شفافیت آرای نمایندگان مجلس، لازمه‌ی مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی

شفافیت آرای نمایندگان اثرات مثبت زیادی نظیر «افزایش مسئولیت‌پذیری نمایندگان»، «کاهش رأی‌های جانب‌دارانه»، «کمک به انتخاب بهتر مردم در انتخابات» و «برقراری نظم بیشتر در مجلس» را در پی خواهد داشت.

به گزارش عیارآنلاین، مجلس شورای اسلامی به عنوان یکی از مهمترین نهادهای کشور، نقشی حیاتی در اداره امور کشور دارد. مجلس شورای اسلامی به عنوان نهاد ناظر بر تمام دستگاه ها، بر اجرای صحیح قوانین و حرکت درست کشور در مسیر مطلوب مردم نظارت می کند. مجلس شورای اسلامی نیز همچون هر دستگاه دیگری به نظارت و پایش نیازمند است. چنانکه در نبود نظارت و در صورت انحراف مجلس از وظایف خود، سایر دستگاههای کشور نیز در معرض تخطی از قوانین قرار گرفته و هرج و مرج مدیریتی در سطوح مختلف حاکمیت رخ می دهد. از این رو نظارت بر عملکرد مجلس و نمایندگان، بیش از هر دستگاه دیگری اولویت دارد. به همین منظور تنها راه نظارت بر عملکرد نمایندگان و مجلس، شفاف شدن ساختار مجلس شورای اسلامی است به طوری که مردم بتوانند از تمامی اقدامات نمایندگان خود به راحتی مطلع شوند. در همین راستا یکی از مهمترین شاخص‌های شفافیت مجلس، شفافیت آرای نمایندگان است.

از طرف دیگر، طی هفته‌های گذشته مجلس در تب‌وتاب تصویب الحاق ایران به کنوانسیون‌های بین‌المللی بود. اقدامی که سوالات زیادی را در ذهن مردم و کارشناسان ایجاد کرد. اما پاسخ به این سؤالات، در گروی حاکم شدن شفافیت در مجلس است. به عنوان نمونه، مشخص نیست که چه نمایندگانی به این لوایح رأی مثبت یا منفی داده‌اند. درنتیجه عدم شفافیت باعث می‌شود تا نمایندگان، با بروز مشکلاتی نظیر آنچه در برجام رخ داد، مسئولیت رأی خود را نپذیرند.

با شفاف نبودن سازوکارهای مجلس، نمایندگان می‌توانند نسبت به تمام مصوبات و اقدامات غلط خود فرافکنی کرده و به راحتی از پاسخگویی طفره روند. از طرف مقابل اگر اجرای یک سیاست در کشور نتیجه مثبت داشته باشد و باعث خروج ایران از مشکلات و بحران‌ها شود، باز هم نمی‌توان نمایندگانی که با این تصمیم مخالفت کردند را شناسایی کرد و علت این تصمیمشان را جویا شد. نتیجه پاسخ‌گو شدن و احساس مسئولیت کردن نمایندگان به رأی خود این است که قبل از رأی دادن، به تحقیق و تفکر بیشتری درباره موضوع رأی‌گیری بپردازند، تا احتمال رأی اشتباه خود را کاهش دهند؛ زیرا می‌دانند تمامی اعمال آن‌ها توسط مردم رصد می‌شود.

دستاورد دیگر این است که با مشخص شدن رأی نماینده، انتخاب نماینده در انتخابات آتی برای مردم آسان می‌شود. مردم با دانستن رأی موافق یا مخالف نمایندگان می‌توانند جهت‌گیری فکری آنان را بفهمند و این امر به آنان کمک می‌کند که در انتخاب خود دقیق‌تر عمل کنند. علاوه بر آن، فایده دیگر این است که با مشخص شدن رأی نمایندگان، با توجه به نتیجه طرح‌ها و مصوبه‌های رأی آورده توسط آن نماینده، می‌توان کارنامه‌ای برای عملکرد وی در نظر گرفت. این کارنامه نیز می‌تواند در انتخابات معیار مناسبی برای مردم قرار گیرد.

نکته دیگری که می‌توان به آن اشاره نمود این است که شفافیت آرا نمایندگان نقش به‌سزایی در جلوگیری از برخی فسادها و وابستگی‌ها در مجلس دارد. به عنوان نمونه با بررسی رأی‌های مثبت و منفی نمایندگان به مصوبه‌ها، می‌توان به روابط مخفیانه او با منافع شرکت یا صنف خاصی پی برد. در واقع اگر آن نماینده طرح‌هایی به مجلس بدهد که منافع آن شرکت یا صنف را در پی داشته باشد، یا به مصوبه‌هایی با چنین مضمون رأی مثبت دهد، این‌گونه می‌توان به چنین رابطه‌هایی در مجلس پی برد. این امر باعث احتیاط بیشتر نمایندگان و در نتیجه کاهش رأی‌های جانب‌دارانه می‌شود.

یکی دیگر از فواید شفافیت این است که نمایندگانی که به شرکت در رأی‌گیری اهمیت نداده و به‌رغم حضور در مجلس دکمه ثبت رأی خود را فشار نمی‌دهند، با شفاف شدن این موضوع، راهی برای فرار از مسئولیت خود ندارند. با توجه به تصویر ذیل، با مشاهده مانیتورهای مجلس در یکی از رأی‌گیری‌ها، ۴۵ درصد نمایندگان حاضر در صحن حتی زحمت فشار دادن دکمه رأی ممتنع را به خود نمی‌دهند. بنابراین با شفاف شدن آرا نمایندگان، نظم بیشتری در مجلس برقرار می‌شود.

شفافیت آرا نمایندگان مجلس، موضوع جدیدی در دنیا محسوب نمی‌شود و کشورهایی مانند کانادا، آمریکا، گرجستان، تونس و… در سال‌های اخیر به این عمل مبادرت کرده‌اند. برای مثال سایت govtrack.us که مربوط به شفافیت کنگره ایالت متحده آمریکا است، دارای اطلاعاتی نظیر اعضای کنگره، لوایح و بیانیه‌ها و رأی‌های مثبت و منفی هر شخص به هر یک از مصوبه‌ها است. تمام اطلاعات در قالب ساده و قابل فهم ارائه‌شده‌اند و دسترسی برای عموم مردم وجود دارد.

شفافیت آرای نمایندگان اثرات مثبت زیادی نظیر «افزایش مسئولیت‌پذیری نمایندگان»، «کاهش رأی‌های جانب‌دارانه»، «کمک به انتخاب بهتر مردم در انتخابات» و «برقراری نظم بیشتر در مجلس» را در پی خواهد داشت.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: