اصلاح تعرفه مشترکین پرمصرف به جای التماس از مردم

وزارت نیرو هر ساله در آغاز فصل تابستان با فراموشی سیاست‌های تعرفه‌ای، به خواهش و تمنا از مردم و قطع برق صنایع روی می‌آورد. در بسیاری از کشورها تعرفه برق مشترکین پرمصرف، تنها برای مصارف خارج از عرف با قیمت تمام شده و حتی بالاتر روبرو می‌شود و این اقدام مشوقی برای تغییر الگوی مصرف این دسته از مشترکین است.

به گزارش عیارآنلاین، چند سالی است که تامین برق کشور در فصل تابستان با چالش‌های بسیاری روبرو شده و علت آن محقق نشدن برنامه‌های افزایش ظرفیت تولید برق است. به نظر می‌رسد که مدیریت مصرف و تغییر الگوی استفاده از این انرژی پاک برای رفع پیک برق از اهمیت بالاتری نسبت به افزایش ظرفیت تولید برق برخوردار است و این ادبیات در بدنه وزارت نیرو نیز شکل گرفته است. به عنوان مثال وزیر نیرو در بهمن ماه سال ۹۶ عنوان نموده که احداث نیروگاه برای پاسخ‌گویی به چندصد ساعت در سال توجیه اقتصادی و اجتماعی ندارد و زیر فشار برای نیروگاه سازی نخواهد رفت. تیموری مدیرعامل شرکت توزیع برق استان تهران نیز در ۲۵ اردیبهشت ۹۷ عنوان کرده که احداث نیروگاه تنها برای جواب‌گویی به پیک مصرف برق در تابستان از لحاظ اقتصادی مناسب نیست. وی مدیریت مصرف در اوج تقاضای برق را از لحاظ اقتصادی به نفع کشور دانسته و عنوان کرده  که ساخت نیروگاه برای جواب‌گویی به ۲۰۰ ساعت مصرف توجیه اقتصادی ندارد.

وزارت نیرو با اولویت قراردادن مدیریت مصرف برق برای پاسخ‌گویی به تقاضای آن در تابستان ۹۷ برنامه‌هایی را برای رسیدن به این هدف تدوین کرده است. اهم این برنامه‌ها شامل ارائه مشوق‌هایی برای صنایع فعال در مدیریت مصرف و درخواست از مردم برای تغییر الگوی مصرف و استفاده از وسایل برقی پرمصرف در خارج از ساعات پیک مصرف می‌باشد. این وزارت‌خانه برای واحدهای تولیدی که در ایام پیک مصرف برق در تابستان (از ۱۵ خرداد تا ۱۵ شهریور) با شرکت‌های توزیع برق همکاری داشته باشند، تخفیف‌هایی را برای بهای مصرفی آنها در نظر گرفته است.

تصمیمات نام برده شده از ۳ دیدگاه جامع ارزیابی نمی‌گردد. اول اینکه تعطیلی واحدهای صنعتی برای گذر از ایام پیک اقدامی نادرست در اقتصاد کلان کشور است و دوم اینکه از ضمانت اجرایی کافی برخوردار نیست. نکته سوم نادیده گرفتن ابزارهای قیمتی برای هدایت الگوی مصرف مردم است. در برخی از کشورهای پیشرفته برای مدیریت مصرف انرژی، از ابزارهای هوشمندی قیمتی استفاده نموده‌اند که مشترکین، خصوصا مشترکین پرمصرف را به تغییر الگوی نادرست خود سوق داده‌اند. در این روش که نظام تعرفه گذاری پلکانی- افزایشی (Increasing Block Tariff : IBT) نام دارد، هزینه مصرف متناسب با میزان افزایش آن بالا می رود و در این صورت مصرف بیشتر با یارانه بیشتری همراه نشده و مشترکین پرمصرف به جای عموم مشترکین در کانون افزایش هزینه قرار می گیرند. نظام تعرفه گذاری پلکانی افزایشی با توجه به روند مصرف عموم مردم، میزان مشخصی از هر حامل انرژی به عنوان «الگوی مصرف مجاز» تعریف می‌کند و هزینه مصرف کمتر از الگو، ارزان‌تر تعیین می‌شود. با عبور مصرف از مقدار الگو، قیمت به صورت ناگهانی افزایش می‌یابد تا مشترکین پرمصرف با پرداخت هزینۀ واقعی انرژی، رفتار خود را اصلاح کنند و فشار افزایش قیمت نیز از عموم مردم برداشته شود.

اما متاسفانه دولت در چند سال اخیر بدون توجه به نظام‌های هوشمند تعرفه‌گذاری، تعرفه برق را در اقدامی ناعادلانه با درصد افزایش یکسان برای مشترکین کم مصرف و پرمصرف روبرو کرده در حالی که حتی بالاترین پلکان مصرف نیز قیمت تمام شده برق را پرداخت نمی‌کند و دولت همچنان به پرمصرف‌ترین مشترکین هم از بیت المال یارانه پرداخت می‌نماید.

بنابر این اصلاح تعرفه برق باید به یکی از جدی‌ترین برنامه‌های وزارت نیرو برای مدیریت مصرف برق تبدیل شود و در مرحله اول مصارف خارج از عرف مشترکین پرمصرف را با قیمت‌های تمام شده و بالاتر محاسبه نماید. در این حالت علاوه بر کاهش مصرف پیک برق در فصل تابستان، مشترکین پرمصرف انگیزه بیشتری برای تغییر الگوی نادرست خود دارند و نیاز به افزایش ظرفیت تولید برق در کشور کاسته خواهد شد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: