۲۲ خرد ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۲۰
کارشناس مسائل دیپلماسی اقتصادی در گفتگو با عیارآنلاین:

با تصویب کنوانسیون TF مشکلات بانکی حل نمی‌شود

آصفی با بیان اینکه کنوانسیون TF یا کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم یکی از بند­های مهم برنامه‌­ی اقدامی FATF است، گفت: مبادلات بانکی ارتباط مستقیمی با ترس بانک‌­ها از جریمه و تحریم آمریکا دارد و برفرض اگر همین امروز FATF وضعیت ایران را کاملاً سفید اعلام کند و بگوید که ایران هیچ ریسکی برای ارتباط بانکی با کشورهای دیگر ندارد، باز هم بانک‌­های اروپایی به سراغ ما نخواهند آمد.

به گزارش عیارآنلاین، کسری آصفی کارشناس مسائل حوزه تحریم پیرامون موضوع بررسی کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم و ارتباط آن با FATF گفتگویی با پایگاه خبری-تحلیلی عیارآنلاین داشتت که مشروح آن به شرح زیر است.

عیارآنلاین: آیا ارتباطی بین کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم و FATF وجود دارد؟

کسری آصفی: کنوانسیون TF یا کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم یکی از بند­های مهم برنامه‌­ی اقدام FATF است که تا کنون به اجرا درنیامده است. الحاق به این کنوانسیون علاوه بر آن که در برنامه‌­ی اقدام به آن اشاره شده است، در بیانیه‌­ای که FATF در اسفند ۹۶ صادر کرد نیز جزو موارد باقیمانده‌ و اجرا نشده از سوی ایران عنوان شده است. پس این که گفته می‌شود این کنوانسیون ارتباطی به FATF ندارد و در راستای کاستی‌­های داخلی انجام می‌­گیرد، به هیچ عنوان صحیح نبوده و هر چهار لایحه چه دو لایحه‌­ای که الحاق به کنوانسیون­‌های پالرمو و TF و چه دو لایحه‌­ای که مربوط به اصلاح قوانین داخلی است، طبق برنامه­‌ی اقدام FATF پیگیری می‌شود.

عیارآنلاین: برخی از کارشناسان و نمایندگان مجلس بر این اعتقاد دارند که با تصویب این لایحه، مشکل مبادلات بانکی کشور حل می‌شود. نظر شما چیست؟

کسری آصفی: مبادلات بانکی ارتباط مستقیمی با ترس بانک‌­ها از جریمه‌­ها و تحریم­‌های آمریکا دارد. بر فرض اگر همین امروز FATF وضعیت ایران را کاملاً سفید اعلام کند و بگوید که ایران هیچ ریسکی برای ارتباط بانکی با کشورهای دیگر ندارد، باز هم بانک‌­های اروپایی به سراغ ما نخواهند آمد. چرا که آن­ها از جریمه‌های چند صد میلیونی و حتی چند میلیارد دلاری آمریکا ترس دارند و تا وقتی که تحریم‌­های ثانویه‌­ی آمریکا بر پا باشد، بانک‌­های اروپایی با ما همکاری نمی‌کنند. اما اگر همکاری‌­ها در بستر دیگری شروع شود -مثلا در بستر دو جانبه‌­ای، بانک­‌های مرکزی درگیر شوند و از پول­‌های ملی در ارتباطات استفاده کنند و علاوه برآن سوییفت را هم کنار بگذارند- در این شرایط امکانی به وجود می‌آید که بتوانیم با کشورهای دیگر مراودات تجاری داشته باشیم، بدون اینکه از تحریم‌های آمریکا متاثر شویم. بنابراین دولت برای حل مسئله­‌ی عدم همکاری بانک­‌ها، به جای رفتن به سراغ FATF باید به سمت پیمان‌­های پولی دو جانبه حرکت کند.

عیارآنلاین: آیا در این کنوانسیون حق تعریف تروریسم در اختیار کشور است؟

کسری آصفی: خیر، تعریف تروریسم طبق کنوانسیون در اختیار کشور نیست. در تعریفی که در این کنوانسیون ارائه شده است، کشورهایی که علیه اشغالگری و تجاوزات خارجی مبارزه می­‌کنند، از تروریسم استثنا نشده­‌اند و قطعا ما در عرصه­‌ی عمل در تعریف تروریسم و مسائل تروریسم با کشورهای دیگر از جمله کشورهای آمریکا و اروپایی و بعضی از کشورهای منطقه مثل عربستان به مشکل برخواهیم خورد. چرا که آن­‌ها برخی از گروه‌های مقاومت مانند حزب الله را تروریسم می‌­دانند.

عیارآنلاین: آیا می‌توانیم در کنوانسیون حق شرط قائل شد؟

کسری آصفی: کنوانسیون نسبت به اعضای خود در دو حوزه حق شرط قائل است. یکی بحث قبول یا عدم قبول کنوانسیون­‌هایی است که در پیوست آن کنوانسیون وجود دارد، حق شرط قرار می­‌دهد. در این صورت کشورها می­‌توانند این کنوانسیون‌های پیوست را قبول و یا رد کنند. دومین مورد مربوط به مرجع داوری می­‌شود که کشورها می­‌توانند در اختلافات با کشورهای دیگر به دیوان بین المللی مراجعه کنند یا نکنند.

این کنوانسیون برای تعریف تروریسم، هیچ حق شرطی قائل نشده‌، حتی برخی از کشورهای اسلامی که گروه­‌های مقاومت علیه اشغالگری و تجاوز را استثنا کرده‌اند و در اعلامیه‌­ی پیوستن به این کنوانسیون، نسبت به این مسئله حق تحفظ قائل شده­‌اند، دیگر کشورهای اروپایی از جمله فرانسه و دانمارک و حتی خود آمریکا اعلامیه صادر کرده و طی آن اعلام کردند که تحفظ این کشورها را قبول ندارند. بنابراین اگر ایران به این کنوانسیون بپیوندد و چنین حق تحفظی را برای خود قائل شود، چون طبق متن کنوانسیون حق تحفظی برای کشورها وجود ندارد، بنابراین حق تحفظ ما هم ارزش حقوقی و قانونی نخواهد داشت.

عیارآنلاین: در صورت عضویت در این کنواسیون، آیا به راحتی می‌شود از آن خارج شد؟

کسری آصفی: خروج از هر معاهده‌­ای به طور یک‌جانبه قاعدتاً هزینه‌­های سیاسی بسیاری را دارد و به عنوان مثال در خروج آمریکا از برجام، ایران نیز تهدید می‌کرد که از برجام خارج می‌­شود و حتی بعضاً بعضی از مسئولین تهدید می­‌کردند که از NPT خارج می­‌شوند. اما در عمل نه از NPT و نه از برجام خارج نشدیم. چرا که برای ما هزینه­‌ی سیاسی بسیار زیادی را خواهد داشت.

کنوانسیون TF هم از این لحاظ شبیه NPT است و گرچه کشورها عملاً می‌­توانند از آن خارج شوند اما به دلیل فضای سیاسی بین الملل به این سادگی نمی­‌توانند از معاهدات خارج شوند و هزینه‌­ی سیاسی بسیار زیادی برای آن­‌ها ایجاد می‌کند. به عنوان مثال اگر بخواهیم از NPT خارج شویم همه‌­ی کشورهای غربی فشار می‌­آورند و افکار عمومی علیه ما شکل می‌گیرد و وانمود می­‌کنند که ایران به دنبال بمب هسته­‌ای است. در کنوانسیون TF هم، چنین فضایی به وجود خواهد آمد. اگر ما بخواهیم خارج شویم، افکار عمومی علیه ما می‌شود و اینگونه در فضای رسانه­‌ای و مجامع بین المللی القا می­‌شود که ایران به دنبال حمایت از تروریسم است که از کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم خارج می‌­شود. این یک مسئله‌­ی سیاسی و روانی و رسانه‌­ای است.

یک مسئله­‌ی دیگر مسئله‌­ی حقوقی است که در ماده ۲۷ کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم این گونه آمده است: “هر یک از کشورها در صورتی می‌تواند از کنوانسیون خارج شود که از یک سال قبل خروجش را اعلام کند”. یعنی اگر امروز به این نتیجه برسیم که باید از این معاهده خارج شویم، تا یک سال دیگر باید تعهدات خود را اجرا کنیم و این یک سال می‌­تواند برای ما خطر­آفرین باشد.

عیارآنلاین: نظر آمریکایی‌ها در مورد FATF و همکاری ایران با این نهاد چیست؟

کسری آصفی: در داخل استدلال می‌­کنند که با پیوستن به کنوانسیون TF و همکاری با FATF از انزوای اقتصادی خارج می­‌شویم و آمریکا از این بابت ناراحت است. در حالی که ما با اجرای برنامه‌­ی اقدام FATF منزوی­ می‌­شویم. اخیراً خانم سیگال مندلکر معاون تروریسم و اطلاعات مالی وزارت خزانه­‌داری آمریکا -که اتفاقا یهودی و متولد سرزمین‌های اشغالی هم هست- در جلسه­‌ای که با بنیاد دفاع از دموکراسی­ داشته، شکایت خود را از عدم اجرای کامل برنامه­‌ی اقدام FATF توسط ایران اعلام کرده است و ۹ درخواستی که FATF از ایران طلب کرده را برشمرده که از جمله آن تصویب کنوانسیون TF است. مجلس ما متأسفانه در همان راستایی حرکت می‌­کند که مد‌‌‌ نظر آمریکایی‌­ها است و بنابراین آمریکایی‌­ها از اجرای کامل برنامه­‌ی اقدام FATF نه تنها خوشحال می‌­شوند بلکه ایران را هم تحت فشار قرار می­‌دهند تا زودتر دستورات FATF را اجرایی کند. مجلس باید هوشیار باشد که طبق اظهار نظر آمریکایی‌­ها، تصویب لایحه الحاق به کنوانسیون TF در راستای اهداف آمریکا خواهد بود.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: