پاسخ به شبهات درباره بورس نفت-قسمت دوم

عرضه نفت در بورس، زمینه‌ساز دلالی نیست

برخی از مدیران نفتی و کارشناسان مخالف عرضه نفت در بورس هستند زیرا این اقدام را زمینه ساز فروش نفت به دلال های نفتی می دانند که به نفع کشور نیست. این در حالی است که خریداران نفت ایران در بورس، واسطه های فروش آن در بازارهای بین المللی هستند و تضامین لازم هم از آنها توسط بورس گرفته شده است.

به گزارش عیارآنلاین، در هفته‌های اخیر و با توجه به مطرح‌شدن بحث تحریم فروش نفت ایران توسط آمریکا، راهکارهای متنوعی برای بی اثر کردن این تحریم‌ها ارائه می‌شود. یکی از بهترین راهکارهای عملیاتی، عرضه نفت در بورس و واگذاری آن به بخش خصوصی است. با این وجود، برخی از مدیران نفتی و کارشناسان ایراداتی را به این راهکار وارد می‌دانند از جمله اینکه خریداران نفت که به عنوان بخش خصوصی به بازار بورس می‌آیند غالباً دلال‌های نفتی هستند و منطقی نیست که سرمایه کشور را به دست آن ها بدهیم. در این یادداشت به بررسی این موضوع می پردازیم.

اصولاً اگر «دلالی» به معنای ارزان خریدن از تولیدکننده و گران فروختن به مردم و ایجاد التهاب در بازار داخل و تورم کاذب باشد امر نامطلوب و ناصوابی است. همچنین اگر محصولی که مشابه آن در داخل کشور موجود باشد با رانت و دلالی وارد کشور شود و به تولید داخل ضربه بزند، این اقدام محل اشکال است. این‌ها همه مصادیق فعالیت دلالانی است که برای اقتصاد کشور مضر است و باید جلوی آن را گرفت. اما آیا واقعاً اگر کسی کالای موردنیاز کشور را وارد کند و بازار داخل را رونق دهد و از قبل آن سود متعادلی هم نصیبش شود کار ناپسندی انجام داده است؟ یا این‌که اگر کسی کالای تولیدشده داخل مانند نفت را به بازار خارج از کشور صادر کند و عملاً پای ایران را به تجارت بین‌الملل باز کند یا سهم ایران را در بازار بین المللی افزایش دهد و برای کشور ارزآوری هم کند امر ناصوابی مرتکب شده است؟

حال این سوال مطرح می شود که چرا برخی مدیران نفتی اصرار دارند به جای زمینه سازی برای استفاده از ظرفیت واسطه های داخلی در زمینه فروش نفت ایران در دوران تحریم، آنها را «دلال» بنامند و با بازی کردن با الفاظ (استفاده از واژه «دلال» به جای واژه «واسطه»)، فضای منفی بر ضد آنها ایجاد کند و جلوی عرضه نفت در بورس را بگیرند؟ آیا این فضاسازی رسانه ای بر ضد عرضه نفت در بورس بدین خاطر نیست که امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران نگران از دست رفتن انحصارش در زمینه فروش نفت ایران است؟

عرضه نفت در بورس انرژی، زمینه ساز دلالی است یا افزایش صادرات نفت؟

فارغ از این‌که ورود بخش خصوصی به چرخه فروش نفت اقدام مهمی در راستای مردمی کردن اقتصاد و در نتیجه، اجرای اقتصاد مقاومتی محسوب می شود اما در برخی مواقع مانند دوره اجرای تحریم ها، اهمیت این موضوع به‌مراتب بیشتر می‌شود. در هر صورت، سپردن فروش بخشی از نفت به بخش خصوصی بالاخره باید از جایی شروع شود تا هم حرکتی به سمت مردمی شدن اقتصاد شده باشد و هم در زمان تحریم با تعدد فروشندگان، مشکلی برای فروش نفت پیش نیاید.

با فروش نفت خام در بورس هم فروشنده و خریدار به‌اصطلاح در اتاق شیشه‌ای قرار خواهند گرفت و هم قرارداد، تضمین‌ها، قیمت‌ها و سایر متغیرهای فروش نفت شفاف خواهد شد. بدین صورت که در ابتدا ورود بخش خصوصی به بورس، صلاحیت آنها بررسی می شود و پس از آن که تضمین های لازم در بانک های مورد تایید شرکت ملی نفت و بورس توسط این بخش داده شد، آنها اجازه ورود به بورس و خرید نفت کشورمان را پیدا می کنند. با توجه به اخذ تضمین های لازم، این تضامین در صورت بروز هرگونه مشکل نقد می شوند و وجه نفت معامله در بورس تسویه می گردد. در نتیجه، با عرضه نفت در بورس امکان دلالی به شکلی که اقتصاد کشور دچار خدشه شود وجود ندارد بلکه صرفا سازوکار لازم برای ورود بخش خصوصی به فروش نفت فراهم می گردد تا آثار تحریم های نفتی آمریکا کاهش یابد و امکان تداوم فروش نفت در شرایط تحریم فراهم شود.

 

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: