۱۹ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۰۴
مواضع دولت درباره خروج آمریکا از برجام:

خروج از ان پی تی تا رضایت به برجام بدون آمریکا!

قبل از خروج آمریکا از برجام، مسئولان دولتی مواضع انقلابی مانند «خروج از برجام» و «ادامه فعالیت هسته‌ای» و حتی «خروج از ان پی تی» را مطرح می‌کردند اما پس از قطعی شدن خروج آمریکا از برجام، از موضع خود کوتاه آمده و در برجام بدون آمریکا باقی ماندند. واکنش ایران، این پیام را به طرف غربی می‌دهد که ایران به شدت به برجام نیاز دارد و درنتیجه باعث امتیازگیری بیشتر خواهد شد.

به گزارش عیارآنلاین، همزمان با جدی شدن خروج آمریکا از برجام، دولت روحانی برای جلوگیری از خروج آمریکا تلاش کرد اما بررسی مواضع مسئولان دولتی پیش از خروج آمریکا از برجام و مقایسه این مواضع با عملکرد دولت در پساخروج، نشان می­‌دهد که این مواضع از اعتبار لازم برخوردار نبوده­‌اند.

  1. خروج ایران از برجام و از سرگیری فعالیت‌های هسته‌ای

یک موضع جدی که دولتمردان پیش از خروج آمریکا از برجام اتخاذ کرده بودند، خروج از برجام و از سرگیری فعالیت‌­های هسته­‌ای بوده است. به عنوان مثال ظریف در ابتدای اردیبهشت ۹۷ در مصاحبه با سی بی اس، گفت: «اگر ترامپ تصمیم رسمی برای خروج از توافق بگیرد، ما گزینه‌های زیادی داریم و آماده این گزینه‌ها هستیم از جمله گزینه‌ها شامل ازسرگیری فعالیت‌‌های هسته‌ای‌مان با سرعت بسیار بیشتر است و همه این گزینه‌ها در داخل خود توافق هم درنظر گرفته شده است». [۱]

ظریف در مصاحبه با المانیتور نیز گفت: «در صورت خروج آمریکا از برجام می‌توانیم برنامه هسته‌ای خود را به نحوی بسیار پیشرفته‌تر، البته همچنان برای مقاصد صلح‌آمیز، اما به نحوی بسیار پیشرفته‌تر، از سر بگیریم».[۲]

وی همچنین به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته است: «اگر آمریکا از برجام خارج شود، به احتمال زیاد ایران نیز از این توافق خارج خواهد شد.»[۳]

«باربارا اسلاوین» خبرنگار وبگاه «المانیتور» در توئیتر خود نوشت: «ظریف به جمعی از خبرنگاران گفت که در صورت خارج شدن آمریکا از برجام حتی اگر دیگر شرکا باقی بمانند، بسیار غیرمحتمل است که ایران در آن باقی بماند».[۴]

«نیک شیفرین»، خبرنگار سایت خبری «نیوزآور» در شناسه کاربری‌اش در توئیتر بخش‌هایی از اظهارات وزیر خارجه ایران که در نشست با ۱۲ خبرنگار مطرح شده را منتشر کرده است. گزینه اول، به نوشته خبرنگار آمریکایی چنین خواهد بود: «ماندن در توافق و همکاری با اروپایی‌ها برای منزوی کردن آمریکایی‌ها». شفرین می‌گوید ظریف این گزینه را تقریباً مردود دانسته است. طبق این روایت، وزیر خارجه ایران گفته است: «این [گزینه] بسیار بعید است. اینکه ایران از مزایای توافق برخوردار شود مهم است و ایران به هیچ وجه به صورت یکجانبه توافق را اجرا نخواهد کرد.»[۵]

عراقچی نیز در مصاحبه با روزنامه نروژی «آفتن پوستن» گفت: «این توافق بر دو پایه استوار است اگر آمریکا از برجام خارج شود، یکی از این ستون‌ها از بین می‌رود و سپس کل توافق نابود خواهد شد. اگر این توافق نابود شود، مقامات ایران آماده هستند تا هرآنچه را که طبق توافق هسته‌ای منع شده، انجام دهند. ما آماده تحریم‌های جدید، پایان توافق و شروع مجدد برنامه هسته‌ای هستیم».[۶]

بعیدی نژاد نیز در مصاحبه با سی ان ان گفت: «زمانی که آمریکا از توافق خارج شده است، این به معنای آن است که دیگر هیچ توافقی باقی نمانده است».[۷]

علی اکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری در امور بین الملل نیز گفته بود که اگر آمریکایی‌ها از برجام خارج شوند ایران نیز «حتما» از این توافق خارج خواهد شد.[۸] و همچنین گفته بود اگر آمریکا و ترامپ از برجام عقب‌نشینی کنند یا ترامپ به بازی‌های سیاسی خود ادامه دهد، قطعا جمهوری اسلامی ایران واکنشی نشان خواهد داد که ترامپ و دولت آمریکا را از کرده خود پشیمان می‌کند.[۹]

  1. خروج ایران از ان پی تی

موضع دیگری که در مواضع مسئولان دولتی وجود داشت، خروج ایران از ان پی تی بود. به عنوان مثال ظریف در گفت‌وگو با نیویورکر گفته بود: «اگر ترامپ از توافق خارج شود، ایران سه انتخاب دارد: انتخاب سوم ایران این است که این کشور می‌تواند تصمیم به خروج از معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای بگیرد».[۱۰] وی در مصاحبه با رسانه­‌های آمریکایی همچنین گفته بود: «اگر آمریکا از توافق خارج شود دیگر توافقی وجود نخواهد داشت که در آن باقی بمانیم. اگر ترامپ توافق هسته‌ای را نابود کند ایران می‌تواند گزینه خروج از ان پی تی را نیز انتخاب کند».[۱۱]

شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز در این زمینه گفته بود: «در معاهده ان پی تی، حق خروج از این معاهده برای همه اعضا در صورت به مخاطره افتادن منافعشان پیش بینی شده است. زمانی که توافقات بین المللی به دلیل رفتارهای غیر قانونی کشورهای مدعی کارکردش را از دست می‌دهد، دلیلی برای متعهد ماندن سایر کشورها نمی ماند».[۱۲]

محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در این باره گفت: «در صورت خروج آمریکا از این توافق، ایران نیز از معاهده منع اشاعه هسته‌ای  (ان.پی.تی) خارج خواهد شد، خروج ما از این معاهده بر اساس مفاد آن، قانونی است».[۱۳]

همچنین بروجردی رییس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درباره معاهده ان پی تی گفته بود: «سیاست ترامپ عملا پایه های ان پی تی را در جهان سست خواهد کرد که این نشان از بی اعتمادی جهان به آمریکاست».[۱۴]

بعیدی نژاد نیز با تایید تقویت خروج ایران از ان پی تی گفته بود: «متاسفانه به خاطر دلسردی از اجرایی سازی توافق حالا در ایران این نظر تقویت شده است که ما باید از ان پی تی خارج شویم.»[۱۵]

  1. رضایت ایران به برجام بدون آمریکا

اما یک روز قبل از خروج آمریکا از برجام، روحانی به برجام بدون آمریکا رضایت داده و گفت: «اگر اهداف ما از برجام بدون آمریکا محقق شود، چه بهتر؛ در غیر اینصورت تصمیم خود را خواهیم گرفت.»[۱۶] وی پس از خروج ترامپ از برجام نیز گفت: «از این لحظه توافق برجام میان ایران و پنج کشور است؛ اگر در پایان این مدت کوتاه به این نتیجه برسیم که با همکاری پنج کشور عضو برجام می‌توانیم به هر آنچه که منافع ملت ایران بوده برسیم، علی‌رغم حرف‌های بی‌نزاکت امشب ترامپ، برجام پایدار خواهد ماند و ما می‌توانیم به سمت ثبات در منطقه قدم‌های خود را برداریم. خوشحال هستم که یک موجود مزاحم از برجام خارج شده است».[۱۷]

جمع بندی:

یکی از شرایط تهدید حریف در چالش­های بین‌­المللی، اعتبار این تهدیدات است. بررسی مواضع مسئولان دولتی در رابطه با خروج آمریکا از برجام نشان می‌دهد که قبل از خروج آمریکا از برجام، مسئولان دولتی مواضع انقلابی مانند «خروج از برجام» و «ادامه فعالیت هسته‌­ای» و حتی «خروج از ان پی تی» را مطرح می­‌کردند اما پس از قطعی شدن خروج آمریکا از برجام، از موضع خود کوتاه آمده و در برجام بدون آمریکا باقی ماندند. این واکنش، اعتبار تهدیدات ایران را زیر سوال برده و این پیام را به طرف غربی می­‌دهد که ایران به شدت به برجام نیاز دارد و درنتیجه باعث امتیازگیری بیشتر خواهد شد.

 

[۱] https://www.farsnews.com/news/13970202000663

[۲] https://www.farsnews.com/news/13970202001689

[۳] https://www.farsnews.com/news/13970204001755

[۴] https://www.farsnews.com/news/13970202000110

[۵] https://www.farsnews.com/news/13970203000054

[۶] https://www.farsnews.com/news/13970203001314

[۷] http://www.ettelaat.com/etiran/?p=362199

[۸] http://fa.euronews.com/2018/04/26/advisor-to-iran-supreme-leader-velayati-says-tehran-will-rehect-any-change-to-nuclear-deal

[۹] https://www.mashreghnews.ir/news/852893

[۱۰] https://www.isna.ir/news/97020301541

[۱۱] https://www.farsnews.com/news/13970205000062

[۱۲] http://www.tabnak.ir/fa/news/793161

[۱۳] https://www.farsnews.com/news/13970206001134

[۱۴] https://www.mehrnews.com/news/4286607

[۱۵] http://www.ettelaat.com/etiran/?p=362199

[۱۶] http://fa.euronews.com/2018/05/07/rouhani-warned-europe-to-keep-jcpoa-trump-usa

[۱۷] https://www.isna.ir/news/97021810165

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: