۱۷ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۳۸
معاون دفتر اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در هم‌اندیشی «بن بست نیست»:

مهمترین مسئله امروز اقتصاد کشور، نقدینگی است

روحانی با اشاره به مهمترین مسئله امروز اقتصاد کشور گفت: مساله مهم کشور در شرایط فعلی بحث نقدینگی است در این شرایط با توجه به زیر ساختهایی که نداریم اگر بی تفاوت باشیم اتفاقاتی که در طلا و ارز افتاد با راه حل های تشدید کننده ما ادامه می یابد. با ماجرای عرض ۴۲۰۰ تومانی ۲۲ هزار میلیارد تومان در دو ماه به وارد کننده ها رانت داده ایم.

به گزارش عیارآنلاین،پس از خروج آمریکا از برجام و قطعی شدن بازگشت تحریم‌های هسته‌ای علیه کشور، مسئله چگونگی مقابله با این تحریم‌ها بیش از پیش اهمیت یافت. با این حال سیاسی شدن موضوع، صورت مسئله را به حاشیه راند. با این وجود پایگاه خبری تحلیلی عیارآنلاین با برگزاری سلسه نشست‌هایی با عنوان «بن بست نیست»، به بررسی راهکارهایی برای مقابله فعالانه با تحریم با تکیه بر توانمندی های درونی کشور پرداخت.

در نشست افتتاحیه بن بست نیست، سیدعلی روحانی معاون دفتر اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ضمن بیان برخی نکات به مهمترین راهکارهای مقابله با تحریم پرداخته و آخرین اقدامات مجلس و برنامه‌های پیش روی آن را در این موضوع مطرح کرد که متن کامل صحبت‎ها در ادامه آورده شده است.

سیدعلی روحانی معاون دفتر اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در نشست بن نیست گفت:در مورد بحث نقدینگی باید مقدمه ای را شروع کنیم. بسیار یاز تحولات کشور امروز در حجم انبوه نقدینگی ریشه دارد. واقعیت این است که این حجم انبوه نقدینگی هیچ ربطه به تحریم ندارد. وقتی چندین سال دل خود را به تورم تک رقمی خوش می کنیم و از رشد نقدینگی غفلت می کنیم همین اتفاق رخ می دهد. بسیاری از کارشناسان حداقل از سال ۹۴ هشدار می دادند و پیش بینی می کردند که بمبی درست می شود. این یک زمانی خود را بروز می داد و منتصب کردن آن به تحریم درست نیست. هنوز تحرمی خاصی اعمال نشده و فقط یک خبر اعلام شده است. اثر واقعی بر دسترسی کشور به ارز هنوز شروع نشده است. مساله دو چیز است یکی انتظارات عاملان اقتصادی که سالی نزدیک ۳۰% رشد نقدینگی داریم و حدود ۱۰% تورم داریم و این گپی بزرگ ایجاد می کند که به تدریج پر خواهد شد.

التهابات ارزی ناشی از نقدینگی است و به تحریم ارتباط زیادی ندارد

با هجوم به بازار های دارایی و نقد شونده ترین دارایی ها نیز ارز و طلا هستند و در مرحله بعدی مسکن و این خطری بود که از مدتها قبل پیش بینی می شد. مواردی آنی وضعیت را تشدید می کند و آنها هم ربطی به تحریم ندارند مثل رفتار سیاستگذاران ما که وقتی هجوم به بازار ارز را می بینیم سیاستی اتخاذ می کنیم که باعث کاهش هجوم باشد و این تشدید کننده هجوم است. نمی توان انتظار داشت که سیستم ارزی درست کار کند چون شما رشد نقدینگی و تورم دارید و سیاست غلط اتخاذ کرده اید. خلاف جهت پیش می روید و همان چیزی که می بینیم اتفاق می افتد و اینها هیچ ربطی به تحریم ندارد. بزرگترین مشکلات ما در اقتصاد کشور مسائل ارزی و بانکی است و نسبت دادن این به خارج تصور غلطی است. تحریم می تواند این را تشدید کند به تعبیری که عرض کردند تحریم روی آسیب پذیری ما سوار می شود. آقای ایفیو کتابی با عنوان هنر تحریم نوشته اند تجربیات خود را در چندین سالی که در راس مغزهای متفکر تحریم امریکا بودند نوشته اند. وقتی ان تجربیات را می خوانید روشن می شوید. مقوله تحریم مثل موجودی زنده است فید بک می گیرد و خود را اصلاح می کند و از رفتار طرف مقابل می آموزد و ما در جنگ و جدالی بین استقامت پیش می رویم. تحریمی به طور کامل از رفتار ما فید بک می گیرد. وقتی شما استقامت داخلی را در نظر می گیرید و این به معنای ریاضت کشیدن مردم نیست بلکه استقامت در ساختار ها مورد نظر است. در ان شرایط طرف مقابل برای اخذ نتیجه از تحرمی هایش باید هزینه بالاتری را متحمل شود.

ما با رفتار های داخلی خود به طرف مقابل سیگنال می دهیم. که در چه فضاهایی تحریم کند. تحریم هیچ اثری بر مشکلات نظام بانکی ما ندارد. راه حل ما هم هیچ ربطه به تحریم ندارد. همین امروز هم راه حل وجود دارد. باید دید آیا این اراده در مجموعه نظام تصمیم گیری کشور وجود دارد یا نه؟ اگر این سیگنال را به طرف مقابل بدهیم که اصلاحات را شروع کرده ایم و تاب آوری و استقامت را در ساختار ها گسترش می دهیم طرف مقابل سیگنال ما را گرفته و در تحریم هایی که اعمال می کند اثر می گذارد. طرف مقابل می فهمد که هزینه نتیجه گرفتن از تحریم برای او بالا می رود. و نمی تواند در حوزه هیا مختلف به راحتی ما را تحرمی کند. تاکید من بر این است که آسیب پذیری های ما داخلی است و ربطی به تحریم ندارد. و لازمه اینکه ما بتوانیم در این بازی استقامت با آمریکا ادامه بدهیم در این است که به خودمان بپردازیم. و تا وقتی که نگاه ما به نتیجه انتخابات کنگره آمریکا در آینده باشد و یا به رابطه اروپا با آمریکا و استفاده از منافع حداقلی فکر کنیم در حقیقت چشم ما به دست خارجی است و تا آن زمان ما نتیجه ای نخواهیم گرفت.

مساله مهم کشور در شرایط فعلی بحث نقدینگی است در این شرایط با توجه به زیر ساختهایی که نداریم اگر بی تفاوت باشیم اتفاقاتی که در طلا و ارز افتاد با راه حل های تشدید کننده ما ادامه می یابد. با ماجرای عرض ۴۲۰۰ تومانی ۲۲ هزار میلیارد تومان در دو ماه به وارد کننده ها رانت داده ایم. این پوشش دو سوم یارانه ای که در سال می دهیم و دولت همیشه از ان می نالد را تامین می کرد. و خیلی کارها می شد با آن کرد. ولی عملا شد رانتی که ما به وارد کننده دادیم و البته به یک سری از مدیرانی که در این فرایند دخیل بودند. اگر بستر های لازم برای هدایت این نقدینگی به فعالیت های تولیدی و پروژه های روی زمین مانده فراهم شد در رکود کشور موثر است. گیر پول هستیم و پروژه های مفید روی زمین مانده است. باید به سمت کاهش سرعت گردش ان برویم و ناچاریم. این تهدید قابلیت تبدیل شده به فرصتی خوب را دارد. و این ملزم به تغییر ساختار در نظام تصمیم گیر دولت دارد.

طرف مقابل برنامه زمان‌بندی تحریم ارائه کرد، اما سیگنال‌های داخلی نگران کننده است

آن چه که ما در مدت اخیر بعد از بحث بازگشت تحریم‌ها دیدیم، مقداری سیگنال‌های نگران کننده در خود دارد. از این جهت که طرف مقابل قبل از تحریم، جزئیات برنامه‌اش را طراحی می‌کند. یعنی اعلام می‌کند که ظرف ۹۰ روز اول این مجموعه کار‌ها و ظرف ۹۰ روز دوم این مجموعه اقدامات را اجرایی می‌کند و بدین ترتیب یک سری برنامه‌ها برای تضعیف تدریجی اقتصاد ایران معرفی می‌کند. یک سری برنامه‌ها برای انگیزه بخشی به طرفهای ثالث برای کار نکردن با ایران تعریف می‌کند. یعنی هم تحریم و هم انگیزه بخشی و تطمیع و ما در مقابل این رفتار با برنامه‌ریزی و اعلام برنامه‌ها در روحیه طرف مقابل و همراهانش و مردم کشور تاثیرگذار است.

اعلام برنامه زمان بندی متقابل، اثر ملموس دارد

ولی ما در داخل هیچ سیگنالی تولید و ارسال نمی‌کنیم. دولت هم باید برنامه‌های خود را اعلام کند. اعلام چنین برنامه‌هایی اثر دارد؛ یکی روی مردم ما چون می‌فهمند که در مقابل دشمنی که پیش می‌آید، عده‌ای در داخل به فکر مردم هستند و برنامه‌ریزی می‌کنند. همچنین بر دستگاههای مختلف داخلی تاثیر دارد. نظام بروکراسی اداری و لایه کارمندان دولت و مدیران میانی، طبق ماهیت خود، بی‌رمق و لَخت هستند و ترجیح می‌دهند کار نکنند. این ادبیات مفصلی دارد. در بحث فابریجیوس گفته می‌شود مصرف کننده حداکثر کننده مطلوبیت است و تولید کننده حداکثر کننده سود ولی بروکرات‌ها حداکثر کننده بودجه و لَختی هستند. تابع هدف آنها این است و این لایه هم باید اصلاحات را انجام بدهد. این لایه باید کار کند و زمانی که دولت برنامه‌ای را اعلام می‌کند به نفر به نفر این دستگاهها سیگنال می‌دهد که این انتظارات را از آنها دارد. افکار عمومی بدانند و اگر ظرف مدت مشخص آن دستگاه چنین کاری نکرد، از او مطالبه کنید. چون من از این دستگاه کاری خواسته‌ام.

سکوت در برابر برنامه طرف مقابل، نشانه‌های خطرناکی دارد

اعلام برنامه اثرات متعددی دارد اگرچه بخشی از آن محرمانه است و ممکن است اعلام آن باعث سوء استفاده طرف مقابل باشد، ولی قطعا تمام بخش‌های برنامه دولت برای مقابله محرمانه نیست. وقتی می‌بینیم هیچ چیزی مطرح نمی‌شود، این اصلا نشانه خوبی نیست. یا تلقی ما این است که انشاءا… درست می‌شود؛ مثل امید به رأی کنگره و اختلافات داخلی و کمک اروپایی‌ها که یعنی به طور کلی چشم ما به دست دیگری است. و یا اینکه کلا نمی‌شود کاری کرد و دست‌ها را بالا برده‌ایم.

وظیفه رسانه‌ها، مطالبه برنامه دولت در مقابله با تحریم است

به نظر می‌آید این اشتباه سهوی است و پیشنهادی که می‌توان مطرح کرد و این انعکاس کار شما رسانه‌ها است، طلب کردن برنامه مقابله با تحریم است. باید برنامه ضدتحریم طلب کرد. آنها می‌گویند برنامه ۹۰ روز و ما هم باید برنامه ۹۰ روزه خودمان را از دولت بخواهیم و این تاثیر خوبی در برنامه تحریم و استقامت دارد. یکی از افرادی که از چنین برنامه‌ای سیگنال می‌گیرد، طرف تحریم کننده است. او می‌فهمد که شما در این تقابل جدی هستید و به این صورت نیست که با هر قدم پیش روی او ما هم یک قدم عقب بکشیم. این سیگنال به تحریم که موجودی زنده است اثر می‌گذارد و او برای مراحل بعدی بازخورد می‌گیرد. این مطالبه را به صورت جدی مطرح کنید.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: