۱۷ مرد ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۲۵
در نشست عیارآنلاین با موضوع عرضه نفت در بورس عنوان شد

بورس ابزاری برای خنثی سازی تحریم نفتی

عرضه نفت در بورس یکی از راهکارهایی است که برای دور زدن تحریم‌های نفتی همواره محل بحث بوده است. فلذا به منظور بررسی ابعاد آن نشستی توسط پایگاه خبری تحلیلی عیارآنلاین و با حضور فعالان و مسئولان حوزه بورس و نفت برگزار شد.

به گزارش عیارآنلاین، با توجه به بازگشت مجدد تحریم‌ها از اواسط آبان، مهترین چالش پیش روی کشور چگونگی دور زدن تحریم‌های نفتی و فروش نفت خام است. فلذا ضرورت تنوع بخشی به روش‌های صادرات نفت بیش از پیش احساس می‌شود. در این راستا اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور با تاکید بر ضرورت مشارکت بخش خصوصی در صادرات نفت کشور، عرضه نفت در بورس را به عنوان یک راهکار عملیاتی برای خنثی سازی تحریم‌های نفتی برشمرد. اما این اظهارات واکنش‌های مختلفی را به همراه داشت به گونه ای که برخی کارشناسان در تایید این مدل‌، از مزایای فروش نفت در بورس سخن گفته و برخی دیگر پیاده سازی این روش را غیرممکن دانستند.

در این راستا، دیروز نشست بررسی ابعاد عرضه نفت در بورس، توسط پایگاه خبری تحلیلی عیارآنلاین برگزار شد. در این نشست، آقایان سید محسن قمصری (مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران)، حسن خسروجردی (مدیرعامل شرکت نخل بهارستان پارس و رئیس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی)، محمود غفاری (مدیر عامل هرمز انرژی)، علی بختیار (عضو کمیسیون انرژی مجلس)، محمدرضا اکبری (مدیر گروه نفت اندیشگاه تحلیل‌گران انرژی) و محمدصادق کریمی (کارشناس حوزه نفت و گاز) حضور داشتند که در ادامه گزارشی کوتاه از مباحث این نشست ارائه می‌شود. گزارش کامل این نشست در روزهای آینده منتشر می‌شود.

بورس را به عنوان یک ابزار دور زدن تحریم‌های نفتی می‌پذیرم

سید محسن قمصری، مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت گفت: بورس را به عنوان یک ابزار دور زدن تحریم‌های نفتی و صادرات نفت می‌پذیرم و معتقد به تنوع سازی روش‌های فروش نفت هستم اما معتقدم در حال حاضر بورس ساختار لازم برای عرضه‌ی نفت را ندارد. ترمز اصلی که مانع پیاده سازی عرضه نفت در بورس است وزارت نفت نیست بلکه نظام چند ارزی اولین چالش پیش روی بورس است. اگر قرار باشد نفت را به صورت ریالی بفروشیم با تعدد نرخ ارز چه کنیم؟ ابتدا باید به این سوال پاسخ داده شود. دومین مانع پیش رو، عدم توانمندی مالی بخش خصوصی برای خرید محموله‌های بزرگ است. کدام شرکت خصوصی میتواند ۲ میلیون بشکه نفت را خریداری کند. سومین مانع سازوکار تسویه‌ی مالی بورس است. اگر مشتریان خارجی هم بخواهند در بورس مشارکت کنند چطور میتوانند به صورت ریالی تسویه حساب کنند.

قمصری در ادامه اظهار داشت: یکی از ویژگی‌های بورس تعدد عرضه کنندگان و خریداران است که باعث میشود قیمت نفت در یک سازوکار رقابتی تعیین شود اما در کشور عرضه‌ی نفت در انحصار شرکت ملی نفت قرار دارد و تعداد شرکت‌های خصوصی متقاضی نفت هم کمتر از انگشتان دست است فلذا اساسا رقابتی شکل نمیگیرد و ساختار بورس به یک آکشن (حراج) تنزل پیدا میکند. همچنین یکی از موانع پیش روی بورس ناظر به نظام چند ارزی کشور است و تا زمانی که به نظام تک نرخی ارز نرسیم پیاده سازی بورس حاصلی جز ایجاد رانت و فساد نخواهد داشت.

مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت در ادامه خاطرنشان کرد: باید زمینه برای عرضه نفت در بورس و مشارکت بخش خصوصی در شرایط غیرتحریمی فراهم شود تا بخش خصوصی توانمندی خود را بسنجد و بعد با آمادگی کامل در شرایط تحریمی به کمک کشور آید. ولی اینکه در این شرایط بخواهیم بدون محاسبه و آینده نگری بورس را راه اندازی کنیم کار اشتباهی است و نتیجه ای در پی ندارد. از طرفی باید توجه داشت که در این حوزه قوانینی وجود دارد که کار را برای وزارت نفت مشکل میکند. قوانین ناظر بر تجارت کشور بسیار قدیمی بوده و حتی برای شرایط عادی نیز مناسب نیست. حال که در شرایط جنگ اقتصادی قرار داریم باید به تبع ان قوانین نیز انعطاف پذیری خاص خود را داشته باشند در حالی که اینطور نیست و وزارت نفت بابت هر اقدامی که انجام میدهد باید به سازمان‌های نظارتی متعدد پاسخگو باشد. یکی دیگر نکات مهم بحث بازاریابی نفت است. همانطور که میدانید خریداران نفت کشور تعداد محدودی پالایشگاه هستند. بر فرض اینکه بخش خصوصی نفت را از بورس بخرد، به چه کسی میخواهد بفروشد؟ نفت ایران DNA مشخص دارد که به راحتی قابل شناسایی و تحریم است.

شرکت نفت علاقه به فعالیت بخش خصوصی در زمینه صادرات نفت ندارد

حسن خسروجردی، مدیرعامل شرکت نخل بهارستان پارس و رئیس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی درباره موانع پیش روی بخش خصوصی برای مشارکت در صادرات نفت گفت: شرکت ملی نفت علاقه ای به مشارکت بخش خصوصی در صادرات نفت ندارد برای همین شروط سختگیرانه ای برای بخش خصوصی اتخاذ میکند. وزیر نفت میگوید نفت را در صورتی در اختیار بخش خصوصی قرار میدهد که پول نقد داشته باشند و به صورت نسیه معامله نمیکند و یا بخش خصوصی میتواند به صورت دستمزدی از طرف وزارت نفت ، نفت را صادر کند. درحالی که وزارت نفت میتواند از بخش خصوصی تضمین بگیرد و نفت را به صورت نسیه در اختیارشان بگذارد؛ مثلا نفت را به شرکت‌هایی واگذار کند که میزان دارای هایشان بیشتر از بهای حجم محموله ای خریداری شده باشد. به طور کلی برای پیاده سازی این روش باید وزرات نفت به بخش خصوصی اعتماد داشته باشد البته بخش خصوصی هم باید تضمین‌های کافی را بدهد.

وی ادامه داد: مسئولین وزارت نفت به ما میگویند که چرا باید نفت را در بورس عرضه کنیم. مگر بخش خصوصی چه راهی برای دور زدن تحریم‌ها میداند که ما نمیدانیم. این نگاه که وزرات نفت فکر میکند تنها خودش متوجه مسائل است و شرکت‌های خصوصی متوجه نیستند بسیار غلط است زیرا مدیران شرکت‌های خصوصی از بازنشسته‌های وزارت نفت هستند که تجربه‌ی کافی برای شناسایی مسیرهای جدید برای صادرات نفت را دارند. برای مثال یکی از راهکارهای دور زدن تحریم‌های نفتی تهاتر است.

بورس یکی از ظرفیت‌های فروش نفت است که میتواند مرجع قیمت گذاری باشد

علی بختیار، عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به چالش‌های پیش روی عرضه نفت از ضرورت بررسی آن به عنوان یک راهکار عملی برای مقابله با تحریم‌ها تاکید کرد و گفت: یکی از چالش‌های پیش روی عرضه نفت در بورس، نظام چند ارزی کشور است. تفاوت قیمت نرخ ارز دولتی و بازار ثانویه زمینه را برای ورود سوداگران به بورس فراهم میکند که امکان بروز فساد و رانت را افزایش میدهد. اما به طور کلی سازوکار بورس یکی از ظرفیت‌های فروش نفت است که در صورت پیاده سازی میتواند مرجع قیمت گذاری نفت قرار بگیرد فلذا این ظرفیت باید مورد بررسی بیشتر قرار بگیرد.

دولت صرفا در دوران تحریم به یاد بخش خصوصی می‌افتد

محمود غفاری، مدیر عامل شرکت هرمز انرژی با گلایه از عدم اجازه مشارکت بخش خصوصی در صادرات نفت در زمان غیر تحریمی گفت: دولت در شرایطی که تحریم نیست هیچ امکانی برای مشارکت بخش خصوصی در صادرات نفت فراهم نمیکند و وقتی در شرایط تحریمی قرار میگیریم از بخش خصوصی کمک میخواهد و بعد هم عدم موفقیت بخش خصوصی را به حساب عدم توانمندی آن می‌گذارد. من گلایه دارم که چرا همیشه در شرایط اضطراری به سراغ بخش خصوصی می‌آییم. من فکر میکنم اراده ای برای همکاری با بخش خصوصی وجود ندارد. چنانچه در گذشته بستری برای ورود بخش خصوصی فراهم میشد الان و در شرایط تحریم نتیجه می‌داد.

 

وزارت نفت دایه عزیزتر از مادر برای بخش خصوصی نشود/ بورس مانع ظهور زنجانی‎ها می‎شود

محمدرضا اکبری، مدیر گروه نفت اندیشگاه تحلیل‌گران انرژی با تاکید بر توانمندی بخش خصوصی در دور زدن تحریم‌های نفتی گفت: برای مقابله با تحریم‌های نفتی، وزارت نفت و بخش خصوصی باید با یکدیگر همکاری کنند. نمیدانم چرا وزارت نفت دایه‌ی عزیز تر از مادر میشود؟ وقتی بخش خصوصی بیان میکند که میتواند تحریم‌ها را دور بزند و نفت کشور را بفروشد؛ اینکه این نفت را چطور میخواهد بفروشد به وزارت نفت چه ارتباطی دارد؟ وزارت نفت تضامین لازم از بخش خصوصی را دریافت کند و مابقی کارها را به بخش خصوصی واگذار کند. نکته‌ی بعد اینکه وجود ساختار شفاف و مکانیزم کشف قیمت مشخص در بورس عملا مانع بروز فساد میشود فلذا نگرانی از ظهور پدیده‌هایی مانند بابک زنجانی بی معنی است.

عرضه نفت در بورس، راهکاری برای جبران کاهش صادرات نفت است

محمد صادق کریمی، کارشناس حوزه نفت و گاز با تاکید بر ضرورت به کارگیری همه امکانات برای جبران کاهش صادرات نفت کشور اظهار داشت:  مسلما با توجه به بازگشت مجدد تحریم‌های نفتی صادرات نفت کشور کاهش خواهد یافت فلذا ما باید دنبال راهکاری برای جبران کاهش صادرات نفت مان داشته باشیم. یکی از ظرفیت‌های موجود عرضه نفت در بورس و استفاده از توانمندی بخش خصوصی است که حتی به عنوان یک احتمال باید بستر مناسب برای شکل‌گیری ان را فراهم کنیم.

کریمی در ادامه گفت: برای پیاده سازی عرضه‌ی نفت در بورس ابتدا باید به وجود چنین سازوکاری اعتقاد داشته باشیم تا بعد راه جهت رفع ایرادات آن چاره اندیشی کنیم؛ اینکه ما بگوییم چون موانعی در پیاده سازی آن وجود دارد پس این کار شدنی نیست نشان میدهد اساسا به این سازوکار هیچ اعتقادی نداریم. اشاره کردم که با بازگشت مجدد تحریم‌ها صادرات نفت به میزان حدودا یک میلیون بشکه کاهش خواهد یافت. تمام حرف ما این است که بیاییم از ظرفیت بورس برای جبران کاهش صادرات نفت استفاده کنیم هرچند این میزان کوچک باشد ولی میتوان قدم به قدم به بخش خصوصی کمک گرد و ظرفیت را افزایش داد.

کارشناس حوزه نفت و گاز با انتقاد از عملکرد وزارت نفت گفت: با توجه به شرایط حساس کنونی اگر واقعا به این اعتقاد داشته باشیم که بورس یکی از کانال‌های فروش نفت است دیگر نباید ضعف قوانین را بهانه کنیم. اگر قوانین در این حوزه ایراد داشته و یا انعطاف لازم را ندارند، باید قوانین را اصلاح کنیم نه اینکه ظرفیت موجود در بورس را زیر سوال برده و بگوییم نمیشود. به نظر میرسد مشکل اصلی عدم تمایل وزارت نفت برای مشارکت بخش خصوصی وگرنه برای مابقی مسائل میتوان راه حل ارائه کرد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: