۱۶ ارد ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۱۵

حمایت از کالای ایرانی با بازاریابی و دیپلماسی اقتصادی

بازخوانی مفاهیم تأسیسی در راستای تحقق سیاست ها کلان کشور نظیر نامگذاری سال ها توسط رهبر معظم انقلاب در قالب شعارهای سال مطرح‌شده توسط ولی‌فقیه و رویکردهای حاکم بر آن، به‌منظور گفتمان سازی و نهادسازی پسینی امری ضروری در حوزه رسانه‌ای است. بر همین مبنا تبیین یکی از رویکردهای مهم شعار امسال که توجه به بازاریابی و بازارهای منطقه‌ای است در این یادداشت موردبررسی قرار می‌گیرد.

به گزارش عیارآنلاین، انقلاب اسلامی همواره متکی به غنای فکری و اندیشه‌ای خود و بر اساس نظام ارزشی خاص خود به دنبال زایش مفهومی بوده است؛ مرحله اول در اینجا خلق و توسعه سپهر واژگانی مختص به این نظام ارزشی است و در مرحله بعد باید گفتمان خاصی را حول این سپهر واژگانی سامان دهد و درنهایت برای نهادینه‌سازی آن نظام ارزشی مبنا، اقدام به نهادسازی متناسب کند. دراین‌بین رجوع به اصلی ترین سیاست های بالادستی نقش محوری و اساسی دارد.

ورود متغیر تحریم در شرایط و فضای جامعه ایران، سبب آن شده است که رهبر معظم انقلاب اسلامی ادبیات و عرصه جدیدی را برای استمرار و اقتدار ملی و اقتصاد کشور ترسیم کنند. این عرصه که با ظهور مفهومی به نام اقتصاد مقاومتی تجلی‌یافته است؛ بیانگر مجموعه مفاهیم، شاخص‌ها و سیاست‌هایی است که اقتصاد ملی را بر اساس این شرایط تدوین کرده و نوعی مقاوم‌سازی، انعطاف‌پذیری و اقتدار هم‌زمان را فراهم آورد.

با توجه به تأکید بند ۱۲ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی مبنی برافزایش قدرت مقاومت و کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد کشور از طریق:

  • توسعه پیوندهای راهبردی و گسترش همکاری و مشارکت با کشورهای منطقه و جهان، به‌ویژه همسایگان
  • استفاده از دیپلماسی در راستای حمایت از اهداف اقتصادی
  • استفاده از ظرفیت‌های سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای (متن سیاست‌های کلی و ابلاغی اقتصاد مقاومتی،۱۳۹۲).

به تبیین ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های بازارهای منطقه‌ای با ابزار دیپلماسی اقتصادی پرداخته خواهد شد:

رویکرد حاکم بر دیپلماسی اقتصادی مبتنی بر اقتصاد مقاومتی شامل: جهادی بودن، انعطاف‌پذیری، فرصت سازی، مولدیت، درون‌زایی، پیشرو بودن و برون‌گرایی، خوانش و تحلیل می‌شود. بدین ترتیب باید تمام نظریه‌های اقتصادی، نیل به این هدف، یعنی قوام و مقاوم‌سازی را دنبال کنند.

بدون تردید، دیپلماسی اقتصادی یکی از مهم‌ترین راهبردهای دو لتها برای پیشبرد اهداف بلندمدت رشد و پیشرفت اقتصادی است. دیپلماسی اقتصادی، از تلاقی دو حوزه اقتصاد و سیاست خارجی حاصل می‌شود و به دنبال تبدیل کردن منابع قدرت موجود در حوزه اقتصاد به قدرت واقعی و درنتیجه افزایش اقتدار یک ملت است. باوجود تأکیدات بسیار بر ضرورت هم‌افزایی میان حوزه اقتصاد و دیپلماسی در سالیان اخیر، تاکنون سند و نقشه‌ای که این هم‌افزایی را تبیین و تدقیق کند؛ تهیه نشده است.

بررسی و تحلیل ظرفیت‌های دیپلماسی اقتصادی ایران

ایران به‌عنوان یک قدرت بالقوه اقتصادی در جهان شناخته می‌شود. این کشور به دلیل قرار گرفتن در رده اصلی‌ترین تولیدکنندگان سوخت فسیلی و همچنین برخورداری از یک موقعیت ژئواکونومیک و داشتن منابع غنی معدنی مزیت‌های اقتصادی ویژه‌ای دارد، ایران حدود ۱۰ درصد ذخایر نفت جهان و ۱۷ درصد ذخایر گاز جهان را در اختیار دارد و در حقیقت، دومین کشور دارای ذخایر نفت و گاز در جهان به شمار می‌رود.

ایران توانایی صادرات گاز به بزرگ‌ترین بازارهای مصرف جهان یعنی هند، چین و اتحادیه اروپا را دارد؛ تعامل ایران با کشورهایی که به انرژی آن نیاز دارند، یک بعد راهبردی برای ایران می‌تواند داشته باشد.

ایران در نقطه اتصال دو قاره آسیا و اروپا و در نزدیکی قاره آفریقا قرارگرفته است و مناطق آسیای مرکزی، قفقاز و روسیه را به شبه‌قاره هند، جنوب آسیا، آسیای جنوب شرقی و کشورهای عربی جنوب خلیج‌فارس متصل می‌کند و با ۱۵ کشور همسایگی دارد. از طرفی تنها کشوری است که می‌تواند متصل‌کننده نهادها و سازمان‌های اقتصادی هم چون: شورای همکاری خلیج‌فارس، آسه آن، سارک و اتحادیه اروپا باشد.

شناخت عمیق بازارهای هدف و سازوکارهای آن‌ها به افزایش صادرات یک کشور و حضور موثر و تصاحب سهم لازم در این بازارها کمک می کند.. نقش دیپلماسی اقتصادی کمک به شناخت این بازارهاست. متأسفانه در ایران شرایط سیاسی و تحولات جاری در انتخاب بازار هدف مؤثر است و این بازارها چندان مشخص نیست و رایزنان بازرگانی کشور به‌صورت بهینه عمل نمی‌کنند. در این بین می توان به فرصت های استفاده نشده ای مانند بازار قطر در جریان منازعه با کشورهای عربی، فرصت بازار روسیه و اخیراً هم بازار عراق اشاره کرد.

بازاریابی توانمندی های ایران در خارج از مرزهای می تواند به تکمیل زنجیره تولید و اشتغال در کشور بینجامد.ایران در سال‌های اخیر دستاوردهای بسیاری در حوزه علم فناوری داشته است. این فناوری‌ها در حوزه نانو فناوری، بیو فناوری، ساخت داروهای نوترکیب و انرژی هسته‌ای نو پتانسیلی برای تقویت دیپلماسی اقتصادی کشور می‌تواند باشد.

علاوه بر این پیشرفت‌ها، توانمندی‌های ایران در حوزه خدمات فنی و مهندسی، ازجمله فعالیت‌های عمرانی و ساخت نیروگاه‌های برق با توجه به نیاز کشور هدف می‌تواند بسیار کارآمد و مؤثر باشد. خدمات حوزه سلامت (توریسم درمانی) نیز از نقاط دیگر قوت ایران در حوزه علم و فناوری است.

تجاری‌سازی فناوری‌ها، نیاز شناسی به‌موقع، تقویت بازاریابی، توسعه شرکت‌های بزرگ و رفع موانع ایجادشده بر سر راه تحریم در این حوزه، به تقویت استفاده از علم و فناوری در دیپلماسی اقتصادی منجر خواهد شد.

بازاریابی و توجه به بازارهای منطقه‌ای

رهبر معظم انقلاب در بیانات نوروزی ابتدای سال ۱۳۹۷ خود با اشاره به مسئله بازاریابی و توجه به بازارهای منطقه‌ای پرداخته و فرمودند:

«بازاریابی بیرون از کشور و صادرات هم یکی از انواع حمایت از کالای ایرانی است. بایستی ما که با پانزده کشور همسایه‌ایم -غیر از کشورهای دیگرِ دوردست که می‌توانند کالای ایرانی را مصرف بکنند، با پانزده کشور همسایه هستیم- از این همسایگی استفاده کنیم، کالای ایرانی را صادر کنیم؛ این، هم به‌عهده وزارت خارجه است، هم به‌عهده وزارت بازرگانی است، هم به‌عهده فعّالان اقتصادی مردمی است؛ بازاریابی کنند».

«بعد هم ارزان تمام کردن و رقابت‌پذیر کردن. یکی از کارهای بسیار مهم در کشور این است که بتوانیم تولید داخلی را رقابت‌پذیر با جنس خارجی به وجود بیاوریم؛ در حدّ امکان ارزان‌تر از جنس خارجی بتوانیم تولید کنیم که البتّه خود این مقدماتی دارد؛ بعضی از مقدمات به‌عهده دولت است، بعضی هم به‌عهدهخود ما است».

می‌توان گفت: به دلایل ذیل، کشورهای همسایه در میان شرکای تجاری ایران دارای اولویت و اهمیت راهبردی هستند و در هر برنامه‌ای برای توسعه تجارت برون‌مرزی، باید در اولویت قرار گیرند:

الف) وجود مرزهای زمینی و دریایی مشترک که سبب کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و فرصت پشتیبانی کالاهای صادراتی می‌شود.

ب) اشتراکات فرهنگی، مذهبی و زبانی که سبب کاهش هزینه‌های بازاریابی برای کالاهای تولیدی ایران در این کشورها می‌شود.

ج) امکان مبادله کالا بر اساس پول رایج هر دو کشور

د) امکان صادرات مجدد کالاهای تولید ایران به بازارهای فرا منطقه‌ای از طریق کشورهای همسایه (و درنتیجه کاهش آثار تحریم‌ها بر تجارت خارجی)

ه) وجود مناسبات دیرینه سیاسی و اقتصادی(که سبب می‌شود تا مراودات تجاری بین همسایگان کمترین تأثیر را از تنش‌های سیاسی –بین‌المللی داشته باشد.

درنهایت باید گفت: در سال حمایت از کالای ایرانی که مفهومی اقتصادی اما با رویکردهای اجتماعی است. باید با ابزار دیپلماسی اقتصادی

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: