۸ مرد ۱۳۹۷ ساعت ۰۰:۰۸

جعل آمار، دست‌آویز مدافعان افزایش حداقل سن ازدواج دختران

بالا بودن آمار طلاق در سنین پایین ازجمله دلایل ارائه‌شده فراکسیون زنان مجلس برای پیگیری طرح افزایش سن ازدواج دختران است که بررسی آمارها از ناسازگاری آن با واقعیت حکایت دارد. بر پایه آمارها، میانگین سن طلاق در کشور در سالیان گذشته همواره روند افزایشی داشته است و بیشترین میزان طلاق در گروه‌های سنی رخ می‌دهد که در سنین بالای ۲۵ سال ازدواج کرده‌اند.

کاهش نرخ باروری و افزایش سن ازدواج در سال‌های اخیر، ضرورت پرداخت به این حوزه را در سیاست‌های کلان کشور روشن ساخته است؛ در همین راستا اقداماتی در تغییر یا تصویب سیاست‌های کلان کشور روی داده که اصلاح قانون تنظیم خانواده در سال‌های ۸۸[۱] و ۹۲[۲] و ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت از سوی مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی) در سال ۹۳[۳] ازجمله این موارد است. در سیاست‌های کلی جمعیت، صراحتاً بر ارتقای جوانی جمعیت با افزایش نرخ باروری، برداشتن موانع ازدواج و فرزندآوری و کاهش سن ازدواج تأکید شده است؛ بنابراین ضروری است اقداماتی که در حوزه جمعیت اتفاق می‌افتد، با سیاست‌های کلی نظام هم‌راستا باشد.

در سال‌های اخیر با افزایش فعالیت سیاست‌گذاران و متصدیان حوزه زنان و خانواده کارهای فراوانی در این حوزه رخ داده که یکی از این موارد ارائه‌ی طرح «افزایش حداقل سن ازدواج دختران» از سوی فراکسیون زنان مجلس است. به‌گفته سیاوشی، عضو فراکسیون زنان مجلس، اصلاح ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی و افزایش حداقل سن ازدواج دختران از ۱۳ به ۱۸ سال از اهداف طرح یادشده به‌حساب می‌آید[۴].

بالا بودن آمار طلاق در ازدواج‌های زیر ۱۸ سال ازجمله دلایل موافقان طرح افزایش سن ازدواج دختران به شمار می‌آید؛ به باور ایشان، ازدواج زودهنگام یکی از دلایل اصلی طلاق محسوب می‌شود. پایین بودن آگاهی‌ها درباره زندگی و سلامت باروری و همچنین تصمیم‌های بر پایه احساسات از دلایلی است که برای طلاق‌های در سنین پایین شمرده می‌شود[۵]. به باور سیاوشی، عضو فراکسیون زنان مجلس، نرخ طلاق در میان زنان زیر ۱۸ سال چند برابر دیگر گروه‌های سنی است[۶]. سعیدی، عضو کمیسیون آموزش، نیز ازدواج دختران در سنین پایین را از عوامل افزایش آمار طلاق در کشور می‌داند[۷].

در نقطه مقابل، منتقدان این طرح، آمار طلاق در ازدواج‌های زیر ۱۸ سال را پایین و ماندگاری این ازدواج‌ها را بیشتر از گروه‌های سنی دیگر می‌دانند. در همین زمینه و به عقیده آیت‌اللهی، رئیس شورای فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده، بر پایه آمار سازمان ثبت‌احوال، نرخ طلاق دختران زیر ۱۸ سال نسبت به دیگر گروه‌های سنی ازدواج پایین‌تر است[۸].

بررسی آمار گروه‌های سنی ازدواج که از سوی سازمان ثبت‌احوال منتشر می‌شود، افزایش چشم‌گیر سن ازدواج در کشور در سال‌های اخیر را نشان می‌دهد. بر پایه این آمار طی ۱۰ سال گذشته، ضمن کاهش ۲۵ درصدی سهم گروه سنی ۱۵ تا ۲۰ سال از ازدواج‌های کشور و رسیدن به سهم ۲۸ درصد و افزایش دوبرابری سهم گروه سنی ۳۰ تا ۳۵ سال و رسیدن به مقدار ۹ درصد، سهم ازدواج گروه‌های سنی زیر ۱۵ سال ثابت و برابر ۵ درصد همه ازدواج‌ها بوده است.

همچنین بر پایه آمارهای سازمان ثبت‌احوال در همین بازه زمانی، بیشترین رشد سهم طلاق از آن گروه سنی بالای ۳۰ سال بوده که با رشد ۵۰ درصدی به مقدار ۱۹ درصد کل طلاق‌ها رسیده است؛ درحالی‌که نرخ طلاق در گروه سنی ۱۵ تا ۲۰ سال با ۲۳ درصد کاهش، به ۱۱ درصد رسیده و گروه سنی زیر ۱۵ سال همواره شاهد نرخ طلاق کمتر از ۰.۷ درصد بوده است. این آمارها همین‌طور نشان می‌دهد که در ده سال گذشته میانگین سن ازدواج و طلاق در کشور با افزایش چشم‌گیر ۲ ساله، به ۲۳.۸ و ۳۰.۵ سال رسیده است[۹]. شایان‌ذکر است که نزدیک به ۴۵ درصد از طلاق‌ها در ۵ سال نخستین زندگی رخ می‌دهند، لذا با توجه به میانگین سن طلاق، می‌توان گفت که اکثر طلاق‌ها در کشور متعلق به گروه‌های سنی بعد از سن ۲۵ سالگی است. نمودارهای زیر آمار فوق را نشان می‌دهد:

نمودار۱- درصد طلاق ثبت‌شده برحسب طول مدت ازدواج (منبع: سازمان ثبت‌احوال کشور)[۱۰]

نمودار۲- سهم گروه‌های سنی زنان از ازدواج‌های کشور (منبع: سازمان ثبت‌احوال کشور)[۱۱]

نمودار۳- سهم گروه‌های سنی زنان از طلاق‌های کشور (منبع: سازمان ثبت‌احوال کشور)[۱۲]

با توجه موارد یادشده می‌توان گفت، به‌رغم الزامات سیاست‌های کلان کشور در راستای اقدام برای کاهش سن ازدواج و تسهیل ازدواج و فرزندآوری، اعضای فراکسیون زنان مجلس در پی تدوین طرحی هستند که در صورت تصویب، موجب افزایش سن ازدواج و فرزندآوری می‌شود. ضمن آنکه بررسی یکی از مهم‌ترین استدلال‌های موافقان طرح افزایش حداقل سن ازدواج مبنی آمار بالای طلاق در ازدواج‌های زیر ۱۸ سال، واقع‌نما نبودن این اظهارات را روشن می‌سازد؛ به‌نحوی‌که آمارها نشان می‌دهد ضمن افزایش میانگین سن ازدواج و طلاق در کشور، طلاق در سنین بالای ۳۰ سال بسیار بیشتر است. درنهایت پیشنهاد می‌شود دستگاه‌های دست‌اندرکار موضوع جمعیت، به‌جای پیگیری طرح‌هایی ناسازگار با اسناد بالادستی کشور، به کارهایی در راستای کاهش سن ازدواج و تسهیل ازدواج و فرزندآوری بپردازند.

 

[۱] مرکز پژوهش‌های مجلس؛ کد خبر: ۱۳۵۵۰۲

[۲] سامانه اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات؛ کد خبر:  ۲۰۲۸۰۳

[۳] پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری/ کد خبر: ۲۶۴۴۰

[۴] خبرگزاری پانا؛ کد خبر ۸۳۷۰۹۱

[۵] روزنامه وقایع اتفاقیه؛ کد مطلب: ۲۲۲۱۷۵

[۶] خبرگزاری پانا؛ کد خبر: ۶۴۸۲۷۰

[۷] پایگاه خبری سلامت نیوز؛ کد خبر: ۲۲۳۷۱۱

[۸] پایگاه خبری مهرخانه؛ کد خبر: ۳۸۶۲۶

[۹] سالنامه‌های آماری دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی سازمان ثبت‌احوال؛ لینک دسترسی

[۱۰] پایگاه سازمان ثبت‌احوال، دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی؛ کد خبر: ۴۷۷۵

[۱۱] پایگاه سازمان ثبت‌احوال، دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی؛ کد خبر: ۴۷۶۹

[۱۲] پایگاه سازمان ثبت‌احوال، دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی؛ کد خبر: ۴۷۷۳

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: