۲۳ اسف ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۱۱
در پنل تخصصی بررسی موانع صادرات گاز مطرح شد:

عدم وجود استراتژی مشخص در صادرات گاز

پنل تخصصی بررسی قرارداد انتقال گاز تاپی و چالش صادرات گاز ایران به همت انجمن اسلامی دانشجویان مستقل دانشگاه تهران برگزار شد. در این دیدار دکتر حسن تاش عضو هیئت علمی مرکز مطالعات بین المللی انرژی، قره‌خانی سخنگوی کمیسیون انرژی و دکتر سیفی رئیس اسبق شرکت صادرات گاز ایران به ارائه نظرات خود پیرامون چالش‌های اصلی صادرات گاز ایران پرداختند.

به گزارش عیارآنلاین، پنل تخصصی بررسی موانع صادرات گاز با موضوع بررسی «خط لوله تاپی» «چالش صادرات گاز ایران» روز گذشته توسط انجمن اسلامی دانشجویان مستقل دانشگاه تهران در تالار رجب بیگی دانشکده فنی دانشگاه تهران برگزار شد. در این نشست اسدالله قره‌خانی عضو کمیسیون انرژی، دکتر نصرالله سیفی رئیس اسبق صادرات گاز و غلامحسین حسن تاش عضو هیئت علمی موسسه مطالعات بین المللی انرژی حضور یافتند.

سید احسان حسینی نائب دبیر انجمن اسلامی دانشجوبان مستقل دانشگاه تهران درباره هدف برگزاری این برنامه گفت: نبود متولی ثابت و دست به دست شدن مسئولیت در زمینه تجارت گاز از شرکت نفت به شرکت گاز نیز از دیگر ایرادات ساختاری موجود است که با تعیین متولی ثابت باید اصلاح شود.  فقدان متولی مشخص برای صادرات گاز موجب شده است تا در این حوزه برنامه‌ ریزی بلند مدت و یکپارچه صورت نگرفته و صادرات گاز کشور بلاتکلیف بماند.

وی خاطر نشان کرد: همانند نخستین همایش نفحات گاز، در این همایش هم علیرغم تلاش های مجموعه انجمن اسلامی دانشجویان مستقل تا آخرین لحظه جهت حضور نماینده‌ای از وزارت نفت ، هیچ نماینده ای از جانب وزارت نفت جهت حضور در این پنل تخصصی معرفی نشد و من متاسفم که باید اعلام کنم در برنامه ای که بدون غرض ورزی های سیاسی و برای بررسی فنی و تخصصی چالش های صادرات گاز برگزار کردیم

اسدالله قره‌خانی: اساسنامه شرکت ملی گاز در کمیسیون انرژی در حال تغییر است

اسدالله قره خانی سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس در این نشست گفت: در پارس جنوبی و در میدان مشترک با قطر که عمده گاز ما در آنجا قرار دارد فقط یک لایه نفتی وجود دارد که متاسفانه قطر ۴۰۰ هزار بشکه در روز از آن برداشت میکند ولی ما تازه به ۲۵ تا ۳۰ هزار بشکه در روز رسیده ایم.

وی افزود: ما در این میدان مشترک با قطر می توانیم کلیه موارد بالا دستی، پایین دستی، اداره، مدیریت، بهره برداری و صادرات را به شرکت ملی گاز واگذار کنیم.

وی با بیان اینکه بخش های متفرق زیادی در شرکت ملی گاز و نفت وجود دارند که هر کدام هم برای خود تصمیم می‌گیرند به گونه‌ای که این بخش ها گاهی وقتها رقیب هم نیز می شوند افزود: اساسنامه شرکت ملی گاز در حال تغییر بوده و این اساسنامه مانند اساسنامه شرکت ملی نفت در حال تدوین است قره خانی افزود اختلافاتی در رابطه با تدوین این اساسنامه وجود دارد مثلاً گفته می شود که آیا متولی تمام امورات گاز شرکت ملی گاز است یا اینکه شرکت ملی نفت است و این دوگانگی در حال حاضر وجود دارد در هر حال امیدواریم که با تدوین اساسنامه جدید معضلات مرتفع شوند.

خبر منتشر شده در رسانه‌ها درباره قیمت گاز ترکیه اشتباه است

وی با بیان اینکه در رسانه‌ها می‌خواندم که مهلت انتقال گاز مجانی ایران به ترکیه امروز پایان یافته است افزود: سوال این است که کدام مسئول وزیر و مدیرعامل جرئت می‌کنند که گازی ایران را مجانی به ترکیه بدهد. در این قرار داد با توجه به محکوم شدن ایران در دادگاه بین المللی به دلیل فروش با قیمت بالاتر، ایران باید ما به تفاوت قیمتی را پرداخت می‌کرد که به دلیل نداشتن منابع مالی، به همان میزان گاز به صورت رایگان به طرف ترکیه‌ای فروخت. متاسفانه برخی رسانه‌ها در رساندن پیام واقعیت را منتقل نمی‌کنند.

سخنگوی کمیسیون مجلس با اشاره به اینکه خط لوله تاپی نمی‌تواند تمام ظرفیت گازی افغانستان، پاکستان و هندوستان را پر کنند با این وجود ما هنوز فرصت داریم تا در زمینه فروش گاز به این کشورها ورود پیدا کنیم، تصریح کرد: اگر اقدام عاجلی انجام نشود، این فرصت را از دست خواهیم داد مثلاً همین الان افغانستان برای تولید سیمان و یا احداث پتروشیمی با عربستان ترکیه و دیگر کشورها مذاکره کرده است که همین موارد نیاز این کشور را به گاز افزایش می‌دهد.

وی افزود: با اجرای خط لوله تاپی ۱ کشورهای محور این طرح از بن‌بست خارج می‌شوند با این وجود اگر دیر بجنبیم و منعطف نباشیم در خط لوله تاپی ۲ نیز سهمی نخواهیم داشت.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به اینکه در خیلی از کشورها مدیران بر اساس کار کارشناسی تصمیم می‌گیرند اما مدیر ما در صنعت نفت و گاز این جرات راه ندارد افزود: مثلا اگر امروز قرار است سود اجرای خط لوله تاپی به جای اینکه به جیب ایران برود به جیب افغانستان می‌رود به خاطر همین مسائل است. در واقع وقتی ما در رسانه ها می گوییم که ایران گاز مجانی به ترکیه می دهد در حالی که این گاز، گاز جبرانی است که ما بر اساس رای دیوان بین المللی داوری به ترکیه می دهیم این مسائل است که جرات کار کردن را از مدیران می گیرد.

قره خانی با اشاره به اینکه الان قرار داده خط انتقال برق تحت عنوان خط انتقال تاپ بسته شده است افزود: ما برای پیوستن به این خط ورود پیدا کرده ایم و در این راستا بنده روز گذشته با وزیر نیرو بر اساس صحبتی که داشتم به ایشان گفتم مقداری لابی‌گری کنید تا ترکمنستان به جای انتقال این خط از طریق افغانستان آن را از مسیر ایران انتقال دهد تا ما هم اگر نیاز داشتیم در زمان پیک بار از این خط انتقال استفاده کنیم و یا اینکه اگر برق اضافه داشتیم آن را از طریق این خط بفروشیم در هر حال امیدواریم که ایران برخلاف تاپی بتوانند در این خط انتقال برق مشارکت داشته باشد.

وی اظهار کرد: اگر اختیار و اعتماد به نفس وجود نداشته باشد و اگر بخواهیم به خاطر یک سنت یا دو سنت همه را به صلابه بکشیم و همه را به سطح خیابانها بکشانیم فقط به خاطر اینکه اطلاعات نداریم با مشکل مواجه می شویم.

وی با بیان اینکه ما در تولید ال ان جی هم نتوانسته ایم موفق باشیم افزود: امروز جای مارا روسیه گرفته است از طرفی امروز ال پی جی و ال ان جی آمریکا به خلیج فارس می آید به گونه ای که این کشور به کویت ال ان جی فروخته است. با این وجود اگر در این قسمت‌ها واقع‌بینانه حرکت نکنیم حتماً بدانید که در آینده هم توفیقاتی نخواهیم داشت.

حسن تاش:  استراتژی مشخصی در حوزه صادرات گاز نداریم

غلامحسین حسن تاش عضو هیئت علمی موسسه مطالعات بین المللی انرژی در ادامه این نشست گفت: ما در حوزه انرژی سه مشکل محوری داریم نخست اینکه ما در این حوزه دستگاه حکمرانی یا حاکمیتی نداریم یعنی جایی که به انرژی به صورت یکپارچه نگاه کند و برای آن برنامه‌ریزی کند در کشورمان وجود ندارد و وزارت نیرو و وزارت نفت بیش از آنکه دستگاه حاکمیتی باشند تولید کننده و توزیع کننده حامل‌های انرژی هستند.

وی با بیان اینکه استراتژی و سیاست های انرژی و ریز برنامه‌های بخش های مختلف این حوزه در کشورمان مشخص نیست افزود: مثلاً سالهاست که ما برنامه جامع توسعه هیدروکربنی که جمیع جهات در آن دیده شده باشد و در چارچوب برنامه ها و استراتژی هایی باشد که هم بازارهای بین المللی و هم میادین در آن مطالعه و شناخته شده باشد را نداریم به همین دلیل معتقدم که حرکت ها و پیشرفت ها در این حوزه به صورت تصادفی است.

حسن تاش افزود: مشکل دیگر در حوزه انرژی سیاست خارجی ماست سوال این است که آیا امروز تعامل کشور ما با دنیا و به ویژه در بخش انرژی خوب است واقعیت این است که ما برنامه‌ای برای فتح بازارهای انرژی نداریم امروز عرصه رقابت وسیع است و نمی شود به راحتی بازارها را فتح کرد از طرفی به دلیل مشکلات سیاسی که برخی کشورها با ما دارند آنها اجازه نمی‌دهند که به راحتی در این حوزه فعالیت کنیم.

ادامه خط لوله صلح پس از خروج هندی‌ها اشتباه بود

عضو هیئت علمی موسسه مطالعات بین المللی انرژی با اشاره به بد عهدی های هندی ها در طرح خط لوله صلح گفت: با وضعیتی که جمهوری اسلامی دارد خیلی ها سعی می کنند از ما سوء استفاده کنند به گونه ای که در جریان مذاکرات خط لوله صلح هندی‌ها از همان ابتدا هم جدی نبودند در واقع در این ماجرا هندی ها به سمت ما آمدند تا آمریکا به آنها فشار بیاورد که چرا می خواهید از ایران گاز بخرید و بعد آنها بگویند که ما به گاز ایران نیاز داریم تا در نهایت بتوانند از آمریکا امتیاز بگیرند.

وی افزود: پس از خروج هندی ها از طرح خط لوله صلح، ادامه  این طرح با پاکستانی‌ها اشتباه بود چرا که پاکستان نمی توانست بازار هدف و مطلوب ما باشد و امروز می بینیم که این طرح چه سرنوشتی پیدا کرده است.

حسن تاش با اشاره به اینکه در کشورمان باید به مشکل دیپلماسی انرژی به صورت جدی نگاه کرد افزود: یک ارتباط فعال منسجم و قوی بین دستگاه دیپلماسی و دستگاه نفت در کشورمان وجود ندارد مثلاً وقتی که قرار است به یک کشوری مانند هند نفت بفروشیم برای اینکه بفهمیم طرف معامله چقدر جدی است و یا اینکه چقدر می خواهد به ما نزدیک شود تا برود از آمریکا امتیاز نیروگاه هسته ای بگیرد و یا اینکه چقدر می خواهد از ما گاز بخرد تشخیص این مسائل کار دستگاه نفت نیست بلکه کار دستگاه دیپلماسی، سفارت ما در هند و رایزن های اقتصادی ماست که باید مسائل مربوط به نفت را عمیقاً بفهمند. متاسفانه ما چنین تعاملی را در کشورمان نداریم.

وی با بیان اینکه من تاپی یا طرح انتقال گاز طبیعی ترکمنستان از مسیر افغانستان- پاکستان- هند را شبیه خط لوله باکو- سیحان می دانم اظهار کرد: بعد از فروپاشی شوروی آمریکایی ها گفتند که باید خط لوله باکو- سیحان کشیده شود و این اتفاق هم افتاد اما ما در آن سال ها نشستیم و گفتیم این طرح اجرا نمی شود اما شد. همان موقع هم من تحلیل کردم که آمریکایی ها در حالیکه نفت دریای شمال به عنوان یک بازار مستقل دارد کم میشود و از بین می رود به همین دلیل دنبال این هستند یک بازار مستقل از خلیج فارس را در یک جایی ایجاد کنند و نمی آیند همه تخم مرغ های خود را در سبد خلیج فارس بگذارند و بالاخره این اتفاق هم با اینکه مشکلات زیادی سر راه آنها بود اجرایی شد.

عربستان با ورود به قرارداد تاپی آن را تامین مالی کرده است

وی افزود: همانگونه که اراده بین المللی برای اجرای خط لوله باکو- سیحان بود این اراده نیز برای اجرای خط لوله تاپی وجود دارد تا افغانستان و پاکستان به گاز ایرا و ترکمنستان نیز تنها به مسیر روسیه وابسته نباشند. وی خاطرنشان کرد: در گذشته به دلیل عدم وجود امنیت در افغانستان اجرای خط لوله تاپی عملی نشد اما امروز نه تنها طالبان اعلام کرده که در این رابطه کارشکنی نمی کنند بلکه گفته است که امنیت این خط لوله را نیز تامین می‌کند افزود: عربستان نیز با ورود به این طرح مشکل تامین مالی آن را حل کرده است البته کماکان مشکلات بسیار زیادی برای اجرای تاپی وجود دارد چون وقتی که زیر ساخت مناسب و امنیت در افغانستان وجود ندارد هزینه‌های اجرای چنین طرحی را در این کشور بالا می رود اما در مجموع به نظر می رسد که اراده برای اجرای این طرح وجود دارد.

وی با اشاره به اینکه وزارت امور خارجه ما اصولاً در پیش‌برد اهداف اقتصادی کشور ضعیف عمل می کند و اصلاً با بخش نفت و انرژی آشنا نیست، تصریح کرد: بارها پیشنهاد کرده ام که ایران می‌تواند در طرح خط لوله تاپی بر خورد فعال‌تری داشته باشد چون ما هم با ترکمنستان رابطه خوبی داشته ایم، هم با پاکستان قرار داد صادرات گاز داشتیم، از طرفی رابطه ما با افغانستان نیز بد نبوده همچنین در گذشته هم بحث مذاکرات انتقال گاز به پاکستان و هند را نیز انجام داده بودیم با این وجود ما در رابطه با هر چهار کشور محور تاپی مشکل حادی نداشتیم و به همین دلیل می توانستیم متقاضی ورود به تاپی باشیم و پیشنهاد کنیم که ما می‌توانیم با ورود به تاپی لوپ منطقه باشیم.

حسن تاش با تاکید بر اینکه باید متناسب با تحولات جهانی ساختارهای گازی در کشورمان به روز شوند و تغییر کنند افزود: امروز نفت دوران کهولت و گاز دوران جوانی خود را می‌گذراند ولی ما در کشورمان جوان را فدای پیر کرده ایم و این در حالیست که گفته‌اند قرن ۲۱ قرن گاز است از این رو ما برای اینکه بگذاریم گاز هم نفس بکشند باید قراردادهای بالادستی گاز را به شرکت گاز واگذار کنیم اما الان اختیار به دست شرکت نفت و وزارت نفت است و به گاز بها نداده ایم. وی بیان کرد: اگرقراردادهای بالادستی گاز به شرکت گاز واگذار شود و اجازه پرواز به آن بدهیم گاز می تواند به بازارهای جهانی ورود پیدا کند در هر حال الان گاز خفه شده نفت است.

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: