۲۴ مرد ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۲۵

تروریسم شناسی با معیار تحمیلی کنوانسیون TF

در بند ۲۹ «برنامه اقدام»، FATF از ایران خواسته است که به کنوانسیون TF ملحق شود. بر اساس این کنوانسیون زیرساخت‌های حقوقی کشور در راستای مقابله با محور مقاومت تحت تأثیر قرار می‌گیرد. به‌ طوری‌ که تعریف تروریسم را باید بر اساس تعریف ارائه‌ شده در کنوانسیون بپذیریم.

به گزارش عیارآنلاین، لایحه الحاق به کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم در آذر ماه ۹۶ از سوی دولت به مجلس ارسال شد. مجلس نیز برای بررسی‌های بیشتر آن را به کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی ارجاع داد. این لایحه ابتدا پس از بررسی‌های کمیسیون مذکور، در جلسه علنی ۲ خرداد ماه در صحن علنی مجلس بررسی و با توجه به دیدگاه‌های منفی و انتقادی نسبت به این لایحه، مجدد به کمسیون امنیت ملی و سیاست خارجی ارجاع داده شد.

پس از بررسی مجدد، کمیسیون در اصلاحیه هشت ماده‌ای آن را تصویب و برای رأی‌گیری مجدد، این لایحه را به صحن مجلس فرستاد. مجلس در تاریخ ۲۰ خرداد این لایحه را مورد بررسی قرار داد اما این بار هم ۵۰ نفر از نمایندگان مجلس، خواستار مسکوت ماندن آن برای مدت دو ماه شدند تا نتایج مذاکرات با اروپا مشخص شود. با اتمام دو ماه فرصت یاد شده، کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی قصد بررسی مجدد لایحه مذکور را دارد. از این رو چند نکته پیرامون مشکلات به وجود آمده برای کشور در صورت پیوستن به این کنوانسیون ذکر می‌شود.

باید توجه داشت که الحاق به این کنوانسیون از خواسته‌های گروه ویژه اقدام مالی (FATF) از ایران است به‌گونه‌ای که در بند ۲۹ «برنامه اقدام»، FATF  از ایران خواسته است که به کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم (کنوانسیون TF) ملحق شود. این کنوانسیون در صورت تصویب در مجلس مشکلاتی را برای کشور ایجاد می‌کند. مهم‌ترین ایراد وارده به این کنوانسیون این است که بر اساس آن زیرساخت‌های حقوقی کشور در راستای مقابله با محور مقاومت تحت تأثیر قرار می‌گیرد. به‌طوری‌که تعریف تروریسم را باید بر اساس تعریف ارائه‌شده در کنوانسیون بپذیریم. تعریف این کنوانسیون از تروریسم به این شرح است که اقدامات ضد اشغالگری، ضد استعماری و فعالیت‌های گروه‌هایی همچون حزب‌الله لبنان و گروه‌های جهادی فلسطین نیز جزو گروه‌های تروریسمی شناخته می‌شود.

علاوه بر آن با پیوستن به این کنوانسیون، کشور متعهد می‌شود که برای مبارزه با تروریسم همکاری‌های قضایی لازم را داشته باشد. بنابراین با تصویب این کنوانسیون، جمهوری اسلامی ایران خود را با سیلی از مطالبات بین‌المللی برای مقابله با اقدامات تروریستی روبرو خواهد کرد.

اما عده‌ای از نمایندگان مجلس معتقدند که با حق شرط‌گذاری بر این کنوانسیون، نگرانی‌های موجود رفع می‌شود. برای مثال کمال دهقانی فیروزآبادی، نائب رئیس کمیسیون امنیت ملی نیز درباره این موضوع گفت: «ما با حق تحفظ و حق شرط‌هایی که قرار می‌دهیم با دیدگاه ‌آنان در تعریف تروریسم مقابله خواهیم کرد».

باید توجه داشت که حق شرط بر کنوانسیون TF، نگرانی‌های ذکرشده را برطرف نمی‌کند چراکه طبق اساسنامه کنوانسیون TF، از ۲۸ ماده این کنوانسیون فقط بر ماده ۲۴ آن می‌توان حق شرط قائل شد. این ماده نیز پیرامون نحوه رسیدگی به اختلافات با اعضای دیگر است. به عبارتی دیگری ماده ۲۴ بر این نکته تأکید دارد که در صورت بروز اختلاف میان ایران و یک کشور دیگر در حین اجرای کنوانسیون، ایران می‌تواند تصمیم بگیرد که موضوع اختلاف را به دیوان بین‌المللی دادگستری ارجاع دهد یا ندهد. درنتیجه کشور نمی‌تواند در تعریف تروریسم برای خود حق شرط قائل شود.

کشورهایی نیز با در نظر گرفتن حق شرط برای خود به این کنوانسیون پیوسته‌اند، اما کشورهای دیگر با ایراد بیانیه‌ای حق شرط آن‌ها قابل‌قبول ندانسته‌اند. برای مثال کشور یمن هنگام پیوستن به این کنوانسیون، پیرامون ماده ۲ و ماده ۲۴، حق شرطی را برای خود قائل شد. اما استرالیا در بیانیه این حق شرط را نفی کرد و گفت: « دولت استرالیا معتقد است که شروط جمهوری یمن با اهداف کنوانسیون، یعنی جلوگیری از اقدامات مربوط به تأمین مالی تروریسم، ناسازگار است. قاعده مرسوم حقوق بین‌الملل که در ماده ۱۹ کنوانسیون وین در قانون معاهدات۱۹۶۱  ذکرشده است، بیان می‌دارد که شرط ناسازگار با منظور و هدف کنوانسیون مجاز نخواهد بود. بنابراین، دولت استرالیا به‌شرط یمن درباره ماده ۲ کنوانسیون اعتراض می‌کند». همان‌طور که بیان شد استرالیا با حق شرط‌گذاری کشور یمن پیرامون ماده ۲ (ماده مربوط به تعریف تروریسم) اعتراض می‌کند و این حق شرط را به رسمیت نمی‌شناسد.

در نتیجه در صورت پیوستن ایران به این کنوانسیون، از لحاظ قانونی کشور نمی‌تواند برای تعریف تروریسم حق شرطی قائل شود چراکه نه‌تنها در اساسنامه کنوانسیون TF  این مشکلات پیش‌بینی‌نشده است بلکه در صورت گذاشتن حق شرط با اعتراض گسترده کشورهای دیگر روبرو شده و با استمرار این اعتراضات از سوی دیگر کشورها، ایران متهم به حمایت از تروریسم می‌شود.

در پایان باید به این نکته اشاره کرد که پیوستن به این کنوانسیون با در نظر گرفتن مشکلات ذکرشده منجر به پذیرفتن تعریف تروریسم بر اساس کنوانسیون TF می‌شود. بنابراین حمایت از گروه‌هایی نظیر حزب‌الله لبنان که در لیست گروه‌های تروریستی قرار دارد به‌شدت هزینه زا می‌شود. علاوه بر این تاکنون نتیجه مذاکرات ایران با اروپا مشخص نشده است و عقل این‌گونه حکم می‌کند که تا مشخص نشدن نتیجه این مذاکرات، مجلس اقدام به تصویب کنوانسیون TF نکند.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: