارآنلاین: صداقتی که در این شفافیت هست، برای مردم مهم است.

بله. من الآن در کارت حقوق خودم هفتاد و نه هزار تومان هست، در کارت هزینه­‌ی دفاترم حدود هفت میلیون تومان است که تا پانزدهم باید این مبلغ را برسانم. دیگر از این شفاف­‌تر می­خواهی بگویم. هیچ پس‌­انداز دیگری هم ندارم. هیچی. حساب من مال بانک ملی مجلس است استعلام کنید. می­توانید بروید بگویید حساب آقای نقوی را به من نشان بده ببینیم در این کارت­هایش چه مبلغی هست. هیچ پس‌­انداز دیگری هم در هیچ کجای کشور ندارم. هیچ کار اقتصادی ندارم فقط حقوق می­گیرم و یک متر زمین هم در قلمروی جمهوری اسلامی ندارم. یک آپارتمان غیر از خانه­‌ای که در آن سکونت دارم در جمهوری اسلامی ندارم. هیچ کسب و کار درآمد دیگری ندارم، نمی­خواهم هم که داشته باشم. با این حقوق زندگی‌ام اداره می­شود. نیازی ندارم که داشته باشم.

عیارآنلاین: مجلس قانون راه‌اندازی سامانه ثبت حقوق و مزایا را برای شکل‌گیری نظارت عمومی و جلوگیری از فساد تصویب کرد. نکته دومی که آقای انصاری معاون رئیس جمهور اعلام کردند ای بود که دسترسی مردم از طریق سامانه دستگاه­های مربوطه است. یعنی اگر من می­خواهم ببینم مثلاً مقامات وزارت راه چقدر می­گیرند باید به سامانه وزارت راه مراجعه کنم و همینطور درباره هر دستگه دیگر. یعنی قرار است یک سامانه به چند هزار سامانه تبدیل بشود. در صورتی که ماده ۲۹ قانون برنامه­‌ی ششم از یک سامانه سخن می‌گوید. آیا تمرکززدایی از این سامانه به نحوی سخت کردن دسترسی مردم برای فرار از شفافیت نیست؟

دریافت­‌ها از خزانه مستقیم انجام می­شود. اینطوری نیست که به دستگاه بدهند، دستگاه پرداخت کند. لذا چون دریافت‌­ها متمرکز است و از خزانه پرداخت می­شود دیگر نیازی نیست ما حواله به دستگاه بدهیم. خود معاونت برنامه‌­ریزی و رئیس سازمان اداری و استخدامی می­توانند یک سامانه تعریف کنند و همه­ پرداخت­های خزانه را روی سایت بیاورند. دیگر نیازی نیست بگوییم این بخش مربوط به وزارت راه است، آن بخش مربوط به وزارت صنعت و … .

عیارآنلاین: آقای انصاری همچنین عنوان کرده است فقط دولت در این سامانه اطلاعات حقوق را پر کرده است و بقیه قوا چنین کاری نکردند.

خب دولت می‌تواند اعلام کند ما چنین کاری را انجام دادیم و قوه مقننه و قضائیه هم باید طبق قانون انجام دهد.

عیارآنلاین: و نکته‌ی پایانی … .

به نظر من شفافیت در عملکرد، آراء، نظرات، دریافت و پرداخت نمایندگان مجلس و سایر مسئولین نظام جمهوری اسلامی باعث ابهام­زدایی و روشن شدن امور می‌شود و زمینه­­ی ارزیابی عملکرد فرد را فراهم می‌کند و راه را هم بر شایعه­‌سازان می‌­بندد. چرا ما شفاف نکنیم تا مدام شایعه درست کنند؟ مدام بگویند مثلاً فلان وزیر اینقدر ثروت دارد، اینقدر می­گیرد؛ فلان نماینده اینقدر دریافت می­کند، اینقدر گرفته و اینقدر برده است. چرا اجازه بدهیم شایعه­سازان بیایند با حیثیت مدیران نظام بازی بکنند، با حیثیت مسئولین بازی بکنند؟ پس بهتر است خودمان اطلاعات شفاف در اختیار مردم بگذاریم تا آنها آگاه بشوند و با آگاهی رأی بدهند. به نظر من این مساله خیلی به استقلال جمهوریت نظام کمک می­کند. تبلور اراده­‌ی ملت در انتخاب نظام جمهوری اسلامی است. اما وقتی ابهامات وجود دارد ما در جمهوریت مشکل پیدا می‌کنیم و ممکن است بالاخره افرادی انتخاب می­شوند که بعدها مردم از اینکه رأی دادند پیشمان می­شوند ولی اگر ابهام نباشد، شفاف و روشن باشد، قطعاً مردم آگاهانه انتخاب می‌کنند.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: