پولشویی؛ آدرس غلط دیگری در موضوع مهاجران

پولشویی، تامین مالی تروریسم، نفوذ مهاجمان خارجی و بهانه‌های این‌ چنینی باعث شده تا میلیون‌ها مهاجری که در ایران زندگی می‌کنند دچار مشکلات بانکی شوند. اما به راستی موارد مذکور، دلایل درستی برای عدم ارائه خدمات بانکی به حدود یک میلیون مهاجر ایرانی محسوب می‌شود؟ آیا راه حلی برای جلوگیری از موارد بالا وجود ندارد؟

به گزارش عیارآنلاین، این نوشتار سعی می کند با پاسخ به سوالات مذکور انگاره “عدم ارائه خدمات مالی و بانکی به دلیل خطرات پولشویی” را مورد چالش قرار داده و راه حل ساده، مشخص و شفافی برای این مساله جایگزین کند.

داستان از آنجا شروع شد که در هفته‌های گذشته برخی از خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی خبر از دوباره مسدود شدن کارت‌های بانکی‌ اتباع خارجی دادند و مهاجران عمدتا افغانستانی که قریب به ۳۰ سال در حال زندگی در این کشور هستند را مجددا دچار مشکلات و دردسرهای پیچیده و ظالمانه‌ای کرد. در همین خصوص پیغام‌های زیادی از سوی جامعه مهاجر ایران مخابره می‌شود. پیام‌های زیر تنها سه نمونه از آنهایی است که در فضای مجازی دیده می‌شود:

  • «مشکلات زیاده باید از کجاش بگیم؟ از این که ترس داریم که پولمونو تو بانکی بزاریم اما بعدا به بهانه‌ای جلوی حسابمون بسته بشه و نتونیم به آن دسترسی داشته باشیم. هر چند وقت یکبار برای چند روز تا چند هفته جلوی حسابتو به بهانه‌های مختلف می‌بندن و مانع کار کردنت میشن. چون پولی برای خرید جنس نداری و امکان کنسل شدن سفارشاتت هست»
  • «بارها و بارها پیش آمد که کارتم که مال بانک ملی بود بی‌دلیل مسدود شده و مجبور شدم برای فعال‌سازی مجدد به بانک  مراجعه کنم. یکبار در  نمایشگاه بین‌المللی کتاب بود که بسیار تلخ و ناگوار آمد. فهمیدن اینکه کارتم آن روز مسدود اعلان شده و قادر به خرید نیستم. جز این برای پروژه‌ای باید عابر بانک از بانک تجارت می‌داشتم و چند روز پیاپی ساعتها معطل شدم. آخر هم در شعبه دورتری تنها توانستم دفترچه حساب باز کنم و احساس انزجارم به حدی بود که آرزو کردم کاش راهی بود و برای همیشه از ین کشور می‌رفتم…»
  • «الان همسرم مجبور شده به اسم صاحبکارش حساب باز کرده و از کارتش استفاده می‌کنه. صاحبکار هم گفته که پول زیاد در حساب نریزید که مبادا یارانه‌ام قطع شود.»

برای بررسی منشا این مشکلات یعنی عدم ارائه خدمات منظم، یکپارچه و شفاف به مهاجران به سراغ سایت بانک مرکزی و بخش نامه‌هایِ ارائه خدمات به اتباع خارجی رفتیم. جدول زیر خلاصه‌ای است از بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های بانک مرکزی در مورد ارائه‌ی خدمات مالی و بانکی به اشخاص خارجی حاضر در کشور ایران در ۱۶ سال اخیر است:

مطابق جدول بالا اکثریت دستورالعمل‌ها و بخش نامه‌های بانک مرکزی طی سالهای ۸۰ تا ۹۶ موافق ارائه خدمات بانکی به مهاجران و اشخاص خارجی است. اما همانطور که ملاحظه می‌شود آخرین بخشنامه بانک مرکزی یعنی بخشنامه بهمن سال ۹۶ مجددا به دستورالعمل چگونگی شناسایی مشتریان خارجی سال ۹۰ برگشت خورده است.

این یعنی اینکه “عدم شناسایی و احراز هویت مهاجران” اولین دلیل بانک مرکزی برای ندادن خدمات بانکی به مهاجران است اما این در حالی است که طبق اعلام وزارت كشور بيش از ۹۰۰ هزار نفر از مهاجران، پناهنده و داراي مدرك اقامتي كارت آمايش و هویتی، مشخص هستند و از این نظر مشکلی در شناسایی و احراز هویت این دسته از مهاجران وجود ندارد. پس به سادگی و با یکپارچه شدن پایگاه داده‌های وزارت کشور و بانک مرکزی به راحتی می‌شد طی این سال‌ها مشکل شناسایی و احراز هویت مهاجران را حل نموده و در وهله اول به این حدود ۱ میلیون نفر، خدمت بانکی ارائه داد. با این وجود تا کنون در این خصوص هیچ اقدامی از سوی بانک مرکزی صورت نگرفته است.

اما دلیل دوم و مهم دیگر بانک مرکزی، شائبه پولشویی توسط اشخاص خارجی تحت اهدافی نظیر تامین مالی تروریسم است. در این رابطه اولا باید پرسید در حال حاضر و با وجود دستورالعمل‌های غیرشفاف و دگم بانک مرکزی که عملا تکلیف می‌کند افراد مهاجر، پول‌های خود را نقدی جابجا کرده و یا از طریق حساب بانکی یک ایرانی دست به انجام تبادلات مالی بزنند، آیا مساله پولشویی حل شده است؟ آیا در این حالت یک مهاجم یا دشمن خارجی به راحتی نمی‌تواند دست به اقدامات پولشویی و تامین مالی تروریسم بزند؟

حال اگر بعد از یکپارچه شدن اطلاعات و شناسایی مناسب به مهاجران خدمات بانکی ارائه داده و آنها وارد سیستم‌های جریان مالی و تراکنش‌های شفاف بانکی (که مبدا و مقصد پول در آنجا مشخص است) کنیم آیا در این صورت نظارت و کنترل بانک مرکزی و نهادهای امنیتی بر روی این افراد آسان‌، سریع‌ و هوشمندانه‌تر نخواهد شد؟ آیا اگر در این سیستم یک مهاجم و دشمن خارجی هم وارد شود و طبق روندهای جریان مالی عملیات غیرطبیعی انجام دهد به راحتی قابل کشف و دستگیری نیست؟‌ آیا در صورت افتتاح حساب برای مهاجرین و ارائه خدمات به آنها سود، نقدینگی، گردش و منفعت مالی بیشتری عائد بانک‌ها نمی شود؟

پاسخ‌ها روشن و منطقی است. چرا که وارد کردن حدود ۱ میلیون نفر در یک جریان مالی با هویت شفاف، بسیار منطقی‌ و هوشمندانه‌تر از این است که کل‌شان را از سیستم حذف کرده و عملا با دست خودمان آن‌ها را بدون هیچ هویت و شناختی در جریانات و تبادلات مالی سنگین و حساس در این برهه کنونی رها کنیم.

یا به عنوان یک فرصت و مزیت دیگر، اگر گردش مالي ماهانه هر مهاجر افغانستاني قانوني حاضر در ايران را به طور متوسط ۳۰۰۰۰۰ تومان هم در نظر بگيريم ماهانه بيش از ۴۵۰ ميليارد تومان گردش مالي اين مهاجران است. اين بدين معناست كه در صورت عدم ارائه خدمات بانكي رضايت بخش (ارائه عابربانك و استفاده از خدمات بانكداری اكترونيك) مهاجران اين مبلغ را خارج از چهارچوب نظام بانكی به گردش درمی‌آوردند كه زيان نسبتا بزرگی در طول سال به نظام بانكداری ما وارد خواهد آورد.

البته ناگفته نماند که همه موارد بالا از دو بعد فرصت‌های امنیتی و اقتصادی مطرح شد در حالی که اساسا از نظر ابعاد انسانی و معنوی هم دادن خدمات بانکی به مهاجرانی که سال‌هاست در این کشور زندگی می‌کنند و اشتراکات بسیاری نیز با فرهنگ‌های ما دارند اقدام منطقی و بشردوستانه‌ای است.

به هر ترتیب پیشنهاد می‌شود در گام اول، بانک مرکزی با همکاری و کمک وزارت کشور پایگاه داده مناسب از مهاجران قانونی و دارای کارت آمایش را طبق استانداردهای خودش تهیه و جمع آوری کند و در گام دوم آیین‌نامه شفاف و مشخصی در راستای اعطای خدمات بانکی به مهاجران تهیه نماید. بانک‌های خصوصی و دولتی نیز در خصوص نحوه ارائه خدمات به مهاجران می‌توانند پس از افتتاح حساب و اعطای عابر بانک خدمات دیگری نظیر موبایل بانک، اس ام اس بانک، اینترنت بانک، دسته چک، دستگاه pos و سایر خدمات نوین بانکی را پس از طی روند مناسب، باگذشت زمان و دریافت امتیاز لازم به مهاجران اعطا کند.

۲۴ دیدگاه

  1. قاسم محمد :

    باسلام و درود خدمت شما اهالی رسانه
    تشکر از بابت اینکه نگاه درست و راهگشایی به سوی ما مهاجرین درد کشیده دارید.
    برای خود بنده هم متاسفانه بارها رخ داده که با اهل و عیالم به فروشگاهی رفته و پس از انتخاب اجناس متاسفانه صندوقدار به دلیل انسداد کارت ما را سکه یک پول کرده و جلوی اهل و عیالم ضایع شده ام…
    جان هر آنکس که دوست دارید برای ما پیگیری کنید که مشکلات ما حل شود اخر مگر ما انسان نیستیم ۳۰ سال است با مردم ایران داریم زندگی میکنیم …
    تشکر

    • developer :

      ان شا الله در آینده نزدیک با پیگیری رسانه ها قوانین مهاجرت درست بشه و شما هم بتونید در کنار مردم ایران بخوبی زندگی کنید

  2. نرگس الزهرا :

    سلام
    واقعا نمی دونیم با این مشکل چ باید کنیم ماکه تو ایران ب دنیا اومدیم تمام مدارک آمایشی هم داریم ولی در حق ما بی انصافی میکنند و نمیتونیم بریم فروشگاه مغازه و‌…کارت بکشیم همش باید بریم بانک پول نقد بگیریم اونم اگه بدن…
    بابت پیگیری ها شما خیلی ممنونیمدانشالله که با کمک شما حل بشه

    • محمد سلامی :

      خب برید کشور خودتون برای چی اومدید اینجا…
      ولی اینکه بانک مرکزی بگه بخاطر پولشویی به شما کارت نمیده این خیلی خنده داره…

  3. نعمتی :

    برای گرفتن حقوق مون همیشه مشکب داریم باید نقد حملش کنیم می ترسیم خطرش خیلی زیاده…
    بعضی از دوستام هم میریزن ب حساب ی ایرانی که اونم باز خودش بدبختیه. درسته ما غیر قانونی اومدیم ولی حساب باز کردن ک ب نفع خود بانکاست

  4. علی بخشی :

    سلام من دانشجوی مهندسی مکانیک دانشگاه امیرکبیر هستم متولدم ایرانم پدرم افغانستانی و مادرم ایرانی است ۳۰ سال هست که خانواده ما در ایران زندگی می کنند اما چ زندگی سخت و طاقت فرسایی…
    من تلاش کردم زحمت کشیدم که دانشگاه خوب قبول شم و به ایران خدمت کنم اما تصمیم دیگه خیلی وقته عوض شده و می خوام برای ارشد از این کشور فرار کنم و برم یه کشوری که اقلا با آدم به دیده توهین و نا انسانی نگاه نکنند… آخرین محرک و نشانه این نگاه بد ایرانی ها به ماها همین ماجرای بن کارت های دانشجویی که مارو اصل جزو آدم هم حساب نیاوردن و به ما بن تخفیف کتاب ندادن مگه ما چه فرقی با بقیه دانشجوها میکنیم…

    • امیرعلی رمضانی :

      بابا عزیزم من خودم مدک مهندسی شیمی از دانشگاه های تهران دارم هنوز جایی کار پیدا نکردم شما چی میگی آخه؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

  5. honier :

    اتغاقا مبارزه با پولشویی یعنی مبارزه با عدم شفافیت و پنهانی…
    حالا عجیبه ک بانکا ۳میلیوندافغانستانی رو همینجوری ول میکنن اینکه اختمال پولشویی توش بیشتره…
    متاسفانه نگاه صرفا امنیتی باعث جلوگیری نگاههای فرصت محور میشه همیشه

    • کارمند بانک :

      شما که از پولشویی سر در نمیارید لطفا حرف نزنید یعنی شما میکید ما به راحتی بزاریم اینا بیان حساب باز کنن و بعد براحتی پولهای کثیف رو برای تامین مالی تروریسم و داعش و… جابجا کنن
      بعدشم بانک ما که داره به اینا خدمات میده لطفا اینقدر پررو نباشید و بجای اینکه در مورد این افغانی ها مطلب بزنید یکمم حواستون به مردم خودمون باشه از رفتارای خوب بانک هم بگید. قبول کنید که بانک یکی از با کلاس ترین جاهای این مملکته که خیلی جاهاش داغونه. خدا روشکر کنید که بانکاتون هوای شما رو دارن

      • سامان نورایی :

        ببخشید ولی همین الان که بهشون خدمت نمیدید نمیتونن پول شویی کنن؟!!!
        متاسفانه کهن ذهنی و عقب افتادگی کشور ما همیشه در اینه برای حل مشکل کلا می خوان مشکل رو ببندن بکنن تو گونی عقلشون میرسه که بابا الان برای اینا بازکنید و بهشون کارت بدید که خیلی بهتره و کلی دیتا جمع کردید از اینا و ثانیا کلی میتونه سرمایه در گردش بیاره تازه شما تو یادداشت گفتید ماهی ۳۰۰ ذخیره در حالی که این عدد خیلی بزرگتر از این حرفاست.

      • علی :

        عععععجب
        شما منت می زارین؟!
        یا اونی که پول گذاشته تو حساب باید منت داشته باشه سرشما؟!
        اول هم ،برا اتباع حساب باز نمی کردند گند اقتصاد در اومد به پول اتباع هم ،نیازمند شدند
        الانم این تصمیم چند نفر بی تجربه هست ،که کار رو برا اقتصاد خودتونو بدتر می کنه. می دونی چقدر سرمیه میشه حقوق ماهانه ۲ الی ۳ میلیون کارگر افغانستانی؟ می دونی اگه تاجرای افغان بیان سرمایه شونو بخوابونن تو حسابای شما چقدر واسه خود ایرانیا خوب میشه نه دیگه نمی دونید سیستم هاتون هوشمند نیست الان من و امثال من که نسل سوم و چهارم مهاجر حساب میشیم با این رفتارای زشت و بی منطق تون داریم از این کشور به این خوبی میریم.

  6. صبا :

    سلام من یه نکته ای داشتم لطفا منتشر کنید خواهش:
    خودشون دارن بی قانونی رو تو کشور باب میکنن کارت امایش که سالیانه مبلغ تقریبا زیادی هم میگیرن میدن بهشون ولی یه عابر بانک ساده هم نمیشه گرفت باهاش الان بیشتر همسران و فرزندانمون بدون داشتن گواهینامه دارن رانندگی میکن سالیانه مبلغ بیمه میدن ولی خدایی نکرده اتفاقی بیفته مقصر صد در صد هستند واقعا داشتن گواهینامه انقدر مساله پیچیده ایه که داشتنش واسه خیلیها ارزو باشه

  7. حسین :

    م همسرمن که حساب بازنکرده هرچی پول داره توحساب من میریزه ولی میگن اعتبارکارت امایش یاپاسپورت نباشه جلوکارت بانک میبنده نمیتونی پول برداشت بکنی برای همین همسرمن حساب بازنکرد

    خدایا خسته شدیم اینقدر حقارت کشیدیم از این مردم

  8. الهه رمضانی :

    به دخترم تو مدرسه میگن تو نامشروعی چرا پس شناسنامه نداری
    شوهرم بیچاره همیشه زجر میکشه از نداشتن کارت بانکی. پولشو صاحابکارش دیر بهش میده میگه نقدی ندارم بهت بدم باید برم یانک بگیرم.
    یا حسین ما خیلی در این مملکت بی پناههستیم خوت به فریاد ما برس
    من شوهرم را دوست دارم من شوهر افغانستانی ام را دوست دارم خیلی هم راضی ام‌با این انسان شریف چشم پاک و مهربان ازدواج کرده ام ولی گناه تک دخترم چیست که به او شناسنامه نمیدهید آیا مگر نمیگویید اینجا مملکت امام زمان علیه السلام هست؟ شوهرم می خواست برود مدافع حرم بشود من نزاشتم گفتم تو تنها پناه ما هستی تو بروی من و این دختر چه کنیم تو بروی ما به کی تکیه کنیم. گفتم تو بمان مدافع حریم ما بشو انشالله خود سیده زینب هم راضیست ولی خب اشتباه کردمدکاش میزاشتم بره. به ما خانه اجاره نمی دهند. و برای گرفتن خانه همیشه مشکل داریم میگویند شما افغانی هستید و باشد اشکالی ندارد ما هم خدایی داریم در این دنیا نشد در ان دنیا حقمان را میدهید.

    • jolian :

      متاسفم واقعا کامنت دردناکی بود…
      همه جای دنیا به مهاجرا خدمت بانکی بر اساس یه سازوکارهایی ارائه میشه ولی اینجا متاسفانه اینطوری نیست…

  9. یک تبعه غیر ایرانی :

    سلام
    نگاه غالب در ایران به موضوع مهاجران تهدیدمحور است. خصوصاً اگر این مهاجران از کشورهای همسایه باشند. یعنی پیش فرض این است که مهاجران ضررشان بیشتر از منفعتشان است و برای همین تا جایی که ممکن است این اقشار را در محدودیت و فشار قرار میدهند.
    این نگاه علاوه بر قوانین در فرهنگ عمومی مردم و ساختارهای ادارای نیز تسری پیدا کرده است.
    وقتی متوجه میشویم که قوانین اصلی تابعیت به دوره پیش از انقلاب بر میگردد طبیعی است که این نتایج را به دنبال داشتته باشد.
    از طرف دیگر توطئه ای از قدیم در کار بوده که میان کشورهای منطقه اختلاف همیشگی و عمیقی وجود داشته باشد که این اختلاف الان به لایه اجتماعی کشیده شده و مانعی برای بهبود روابط میان این کشورها شده است.

  10. علی سلمان :

    سلام خسته نباشید
    بابت اشارتون به این موضوع خیلی از شما ممنونم.
    بنده هم مهاجری هستم که حدود ۱۰ سال پیش به ایران هجرت کرده ام و از کشور هندوستان به ایران کوچ کردم. متاسفانه این مشکل برای بنده نیز وجود دارد…
    از دوستان و آشنایان که در کشورهای دیگر که پرس و جو کردم این چنین مشکلی ندارند و افتتاح حساب و خدمات بانکی با گذاشتن سازوکار و قوانینی به همه مهاجران داده میشه. مهاجران قانونی منظورم هست.

  11. محمد کاظم کاظمی :

    باسلام و خداقوت به مجوعه عیارآنلاین
    تشکر بابت تمرکز روی این موضوع بانکی مهاجران. تقریبا اولین متن دقیق و کارشناسی هست که میبینم و تقریبا گویا شما اولین جایی هستید که دارید روی این موضوعات کار میکنید البته یک سری جوان هم در قالب کانال دیاران هم میشناسم که روی این موضوعات به خوبی نسلط دارند و به شدت پیگیر اند شاید خوب باشد با ایشان ارتباطی بگیرید
    به هر سوی خدا خیرتان دهد…
    محمد کاظم کاظمی
    شاعر افغانستانی

    • محمد طایب :

      شما که خودتون با این مشکلات دست و پنجه نرم نمی کنید و شاید خیلی نشه جدی گرفت این حرفهارو بالاخره شما هم یجور سلبریتی افغانستانی هستید در ایران دیگر

  12. مجید شاکری :

    احسنت بر شما موضوع بسیار لازمی رو اشاره کردید.بخصوص در این شرایط بهره بردن از ظرفیت های مالی مهاجران افغانستانی واقعا مورد نیاز است.
    تشکر

  13. محمد محمدی :

    عجیب است که مسیولین ما این را نمیفهمند که با دادن حساب بانکی به این برادران کم ترین کاری میکنند این است که دایره مهاجران را میبندند و تمام آنها براحتی شمارش شده و به اصطلاح منطق بحارالانواری را پیاده می کنند. حال بماند که مزایای اقتصادی و فرهنگی زیادی هم برای ما خواهد داشت…البته گیر اصلی جای دیگری است دوستان نه خود بانکیها

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: