۲۳ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۳۰
عیارسنجی بخش خصوصی برای خرید نفت خام در بورس

بخش خصوصی آماده ورود به تجارت نفت

پس از طرح موضوع عرضه نفت خام در بورس توسط معاون اول رئیس جمهور، تردیدهایی نسبت به توانایی بخش خصوصی برای ورود به تجارت نفت مطرح شد. در همین راستا، پایگاه خبری تحلیلی عیارآنلاین در گفت و گوهای متعدد، پاسخ بخش خصوصی را به مهمترین سوالات مطرح در این باره آورده است.

به گزارش عیارآنلاین، بلافاصله پس از سخنان معاون اول رئیس جمهور مبنی بر عرضه نفت خام در بورس و فروش آن به بخش خصوصی و صادرات آن توسط این بخش، نظرات مختلفی در تایید یا در مخالفت با این ایده مطرح شد. در میان سوالات مطرح شده درباره چگونگی عرضه نفت خام در بورس، برخی موارد اساسی‌تر بود. به همین منظور پایگاه خبری تحلیلی عیارآنلاین در گفت و گوهای جداگانه با فعالان بخش خصوصی در حوزه تجارت انرژی، پاسخ‌های آنان را پیرامون مسائل مطرح درباره «توانایی بخش خصوصی برای ورود به تجارت نفت» جویا شد.

پیش از طرح سوالات مطرح شده درباره عرضه نفت خام در بورس، لازم است یادآوری شود که ابهامات مطرح شده درباره این موضوع به دو حوزه بورس و بخش خصوصی مربوط می‌شود. پیش از این سید علی حسینی مدیرعامل بورس انرژی در گفت و گویی با عیارآنلاین، به برخی از مهمترین ابهامات مطرح درباره توانایی بورس برای عرضه نفت به بخش خصوصی پاسخ داد. در این یادداشت اما سوالات و ابهامات درباره توانایی بخش خصوصی در ورود به تجارت نفت و پاسخ‌های آن مطرح می‌شود. نکات مطرح شده در این یادداشت، حاصل مصاحبه با تعدادی از فعالان بخش خصوصی است که به صورت خلاصه آورده می‌شود.

تعریف صحیح تحریم؛ مقدمه مقابله با آن

اولین نکته در برنامه ریزی برای مقابله با تحریم، لزوم ارائه تصویر و تعریفی روشن از تحریم است. به صورت خلاصه می‌توان تحریم را «بالا بردن هزینه تجارت با ایران» عنوان کرد. به بیان تفصیلی تر، آمریکا به منظور ایجاد ممانعت برای کشورها و شرکت‌های از معامله با ایران با بالا بردن هزینه ریسک، صرفه اقتصادی تجارت با ایران را هدف قرار داده به طوری که تجارت با ایران صرفه اقتصادی نداشته باشد. با قبول این توصیف از تحریم، راهکار مقابله با تحریم نفت، ارائه مشوق‌هایی برای خرید نفت ایران خواهد بود. چه آنکه خریدار نفت با محاسبه هزینه ریسک ناشی از تحریم، در صورت سودمند دیدن خرید نفت از ایران، به دور زدن تحریم و همکاری با ایران راغب می‌شوند.

ابزار متنوع؛ لازمه مقابله با تحریم

یکی از مهمترین شرایط لازم برای مقابله با تحریم، داشتن ابزارهای متنوع است. برای تحقق این امر باید از تمام ظرفیت‌های بخش خصوصی در این مسیر استفاده کرد. در چنین حالتی، شناسایی نقشه عملیاتی ایران در برابر تحریم به سادگی میسر نخواهد بود و در صورت شناسایی نیز به دلیل تنوع ابزارها، امکان استفاده از ابزارهای دیگر وجود دارد.

تخفیف دادن به قیمت نفت، تحریم‌شکنی است نه مفت فروشی

یکی از اتهامات وارد شده به بخش خصوصی در موضوع فروش نفت در بورس به این بخش، طمع بخش خصوصی برای خریدن نفت خام به زیر قیمت منطقی است. این اتهام در حالی مطرح می‌شود که در شرایط تحریم به دلیل بالا رفتن هزینه ریسک معامله با ایران، قیمت نفت ایران پس از کسر هزینه ریسک، خود به خود کاهش خواهد یافت و به زیر قیمت جهانی خواهد رسید. در چنین شرایطی مشتریان نفت ایران با محاسبه ریسک تجارت با ایران و کسر این هزینه، قیمت نفت ایران در شرایط تحریم به دست می‌آید. بنابراین انتظار خرید نفت پر ریسک ایران به قیمت روز در شرایط تحریم، غیرمنطقی بوده و ارائه تخفیف برای ایجاد جذابیت به منظور شکستن تحریم، بدیهی است. نکته دیگر این که تخفیف‌های جذاب، صرفا در آغاز عرضه نفت در بورس و برای رونق گرفتن این بازار ارائه می‌شود. پس از رونق گرفتن بازار نفت خام در بورس و افزایش مشتریان نفت خام ایران، قیمت نفت خام عرضه شده در بورس به دلیل وجود رقابت، خود به خود افزایش یافته تا جایی که حاشیه سود زیاد اولیه برای خریداران تعدیل و منطقی شده و قیمت به نفع عرضه کننده (ایران) افزایش یابد.

حل مشکل بازگشت پول نفت با سازوکار بورس

یکی دیگر از سوالاتی که برخی به طرح عرضه نفت خام در بورس مطرح می‌کنند، چگونگی انتقال پول نفت به داخل با وجود تحریم‌های بانکی است. برای پاسخ به این سوال ابتدا لازم است اشاره مختصری به سازوکار عرضه در بورس شود. در ساختار بورس برای خرید و فروش کالا، باید شرایط برداشت، حمل و پرداخت توسط فروشنده تعیین شود. بسته به شرایط تعیین شده از سوی فروشنده، قیمت پیشنهادی و در نهایت قیمت نهایی برای نفت تحریمی ایران مشخص می‌شود. بدیهی است که هرچه شرایط تعیین شده از سوی شرکت نفت (از جمله شرایط پرداخت) سهولت بیشتری داشته باشد، قیمت نهایی خرید نفت تحریمی ایران در بورس بیشتر خواهد بود.

به طور مثال اگر بانک معرفی شده از سوی شرکت نفت برای پرداخت، حساب تحریم شده بانک مرکزی ایران در انگلستان باشد، هزینه ریسک بیشتری از قیمت نفت ایران کسر خواهد شد. در حالت دیگر اگر یک حساب ریالی در داخل ایران برای پرداخت معرفی شود، هزینه ریسک به صفر کاهش پیدا کرده و نفت تحریمی ایران به قیمت بالاتری در بورس به فروش می‌رسد. بنابراین در چنین شرایطی عاقلانه است که شرایط تعیین شده برای خریداران نفت تحریمی ایران در بورس، از سهولت حداکثری برخوردار باشد تا علاوه بر جذابیت برای مشتری، حائز حداکثر درآمد برای کشور باشد.

در پایان لازم است به مسئولین شرکت ملی نفت متذکر شد که بورس محل فروش کالاها به قیمت دلخواه عرضه کننده نیست بلکه محل تعیین قیمت بر اساس عرضه و تقاضا است. بنابراین منطقی است که مسئولین مربوطه از جمله مسئولین شرکت ملی نفت ایران، با پذیرش صورت مسئله و قبول شرایط تحریمی، به جای طرح انتظارات غیرواقعی و سنگ‌اندازی در مسیر تنوع بخشی به روش‌های فروش نفت، به اجرای این طرح اهتمام ورزیده و از این طریق زمینه را برای مقابله فعال با تحریم‌های پیش رو فراهم سازند.

۱ دیدگاه

  1. زرین کلاه :

    نکته ای دیگر که وجود داره این هست که الان عرضه های اولیه در بورس اگر بازارگردان و حقوقی داشته باشد باعث بالا رفتن قیمت سهم می شود در بورس انرژی هم می شود با ایجاد مشوق های زنجیره خرید را تقویت کرد تا بازارگردانان و حقوقی ها قیمت را حمایت کنند.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: