۷ بهم ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۱۶

بررسی رابطه‌ عوارض بارداری و زایمان با سن مادر

آسیب‌های زایمان بیشتر از زنان جوان، متوجه زنان میان‌سال است؛ لذا با توجه به رشد محسوس سن ازدواج و باروری در کشور شایسته است تمرکز مسئولین در راستای حل این مسئله باشد و به‌جای اصرار بر ممنوعیت ازدواج در سنین پایین، برای کاهش آمار عوارض بارداری و زایمان به افزایش آگاهی‌های سلامتی و آموزشی زنان و ارائه‌ی خدمات بهداشتی مناسب به آنان بپردازند.

به گزارش عیارآنلاین، طرح افزایش حداقل سن ازدواج دختران از ۱۳ به ۱۵ سال، به دلایل و ادعاهایی همچون آمار بالای مرگ‌ومیر، سقط‌جنین و ابتلا به ناباروری و سرطان دهانه رحم برای مادران جوان، از سوی فراکسیون زنان مجلس پیگیری می‌شود. در یادداشت قبل، به بررسی صحت‌وسقم ادعای بالا بودن آمار مرگ‌ومیر مادران جوان پرداخته شد. در این یادداشت به دیگر ادعاهای موافقین پیگیری‌کننده‌ی این طرح و همچنین آمارهای سازمان‌های داخلی و بین‌المللی پرداخته می‌شود.

ازجمله دلایل موافقان طرح افزایش حداقل سن ازدواج دختران، سقط‌جنین و عوارض زایمانِ بیشتر زنان زیر ۱۸ سال نسبت به سایر زنان است[۱]. موافقان طرح بر عدم آمادگی دختران زیر ۱۵ سال برای بارداری و رابطه‌ی جنسی[۲] و آمار بالای سقط‌جنین در سنین پایین[۳] تأکید دارند. در همین راستا و به عقیده سیاوشی، نماینده تهران و عضو فراکسیون زنان، دختر ۱۱ یا ۱۲ ساله، آمادگی بارداری را ندارد و در اکثریت موارد دچار سقط‌جنین مکرر می‌شود[۴]. سعیدی، نماینده تهران و کمیسیون آموزش نیز در سخنانی اظهار داشته که زنان کم‌سن، بیشتر درگیر سقط‌جنین و ترک تحصیل می‌شوند[۵].

مخالفان اما تأکید دارند که با کامل شدن بلوغ جنسی دختران، رابطه جنسی برای آن‌ها بلامانع بوده و خطر بارداری‌های زیر ۱۸ سال ازنظر علمی ثابت نشده است. در همین رابطه آیت‌اللهی، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده تأکید دارد که به‌جای تمرکز بر ممنوعیت ازدواج در سنین پایین، به این افراد خدمات بهداشتی مناسب ارائه شود[۶].

آمارها و گزارش‌های داخلی و خارجی ضمن تعیین حداقل سن ممکن برای بارداری[۷] نشان می‌دهند که میزان سقط‌جنین در زنان بالای ۳۵ سال به‌مراتب بیشتر از دیگر زنان باردار است[۸]. با توجه به افزایش سن ازدواج و بارداری در کشور طی سال‌های اخیر[۹]، در ادامه به بررسی علل و آمار سقط‌جنین برای مادران، با تأکید بر دو گروه سنی پرخطر[۱۰] مادران پرداخته خواهد شد.

علل و آمار سقط‌جنین

سقط‌جنین بر دو نوع عمد[۱۱] و غیر عمد (ناخواسته)[۱۲] است. سقط ناخواسته که گاهی آن را جزء سقط‌جنین به‌حساب نمی‌آورند؛ از دست دادن خودبه‌خودی جنین قبل از هفته بیستم بارداری است[۱۳]. مهم‌ترین دلیل این نوع سقط‌جنین اختلالات کروموزومی جنین است[۱۴]. در این رابطه باید گفت، با افزایش سن مادر احتمال سقط خودبه‌خودی بیشتر می‌شود.

 

سقط عمدی جنین نیز بر دو نوع سقط درمانی و سقط عمدی (غیر درمانی) است. طبق تحقیقات انجام‌شده؛ مهم‌ترین علت سقط‌جنین عمدی در دنیا، تأخیر در فرزندآوری برای رسیدن به زمانی مناسب‌تر و متوقف کردن آن برای تمرکز بیشتر برای صرف انرژی و منابع برای فرزندان فعلی بوده است[۱۶]. عامل بعدی، مشکلات اجتماعی-اقتصادی محسوب می‌شود و در اکثر کشورها به خطر افتادن سلامتی مادر، دلیل محسوسی نبوده و درصد بسیار کمی را شامل می‌شود[۱۷].

بر اساس تحقیقات داخلی نیز، بیش‌ترین دلیل مادران برای سقط عمدی جنین، بارداری ناخواسته، تعداد بالای حاملگی و مشکلات اقتصادی-اجتماعی به شمار می‌رود. همچنین نرخ سقط‌جنین در میان زنان شاغل، زنان دارای سطح درآمد و تحصیلات بالا و کسانی که سطح دینی کمتری دارند، بیشتر است[۱۸]. طبق گزارش مجله دانشکده پرستاری، مامایی و پیراپزشکی کردستان، بیشترین دلیل تأیید سقط درمانی به علت ناهنجاری جنینی و بیماری‌های مادر گزارش‌شده است[۱۹].

بر اساس بررسی‌های صورت گرفته، نرخ سقط‌جنین در ایران برابر ۲۷ مورد به ازای هر ۱۰۰۰ زن ۱۵ تا ۴۴ سال است[۲۰]. این نرخ برای جهان برابر ۳۵، برای کشورهای اروپای غربی برابر ۱۸ و برای کشورهای درحال‌توسعه ۳۶ است[۲۱].

سخن پایانی

طرح «افزایش حداقل سن ازدواج دختران» با دلایلی چون عوارض جسمی ازدواج مادران زیر ۱۸ سال از سوی اعضای فراکسیون زنان مجلس پیگیری می‌شود. مرور اظهارات موافقین این طرح نشانگر اصرار آن‌ها بر آمار بالای عوارض بارداری و سقط‌جنین در زنان زیر ۱۸ سال است. درحالی‌که مخالفین طرح، بارداری زنان زیر ۱۸ سال را به‌شرط ارائه‌ی خدمات بهداشتی بی‌خطر می‌دانند.

ذکر این نکته الزامی است که طبق آمارهای داخلی و بین‌المللی، علل اصلی سقط ناخواسته، اختلالات کروموزومی جنین و بیماری‌های مادر، بیشترین دلیل سقط درمانی، ناهنجاری جنینی و مهم‌ترین دلیل سقط عمدی (غیر درمانی)، بارداری ناخواسته، تعداد بالای حاملگی و مشکلات اقتصادی-اجتماعی بوده است. ضمن اینکه میزان و مقدار سقط‌جنین در گروه سنی زیر ۱۸ سال کمتر از گروه سنی بالای ۳۵ سال بالا است.

نتیجه‌ی این بررسی‌ها نشان می‌دهد که دلایلی که فراکسیون زنان مجلس به‌عنوان آسیب‌های جسمی برای مادران جوان اعلام می‌کند، بیشتر مربوط به مادران میان‌سال است تا مادران جوان. با توجه به رشد محسوس سن ازدواج و باروری به نظر می‌رسد، بهتر است تمرکز مسئولین در راستای حل مشکلات مادران میان‌سال باشد. به همین دلیل پیشنهاد آن است که به‌جای اصرار بر ممنوعیت ازدواج در سنین پایین، بر افزایش آگاهی‌های سلامتی و آموزشی زنان تأکید شده و به آن‌ها خدمات بهداشتی مناسب ارائه شود تا آمار عوارض بارداری و زایمان کاهش یابد.

[۱] ناهید خداکرمی، رئیس انجمن علمی مامایی کشور/ خبرگزاری سلامت نیوز/ کد خبر ۲۲۶۵۷۰

[۲] ثریا عزیزپناه، رئیس هیئت‌مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان / خبرگزاری سلامت نیوز/ کد خبر ۲۲۱۲۰۱

[۳] موسوی، رئیس انجمن متخصصان زنان و مامایی ایران / خبرگزاری سلامت نیوز/ کد خبر ۲۲۱۶۶۳

[۴] خبرگزاری سلامت نیوز/ کد خبر ۲۲۱۰۹۳

[۵] خبرگزاری سلامت نیوز/ کد خبر ۲۲۳۷۱۱

[۶] خبرگزاری ایسنا/ کد خبر ۹۶۰۷۲۲۱۱۶۹۳

[۷] یک زن به‌محض شروع تخمک‌گذاری می‌تواند باردار شود. این فرایند معمولاً حدود یک سال پس از اولین قاعدگی شروع می‌شود. این امر برای زنان نابالغ آمریکایی معمولاً بین ۱۱ تا ۱۲ سالگی اتفاق می‌افتد. برای برخی از زنان این امر دیرتر و برای برخی بسیار زودتر اتفاق می‌افتد که به آن «بلوغ زودرس» گفته می‌شود. منبع: Live science

[۸] به‌غیراز عوامل ژنتیکی و هورمونی، سایر عوامل ناباروری با افزایش بهداشت و مراقبت‌های پزشکی به‌شدت کاهش می‌یابد.

[۹] گروه‌های سنی ازدواج و گروه‌های سنی بارداری؛ دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت‌احوال کشور

[۱۰] مادران زیر ۱۸ سال و مادران بالای ۳۵ سال

[۱۱] Induced Abortion

[۱۲] Spontaneous Abortion

[۱۳] از دست دادن جنین پس از هفته بیستم مرده‌زایی نامیده می‌شود.

[۱۴] سایر علل احتمالی سقط‌جنین ممکن است عبارت‌اند از سوءمصرف مواد مخدر و الکل، قرار گرفتن در معرض سموم زیست‌محیطی، مشکلات هورمون، عفونت، اضافه‌وزن، مشکلات فیزیکی با اندام‌های تولیدمثل مادر، مشکل با پاسخ ایمنی بدن، بیماری‌های شدید بدن (سیستمیک) در مادر (مانند دیابت کنترل نشده)، سیگار کشیدن

[۱۵] Heffner, L. J. (2004). Advanced maternal age—how old is too old? New England journal of medicine, 351(19), 1927-1929.

[۱۶] Reasons Why Women Have Induced Abortions: Evidence from 27 Countries, International Family Planning Perspectiv Vol. 24, No. 3, Sep, 1998

[۱۷] در آفریقا و آسیا به علت بارداری‌های با فاصله کم این آمار بیشتر بوده است.

[۱۸] Erfani, A. (2011). Induced abortion in Tehran, Iran: estimated rates and correlates. International perspectives on sexual and reproductive health, 134-142.

[۱۹] بررسی علل درخواست سقط درمانی در مراجعین به مرکز پزشکی قانونی استان کردستان در سال‌های ۱۳۷۹-۱۳۹۰

[۲۰] Erfani, Amir; Kevin McQuillan (2008). “Rates of Induced Abortion in Iran: The Roles of Contraceptive Use and Religiosity”. Studies in Family Planning. 39 (2): 111–۱۲۲٫

[۲۱] سازمان بهداشت جهانی

[۲۲] Erfani, A. (2011). Induced abortion in Tehran, Iran: estimated rates and correlates. International perspectives on sexual and reproductive health, 134-142

[۲۳] Sedgh, G., Bearak, J., Singh, S., Bankole, A., Popinchalk, A., Ganatra, B., … & Johnston, H. B. (2016). Abortion incidence between 1990 and 2014: global, regional, and subregional levels and trends. The Lancet, 388(10041), 258-267.

برچسب‌ها:

۱ دیدگاه

  1. ناشناس :

    دردتان فقط زاییدن است این بچه ازیک مادر کودک و یک پدر متعاد که باشد هم مهم نیست .
    مسئله کمیت است نه کیفیت !

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: