۱۳ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۴۴

پایان همکاری توتال با ایران با آغاز تحریم

شرکت فرانسوی توتال مجدداً به بهانه‌های تحریم آمریکا، توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی را چند سال معطل نگه داشت تا وزارت نفت از یک سوراخ دو بار گزیده شود و کشور تبعات سنگین اعتماد بی‌جا به این شرکت فرانسوی و بی‌اعتمادی به توان داخل را بپردازد.

به گزارش عیارآنلاین، شرکت فرانسوی توتال یکی از شرکت‌های بدسابقه خارجی در صنعت نفت و گاز ایران شناخته شده است. در سال ۷۶ قرارداد توسعه فازهای ۲ و ۳ پارس جنوبی با این شرکت بسته شد. سال‌ها بعد به اثبات رسید که توتال با پرداخت رشوه به مقامات ایرانی، موفق به گرفتن این پروژه شده بود. اسناد مربوط به محکومیت مدیران این شرکت فرانسوی در دادگاه آمریکا به خاطر این موضوع در رسانه‌ها منتشر شده است.

علاوه بر پرداخت رشوه، کارشناسان انتقادات زیادی به عملکرد فنی شرکت توتال در شیوه برداشت از این میدان مشترک و بزرگ گازی وارد کرده‌اند. توتال متهم است که به‌صورت آگاهانه و عامدانه، این میدان مشترک را به شیوه‌ای توسعه داده است که اولاً ایران از لایه‌های غیرمشترک با قطر به‌ جای لایه‌های مشترک با این کشور برداشت کند و ثانیاً فازهای مرزی توسعه پیدا نکند و ایران به سمت توسعه بخش‌های مرکزی میدان حرکت کند. این اتهام زمانی قوت بیشتری می‌گیرد که توتال از سه دهه پیش شریک قطری‌ها در این میدان مشترک بوده است؛ این شراکت با مدلی به‌ مراتب جذاب‌تر از مدل پیشنهادی ایران است. لذا بدیهی است که شرکت توتال از اطلاعات کسب‌ شده در طرف ایران، برای افزایش تولید در سمت قطر استفاده کند تا اهداف خود در کشور قطر را محقق کند. نتیجه این شراکت قطعاً چنین خواهد بود که این شرکت فرانسوی حافظ منافع قطر باشد و حاضر نشود منافع بلندمدت و به‌ مراتب جذاب‌تر خود در بخش قطر را به نفع ایران نادیده بگیرد.

همچنین شرکت ملی نفت ایران و شرکت توتال در سال ۱۳۷۹، برای توسعه بخش بالادستی فاز ۱۱ پارس جنوبی و ساخت یک کارخانه حدود ۱۰میلیون تنی تولید LNG به توافق رسیدند و تفاهم‌نامه‌ای امضا کردند. اما عملاً اقدام خاصی از طرف شرکت فرانسوی صورت نگرفت. در سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷، مذاکرات دنباله‌داری در تهران و اروپا میان دو طرف آغاز شد. نهایتاً توتال که به دنبال خروج از این پروژه بود، با ارائه رقم بسیار بالایی برای توسعه این فاز، ایران را در شرایطی قرار داد که پس از حدود ۸ سال معطل ماندن فاز ۱۱، نتواند قراردادی با این شرکت فرانسوی به امضا برساند.

با وجود این، حتی شرکت توتال نیز تصور نمی‌کرد که با این سابقه بسیار بد مالی و فنی در ایران، باز از سوی مسئولین وزارت نفت برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی دعوت شود. این اتفاق به‌ اندازه‌ای برای شرکت توتال شگفت‌انگیز بود که مدیر بخش خاورمیانه توتال در مراسم امضای قرارداد توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی در ۱۲ تیرماه ۹۶، گفت: «ممنون که به ما در فاز ۱۱ پارس جنوبی اعتماد کردید».

به هر ترتیبی که بود، وزارت نفت دولت دوازدهم تصمیم گرفت که توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی را به‌ رغم دانش فنی و تجربه اجرایی شرکت‌های داخلی در توسعه فازهای پارس جنوبی، به توتال دهد. اما طولی نکشید که نشانه‌های گوش‌ به‌ فرمان آمریکا بودن این شرکت فرانسوی عیان گردید و مدیران ارشد این شرکت در اظهاراتی معنی‌دار اعلام کردند که در صورت بازگشت تحریم‌های آمریکا، ایران را ترک می‌کنند.

کارشناسان عقیده دارند که این اظهارات مدیران ارشد شرکت توتال تنها قسمتی از نمایش این شرکت فرانسوی در پازل طراحی‌شده آمریکا در جنگ اقتصادی است. در این طراحی، توتال به‌ عنوان وسیله‌ای موجه برای معطل گذاشتن افتتاح فازهای پارس جنوبی به‌ عنوان موتور اقتصادی و درآمدزایی کشور انتخاب شده است. این گمان زمانی به یقین تبدیل شد  که در اقدامی هوشمند و از قبل طراحی‌ شده، تنها یک هفته بعد از اعلام خروج آمریکا از توافقنامه بین‌المللی برجام توسط ترامپ، توتال با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که در صورتی‌ که این شرکت نتواند از آمریکا معافیت تحریمی دریافت کند، از پروژه توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی کناره‌گیری می‌کند. اقدامی که متأسفانه ضمانت‌های اجرایی لازم برای مواجهه با آن در قرارداد با توتال پیش‌بینی نشده بود.

در هر حال این تجربه تلخ صنعت نفت ایران نشان داد که برای حفظ عزت و استقلال اقتصادی کشور باید تنها به توان داخل اتکا نمود که دارای دانش فنی و تجربه اجرایی بسیار خوبی در این صنعت است؛ اما شکوفایی آن نیازمند پر شدن خلأ بی‌اعتمادی مسئولان وزارت نفت است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: