۱۹ شهریور ۱۳۹۷ ساعت ۱۳:۱۱
وزیر سابق جهاد کشاورزی عنوان کرد:

تاکید امام و رهبری بر تامین امنیت غذایی با تکیه بر توان داخلی

اسکندری با بیان اینکه تاکید امام و رهبری بر تامین امنیت غذایی با تکیه بر توان داخلی بوده است: متأسفانه در طول سال‌های متمادی بسیاری از مسئولین تصمیم‌گیرنده در وزارت جهاد کشاورزی به این جمله اعتقادی نداشته و نگاهشان به بیرون از مرزها دوخته‌شده بود که به همین دلیل نیز در حال حاضر بحث خشک‌سالی و کمبود آب را برای توسعه و تأمین امنیت غذایی مطرح می‌کنند.

به گزارش عیارآنلاین، محمدرضا اسکندری، وزیر سابق جهاد کشاورزی، گفتگویی تفصیلی با برنامه تلوزیونی چوب‌خط داشته که متن آن به شرح زیر است.

اسکندری پیرامون اهمیت توجه به امنیت غذایی با تکیه بر توان داخلی گفت: از ابتدای انقلاب تاکنون حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری بر تأمین امنیت غذایی با تکیه‌بر ظرفیت‌های درونی تأکید داشته‌اند به همین دلیل بنده نیز جمله ما می‌توانیم را مبنای کار خود قرار داده‌ام.

وی افزود:  اما متأسفانه در طول سال‌های متمادی بسیاری از مسئولین تصمیم‌گیرنده در وزارت جهاد کشاورزی به این جمله اعتقادی نداشته و نگاهشان به بیرون از مرزها دوخته‌شده بود که به همین دلیل نیز در حال حاضر بحث خشک‌سالی و کمبود آب را برای توسعه و تأمین امنیت غذایی مطرح می‌کنند.

وزیر سابق جهاد کشاورزی در ادامه گفت: ایران به لحاظ جغرافیایی در منطقه خشک و نیمه خشکی واقع‌شده است لکن بیش از ۱ میلیون و ۶۴۷ هزار کیلومترمربع وسعت داشته و شامل اقلیم‌های متفاوتی است به همین دلیل جزء معدود کشورهایی است که شرایط اقلیمی‌اش اجازه تولید تمام محصولات کشاورزی را به تولیدکنندگان و کشاورزانش می‌دهد.

وی با انتقاد از مدیریت ناصحیح بخش‌های مختلف وزارت جهاد کشاورزی افزود: کشورهایی هستند که وسعتشان به‌اندازه دو استان ماست ولی در برخی از محصولات کشاورزی دومین صادرکننده دنیا هستند و از این طریق صادرات بخش کشاورزی‌شان بیشتر از صادرات نفت کشورمان است.

اسکندری اذعان کرد: پس مشکل بخش کشاورزی مدیریتی است، اعتقاد بنده این است که کشور ایران با ظرفیت بالقوه خود می‌تواند امنیت غذایی بیش از ۳۰۰ میلیون نفر را  به ارمغان بیاورد، ولی متأسفانه با شیوع فرهنگ “ما نمی‌توانیم” کشورمان در حال حاضر سالانه ۱۰ میلیارد دلار در این بخش واردات دارد.

وی گفت: بعد از جنگ تحمیلی ایران چهار وزیر کشاورزی به خود دیده است(کلانتری ۱۳ سال، حجتی ۱۰ سال، خلیلیان ۴ سال و بنده هم ۴ سال)که بنده اعتقاددارم مشکل کشاورزی ایران مدیریتی بوده است، وقتی می‌گوییم مدیریت بحث اولش برنامه‌ریزی است و چگونگی استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات کشور است ،  چون در کشور هم آب و هم زمین به‌اندازه کافی وجود دارد، اگر کمبود آب وجود دارد چرا هیچ برنامه‌ای برای استفاده بهینه از آن داده نمی‌شود؟

وزیر سابق جهاد کشاورزی در این خصوص افزود: در مسئله کمبود آب باید ببینیم کشور باوجود داشتن ۵ هزار کیلومتر ساحل از چه آبی مصرف می‌کند،

وی افزود: اگر مشکل آب‌داریم نباید تنها روی ذخایر آب شیرین برنامه‌ریزی کرد. باید روی آب‌های شورمان هم برنامه‌ریزی کنیم که البته وزارت جهاد در دولت نهم برنامه‌های در این خصوص تدوین کرد ولی در دولت دهم این مسئله پیگیری نشد و حتی نیروهای باانگیزه‌ی وزارت نیز کنار گذاشته شدند.

اسکندری ادامه داد: سؤال اینجاست که چقدر در بخش کشاورزی  آب چرخانی کرده‌ایم ؟ آب کشاورزی‌مان همان آب شرب است و آب‌های ناشی از بارندگی را به‌درستی مدیریت نمی‌کنیم، مثلاً در نزدیکی تهران مردم با کنترل آب باران و مسیل‌ها هزاران هکتار از اراضی کوهستانی را احیا کرده‌اند.

اسکندری ادامه داد:  باید به‌جای نهضت سدسازی به کارهای آبخیزداری و آبخوان‌داری می‌پرداختیم کاری که در جهاد سازندگی صورت می‌گرفت ولی مسئولین امر توجهی نکردند،  چون اگر تبخیر آب بالاست پس آن را باید به دل سفره‌ها زیرزمینی بفرستیم و در مواقع لزوم از آن استفاده کنیم.

وزیر سابق جهاد کشاورزی افزود: باید روی استخراج آب‌های ژرف کارکنیم مثلاً در زابل با حفاری یک نقطه به عمق ۲۱۰۰ متر به آب‌رسیده‌اند و آب جاری‌شده است. بااین‌حال در معاونت علمی باوجوداینکه آقای ستاری کارهای خوبی در این زمینه انجام دادند باز کارشکنی‌هایی صورت گرفت.

وی اذعان کرد: طبق مطالعاتی که صورت گرفته عمده آب‌های ژرف، آب‌های ورودی به کشور بوده و آب‌های زیرزمینی حاصل از بارندگی  نیست، یعنی اگر آن‌ها را برداشت نکنیم از یک نقطه دیگر از کشور خارج می‌شوند پس مشکل زیست‌محیطی هم ندارند.

اسکندری بابیان این‌که در شرایط جنگ اقتصادی باید بر مبنای ضرورت‌ها تصمیم‌گیری شود و با سرعت و روحیه جهادی کار صورت گیرد، افزود: تاکنون بیش از ۶۰ هزار میلیارد مترمکعب آب را شناسایی کرده‌ایم یعنی در مقایسه با سال‌های ترسالی که ۴۳۰ میلیارد مترمکعب آب‌داریم این میزان بسیار بیشتر است.

وی گفت: باید باصرفه جویی، بهره‌وری در آب‌های شیرین را افزایش دهیم مثلاً باید تولید صیفی‌جات را به گلخانه‌ها ببریم چون هم‌اکنون بیش از ۴۰۰ هزار هکتار صیفی‌جات و سبزیجات را با آبیاری معمول در فضای باز کشت می‌کنیم که اگر این امر در فضای گلخانه صورت گیرد به ۴۵ هزار هکتار کاهش‌یافته و۷ میلیارد مترمکعب آب نیز صرفه‌جویی می‌شود.

وزیر سابق جهاد افزود: این وزارتخانه برنامه عملیاتی برای این کار داشت ولی در دولت بعدی پیگیری نشد، هم‌اکنون نیز وزارت جهاد این کار را با سرعتی پایین انجام می‌دهد که با توجه به کمبود آب باید به آن سرعت ببخشد.

اسکندری در پاسخ به سؤالی در خصوص حجم گسترده دلالی در بخش کشاورزی و عدم برخورد با آن گفت: زمانی که سازمان تعاون روستایی تأسیس شد قرار بود تشکل‌های مربوط به کشاورزها را شکل بدهد یعنی تنظیم بازار تا مزرعه را به عهده داشت لکن به آن عمل نکرد.

وی افزود: در دولت نهم ساختار این امر در حال شکل‌گیری بود، همچنین خرید توافقی محصولات کشاورزی از همین دوره شروع شد این در حالی بود که تا قبل از آن دولت تنها خرید تضمینی پنج محصول کشاورزی(گندم، برنج، خرما، سیب‌زمینی و پیاز) را می‌پذیرفت به همین دلیل سازمان تعاون روستایی را مکلف کردیم که با کشاورزان در بیش از ۱۰۰ محصول کشاورزی توافق کرده و محصول آنان را بخرد ، ضمن این‌که آن موقع در بحث تنظیم بازار وزارت جهاد مسئولیت نداشت ولی دخالت می‌کرد یعنی هر جا قیمت غیرمتعارف بود ورود می‌کرد ولی هم‌اکنون این امر به همراه  حمایت جدی از کشاورزان صورت نمی‌گیرد به همین دلیل مکانیسمی برای تنظیم بازار صورت نمی‌گیرد و در قیمت فروش و خرید اختلاف فاحشی وجود دارد.

اسکندری گفت: در دولت نهم می‌خواستیم با تولید داخل، بازار را تنظیم کنیم ولی الآن با واردات این امر صورت می‌گیرد به همین دلیل قیمت ارز و نوسانات آن مبنا قرار می‌گیرد و بعد هم به تولید داخل ضربه می‌زند.

وزیر سابق جهاد در پاسخ به پیشرفت‌های بخش کشاورزی بعد از انقلاب اذعان کرد: قبل از انقلاب درزمینهٔ کشاورزی ضعیف بودیم  مثلاً سالیانه باوجود جمعیت ۳۴ میلیونی حدود ۲۵ میلیون تن تولید داشتیم و هم‌اکنون با جمعیت ۸۰ میلیونی ۱۲۵ میلیون تن تولید محصولات کشاورزی داشته‌ایم.

وی افزود: بخش شیلات ۵۰ هزار تن تولید داشت و هم‌اکنون ۱ میلیون تن، همچنین طرح‌های چند میلیون هکتاری آبخیزداری و آبخوان‌داری بعد از انقلاب صورت گرفته است.

اسکندری گفت: ما هنوز خیلی جای کارداریم و با تراز انقلاب اسلامی فاصله‌داریم ولی نسبت به قبل از انقلاب پیشرفت زیادی داشته‌ایم مثلاً در تولیدات باغی قبل از انقلاب ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تن تولید داشتیم ولی هم‌اکنون از مرز ۲۰ میلیون تن گذشته است، سطح زیر کشت محصولات کشاورزی اضافه نشده ولی عملکرد افزایش‌یافته است.

وزیر سابق جهاد گفت: زمینه رشد بخش کشاورزی طی ۴۰ سال اخیر فراهم بوده لکن عوامل بازدارنده‌ای نیز وجود داشته است مثلاً همین امروز به‌جای این‌که بحث بهره‌وری را مطرح کنند بحث نکاشت را مطرح می‌کنند در سیستم تصمیم‌گیری هم هستند ولی افراد باانگیزه  به بکار گرفته نمی‌شوند.

وی در پایان در پاسخ به سؤالی در خصوص درآمد پایین کشاورزان گفت: قسمت اصلی بحث مربوط به مدیریت داخل کشور است از اجرا تا قانون‌گذاری، که سبب کندی کار می‌شود و نتیجه‌اش گرفتاری مردم می‌شود. درست است که ما ناچار به واردات برخی محصولات هستیم ولی در کنار آن با مدیریت جهادی و با پروژه‌های ضربتی باید با تولید داخلی، تأمین امنیت غذایی کشور را به ارمغان بیاوریم.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: