۲۶ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۴۹

اشتباه فاحش شرکت کنترل کیفیت هوا در تعیین منابع آلاینده شهر تهران

گزارش شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران (سیاهه انتشار) در منشأیابی ذرات معلق علاوه بر اینکه ذرات با منشأ طبیعی را در نظر نگرفته، ذرات معلق ثانویه که حدود ۲۵ درصد از کل این آلاینده را شکل می‌دهد، نادیده گرفته است. این منشأیابی اشتباه منجر به اشتباه در تعیین منابع ذرات معلق شده است.

به گزارش عیارآنلاین، یکی از مهم‌­ترین مشکلاتی که مردم شهر تهران سالیان متمادی با آن دست و پنجه نرم می‌­کنند، مسئله آلودگی هوای این کلان­شهر است که می­‌توان گفت قسمتی از زندگی روزمره مردم محسوب می­شود. بررسی‌های صورت­‌گرفته نشان می­‌دهد که ذرات معلق ریز (PM۲.۵) عامل اصلی این پدیده نامطلوب هستند. بنابراین برای کاهش آلودگی هوای شهر تهران لازم است منابع منتشرکننده این آلاینده به‌­طور دقیق شناسایی شود که اصطلاحاً در مطالعات مختلف موسوم به منشأیابی ذرات معلق است.

ذرات معلق برخلاف دیگر آلاینده­‌های هوا که به­‌صورت گاز هستند، به ذرات جامد و مایع پراکنده­‌شده در هوا گفته می‌­شود که به دو صورت ذرات معلق اولیه و ثانویه تقسیم می‌­شوند. ذرات معلق اولیه موادی هستند که به­‌صورت مستقیم از خروجی منابع آلاینده به هوای محیط وارد شده و قابل اندازه­‌گیری هستند. درحالی­که ذرات معلق ثانویه در ابتدا در اشکال مختلف گازی وارد جو شده و در اثر فعل و انفعالات موجود در هوا مانند واکنش­‌های فوتوشیمیایی، هیدرولیز، چگالش و اکسیداسیون تغییر فاز داده و به شکل جامد درمی‌­آیند. این ذرات معلق که از آلاینده­‌های دیگر به وجود می­‌آیند، دارای انواع مختلفی هستند که از اصلی­‌ترین آنها می‌­توان به سولفات (SO۴۲-)، نیترات (NO۳) و ترکیبات آلی ثانویه نام برد.

یکی از در دسترس­ترین مطالعه­‌هایی که در کشور در زمینه منشأیابی آلاینده‌­ها صورت گرفته، گزارش سیاهه انتشار آلایندگی شهر تهران است. این مطالعه که توسط شرکت کنترل کیفیت هوا منتشر شده است، میزان انتشار (تناژ) تمام آلاینده‌­های معیار هوای شهر تهران را در سال ۱۳۹۲ بیان کرده است. با توجه به اینکه ذرات معلق، آلاینده اصلی هوای شهر تهران محسوب می­‌شوند، این مطالعه سهم منابع مختلف در تولید ذرات معلق شهر تهران را مطابق شکل زیر ارائه داده است.

شکل۱: سهم منابع مختلف در انتشار ذرات معلق شهر تهران (شرکت کنترل کیفیت هوای تهران)

منشأیابی دقیق و صحیح آلاینده اصلی هوای یک منطقه، مبنای برنامه­ ریزی و تصمیم­‌گیری برای اقدامات لازم در راستای کاهش آلودگی هوای آن منطقه خواهد بود. با توجه به این مسئله، سؤالی که مطرح است اینکه آیا نتایج این مطالعه برای تصمیم‌­گیری­‌های بعدی قابل اطمینان است؟ بنابراین به‌­منظور پذیرش صحت این مطالعه صرفاً در منشأیابی آلاینده اصلی هوای شهر تهران یعنی ذرات معلق، در نظر گرفتن نکات زیر حائز اهمیت است:

۱- در تعیین منابع تولیدکننده آلاینده تنها منابع انسان­ ساخت (مصنوعی) در نظر گرفته شده است و در مورد منابع طبیعی مثل گرد و غبار سهمی در نظر گرفته نشده است.

۲- با توجه به اینکه ذرات معلق ریز عامل اصلی آلودگی هوای تهران هستند، این گزارش تفکیکی بین PM۱۰ و PM۵ قائل نشده است و در دقت ارائه آمار خدشه وارد می‌­شود.

۳- در مطالعه سیاهه انتشار، ذرات معلق ثانویه که بر اساس دیگر مطالعات در این زمینه حدود ۲۵ درصد از این آلاینده را در هوای شهر تهران تشکیل می‌دهند، در نظر گرفته نشده است.

بنابراین با توجه به نکات مذکور، نمی­‌توان نتایج این مطالعه را دارای کفایت، صحت و دقت لازم برای سهم­‌بندی منابع مختلف در انتشار ذرات معلق ریز (PM۲.۵) شهر تهران دانست. بنابراین آماری که مسئولین مربوطه در مورد سهم منابع انتشار این آلاینده ارائه می‌­دهند، صحیح و دقیق نبوده و لازم است مطالعات دقیق­تری در این زمینه انجام شود.

در این رابطه ضروری است، با توجه به اهمیت موضوع آلودگی هوای تهران، مطالعه دقیقی با در نظر گرفتن ذرات معلق ثانویه و ذرات با منشأ طبیعی توسط جامعه متخصص دانشگاهی صورت پذیرد. همچنین در این راستا ضروری است، کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا، کمیته­ای تخصصی تحت عنوان کمیته منشأیابی ذرات معلق ریز (PM۲.۵) تشکیل داده و از متخصصان امر و اساتید دانشگاه در این کمیته استفاده شود. این کمیته می­‌تواند با استفاده از توان داخلی گامی مهم در شناسایی منابع اصلی آلودگی هوا و تعیین سیاست­‌های مؤثر مقابله با آن بردارد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: