۲۸ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۳۹

مسیر ترکیه برای خودکفایی و تأمین بذر/بخش اول

ترکیه یکی از کشورهای پیشرو در تولید و صادرات نهاده­‌ها و محصولات کشاورزی است؛ اقدامات این کشور طی حدود یک دهه اخیر باعث شد تا ترکیه از وابستگی بذر خارج شده و مسیر خودکفایی را پیش گیرد و در حال حاضر در تأمین اغلب بذور محصولات کشاورزی خودکفا و در برخی نیز صادرکننده است.

به گزارش عیارآنلاین، بذر مهم‌ترین نهاده­ فناورانه محصولات کشاورزی است و دانش تولید بذر اصلاح شده برای تولید بذوری با خصوصیات برتر شامل عملکرد بیشتر، مقاومت­ به آفات، بیماری­‌ها، شوری، خشکی و سایر عوامل اقلیمی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا بسیاری از کشورها و شرکت­‌های معتبر تولید کننده بذر و نهال در دنیا به دنبال تولید بذور اصلاح شده هستند. ترکیه یکی از کشورهای پیشرو در تولید و صادرات نهاده­‌ها و محصولات کشاورزی است. اقدامات این کشور طی حدود یک دهه اخیر باعث شد تا ترکیه از وابستگی بذر خارج شده و مسیر خودکفایی را پیش گیرد و در حال حاضر در تأمین اغلب بذور محصولات کشاورزی خودکفا و در برخی نیز صادرکننده است. در این راستا کشور ترکیه برای ساماندهی صنعت بذر خود سه اقدام شامل ۱- فعال­سازی بخش خصوصی برای تولید بذر، ۲- اعطای یارانه برای تولید و مصرف بذر اصلاح شده و ۳- وضع و اجرای قوانین مناسب بذر انجام داده است(شکل ۱)که مطالعه حاضر در دو بخش به بررسی آن می­‌پردازد. یادداشت حاضر بخش اول این مطالعه بوده که دو اقدام اول ترکیه برای خودکفایی و تأمین بذر را مورد بررسی قرار می‌­دهد.

۱- فعال‌سازی بخش خصوصی برای تولید بذر

سیاست‌های اصلی مربوط به صنعت بذر ترکیه در اوایل دهه ۱۹۸۰ دستخوش تغییرات قابل‌توجهی شده‌ و از صنعت بذر مبتنی بر دولت به سمت صنعت بذر مبتنی بر شرکت‌های خصوصی سوق پیدا کرد. از زمان اجرای قانون جدید بذر در سال ۲۰۰۶، بخش بذر در ترکیه به سرعت رشد یافت. پیرو حمایت از کاربرد بذر گواهی‌شده توسط وزارت غذا، کشاورزی و دامداری  (MinFAL) ترکیه، تولید بذر گواهی‌شده طی ده سال اخیر در ترکیه سه برابر افزایش یافته است. در سال ۲۰۰۶ بخش خصوصی ۴۷ درصد کل تولید بذر ترکیه را در اختیار داشت که این میزان در سال ۲۰۱۵ به حدود ۸۰ درصد افزایش یافت. بخش خصوصی از سال ۲۰۱۰ تقریباً تمامی بذرهای آفتابگردان هیبرید، ذرت هیبرید، سیب زمینی، پنبه، سویا و سبزیجات را تأمین کرده است (جدول ۱).

گندم مهم‌ترین محصول کشاورزی کشور ترکیه است. نیاز کل بذر گندم و جو کشور ترکیه هر سال حدود ۲ میلیون تن هست که حدود ۶۰۰ هزار تن آن شامل بذر گواهی‌شده است. با توجه به این‌که گندم گسترده‌ترین محصول تولیدی در ترکیه محسوب می‌شود، از نظر کمی نیز بیشترین بذر گواهی‌شده تولیدی ترکیه در سال ۲۰۱۵ به بذر گندم اختصاص داشت. از سال ۲۰۰۶، تولید بذر گواهی‌شده گندم توسط ترکیه ۱۳۰ درصد افزایش یافته است. در خصوص تولید سایر بذور نیز طی سال­‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵ بخش خصوصی سهم بیشتری از تولید را به خود اختصاص داده است (شکل ۲). همچنین، ترکیه در بخش صادرات بذر هم موفق عمل کرده به گونه‌­ای که در سال ۲۰۱۵، کل تولید بذر اصلاح شده آفتابگردان و ذرت ترکیه حدود ۷۵.۰۰۰ تن بود که ۳۰ درصد از آن به سایر کشورها صادر شده است.

۲-اعطای یارانه برای تولید و مصرف بذر اصلاح شده

ترکیه به منظور رونق تولید و مصرف بذر اصلاح شده داخلی سیاست­‌های تشویقی را مدنظر قرار داده است. وزارت غذا، کشاورزی و دامداری ترکیه از سال ۲۰۰۵ به کشاورزانی که از بذر اصلاح شده تولید داخلی استفاده می­‌کنند یارانه پرداخت می‌­کند. همچنین، وزارت مذکور به تولیدکنندگان بذر اصلاح شده نیز یارانه پرداخت می­‌کند. در سال ۲۰۱۳ در مجموع حدود ۵۷ میلیون دلار به کشاورزان جهت مصرف بذر اصلاح شده داخلی و حدود ۱۷ میلیون دلار به تولیدکنندگان بذر اصلاح شده پرداخت شده است. جدول زیر (جدول ۲) میزان یارانه پرداختی دولت به کشاورزان به منظور کشت یک هکتار بذر اصلاح شده محصولات مختلف را نشان می‌­دهد. به‌عنوان مثال کشاورزی که بذر گندم یا جو اصلاح ‌شده تولید داخلی کاشته است، واجد شرایط دریافت ۸۵ لیر ترکیه (معادل ۱۷.۷ دلار آمریکا) به ازای هر هکتار می‌باشد. یارانه بذر پرداخت شده به کشاورز این امکان را فرآهم می­کند که کشاورز توانایی خرید بذر مرغوب با قیمت بالاتر از بذر معمولی را داشته باشد و به عملکرد بیشتری دست یابد. از طرف دیگر پرداخت یارانه به تولید کننده بذر باعث می­‌شود شرکت‌­ها و بهنژادگران بذر برای تولید بذر اصلاح شده تشویق شوند. بنابراین، دولت ترکیه با پرداخت یارانه به بخش تولید و مصرف بذر اصلاح شده گام مؤثری برای خودکفایی در تولید بذر برداشته است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: