۴ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۰۴

مادران جوان ایمن‌تر از مادران میان‌سال

فراکسیون زنان مجلس، با حمایت معاونت زنان ریاست‌جمهوری، جهت پیشبرد هدف خود مبنی بر تصویب طرح افزایش حداقل سن ازدواج، به آمارهایی استناد می‌کند که با آمار واقعی در تناقض هستند؛ تلاش‌هایی که تنها در چارچوب سند توسعه پایدار ۲۰۳۰ قابل‌تحلیل هستند.

به گزارش عیارآنلاین، در یادداشت قبلی، به مسئله‌ی اهمیت موضوع رشد جمعیت و سن ازدواج، طرح افزایش حداقل سن ازدواج دختران و یکی از دلایل مطرح‌شدن آن پرداخته شد. در این نوشتار نیز به آمارهای ازدواج، بارداری و خطرات بارداری برای زنان که طی سال‌های اخیر و بر مبنای آمارهای سازمان ثبت‌احوال، وزارت بهداشت و سازمان بهداشت جهانی منتشرشده‌اند، پرداخته خواهد شد.

طبق تعاریف پزشکی، یکی از مصادیق بارداری‌های پرخطر[۱]، بارداری در سنینی محسوب می‌شود که مادر، نوجوان (زیر ۱۸ سال) و یا میان‌سال (بیشتر از ۳۵ سال)[۲] است؛ لذا در بررسی آمارها مشخصاً این دو گروه سنی مدنظر قرار دارند.

مقدار و میزان مرگ‌ومیر مادران

بر اساس گزارش عملکرد و دستاوردهای نظام کشوری مراقبت مرگ مادریِ دفتر سلامت و جمعیتِ وزارت بهداشت[۳]، طی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۳ سهم مرگ‌ومیر مادران زیر ۱۸ سال تقریباً کمتر از دو درصد از کل مرگ‌ومیر مادران و سهم مرگ‌ومیر مادران بالای ۳۵ سال بین ۲۲ تا ۲۷ درصد بوده است. با توجه به مقدار بارداری مادران، نرخ مرگ‌ومیر مادران زیر ۱۸ سال به‌طور متوسط ۲.۷ در ده هزار تولد و برای مادران بالای ۳۵ سال ۴.۹ در ده هزار تولد بوده است.

بررسی رابطه سن بارداری و خطرات احتمالی برای مادر

سازمان بهداشت جهانی (WHO) در مورد رابطه‌ی بین سن بارداری و خطر مرگ مادران، گزارشی را منتشر کرده است که نشان می‌دهد که یک رابطه خطی بین سن و خطر مرگ مادر وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که با افزایش هر دهه از سن مادر، احتمال مرگ دو برابر می‌شود[۴]. نمودار این رابطه به شکل زیر است:

همچنین از سن ۳۰ سالگی به بعد با افزایش سن مادر، خطر ابتلای کودک به انواع تریزومی (اختلال کروموزومی) به‌شدت افزایش می‌یابد. خطر این نارسایی برای فرزندانِ مادرانِ بالای ۳۵ سال سه برابر و برای مادران بالای ۴۰ سال ده برابر بیشتر از فرزندان مادران زیر ۲۰ سال است[۵].

افزایش محسوس سن ازدواج و بارداری در سال‌های گذشته

طبق آمارهای منتشرشده از سوی سازمان ثبت‌احوال کشور در رابطه با سن ازدواج دختران[۶]، طی دوره ۱۱ ساله (۱۳۸۳ تا ۱۳۹۴) ازدواج دختران بالای ۳۵ سال صدوپنجاه درصد افزایش و ازدواج دختران زیر ۲۰ سال، بیست‌وپنج درصد کاهش داشته است که این امر نشان‌دهنده‌ی افزایش چشمگیر سن ازدواج است. این آمار را در جدول زیر مشاهده می‌کنید:

همچنین طبق آمارهای منتشرشده از سوی سازمان ثبت‌احوال کشور درباره سن مادران در تولدهای زنده[۷]، در طی یک دوره ۱۱ ساله (۱۳۸۳ تا ۱۳۹۴) بارداری مادران زیر ۲۰ سال سی‌وپنج درصد کاهش و بارداری مادران بالای ۳۰ سال حدود پنجاه درصد افزایش داشته است. ضمن اینکه گروه سنی مادران زیر ۱۵ سال همواره درصد بسیار ناچیزی از کل ولادت‌ها را شامل می‌شود (حدود ۰.۱ درصد). میانگین سن بارداری نیز در این دوره ۴ سال افزایش پیدا کرده است. این تغییرات را در جدول زیر می‌توان مشاهده نمود:

جمع بندی

درنهایت و با توجه به موارد ذکرشده باید گفت، به‌رغم تأکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر حمایت از کاهش سن ازدواج و تسهیل ازدواج جوانان و همچنین تأکید اسناد بالادستی[۸] بر پیگیری این مهم، اعضای فراکسیون زنان مجلس و معاونت زنان ریاست جمهوری در پی تدوین طرح افزایش حداقل سن ازدواج هستند؛ طرحی که در صورت تصویب، موجبات افزایش سن فرزندآوری را فراهم می‌نماید.

همچنین یکی از مهم‌ترین استدلال‌های موافقین این طرح، استناد به آمار بالای مرگ‌ومیر مادران جوان است؛ اما براساس آمارهای رسمیِ داخلی و بین‌المللی، تعداد بارداری مادران بالای ۳۵ سال چندین برابر بارداری مادران زیر ۱۸ سال است. از سوی دیگر و طبق آمارهای سازمان جهانی بهداشت، در بارداری‌های بالای ۳۰ سال و مخصوصاً بالای ۳۵ سال، خطر آسیب رسیدن به کودک نیز چند برابر افزایش پیدا می‌کند. این نکته را نیز نباید ازنظر دور داشت که آمار ازدواج و باروری زنان بالای ۳۵ سال در سال‌های اخیر و در مقایسه با آمار ناچیز ازدواج و باروری زنان زیر ۱۵ سال، افزایش چشمگیری داشته است. درواقع فراکسیون زنان مجلس، با حمایت معاونت زنان ریاست‌جمهوری، جهت پیشبرد هدف خود مبنی بر تصویب طرح افزایش حداقل سن ازدواج، به آمارهایی استناد می‌کند که با آمار واقعی تناقض دارند؛ تلاش‌هایی که تنها در چارچوب سند توسعه پایدار ۲۰۳۰ قابل تحلیل هستند.

در نهایت پیشنهاد می‌گردد دستگاه‌های متولی موضوع جمعیت، به‌جای پیگیری اولویت‌های توسعه غربی به اجرای مفاد اسناد بالادستی کشور، همچون سیاست‌های کلی جمعیت و خانواده پرداخته و جهت کاهش عوارض زایمان و مرگ‌ومیر مادران، افزایش سطح بهداشت و آموزش فردی زنان و افزایش کیفیت خدمات درمانی[۹] را در دستور کار قرار دهند.

 

 

[۱] Carson-Dewitt AR. High Risk pregnancy. New York: Mosby Year Book,1999:346-383

[۲] مؤسسه ملی بهداشت کودکان و توسعه انسانی آمریکا

[۳] سال ۱۳۸۹ سال ۱۳۹۲ سال ۱۳۹۵

[۴] وبگاه سازمان بهداشت جهانی (WHO)/ کد خبر ۰۶-۰۳۲۳۳۴

[۵]academia.edu file code ۲۶۶۴۲۷۹۹

 

[۶] گروه‌های سنی ازدواج؛ دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت/ کد خبر ۴۷۷۰

[۷] ولادت‌های ثبت‌شده برحسب جنس، شهری و روستایی به تفکیک گروه سنی مادران؛ دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت/ کد خبر ۴۷۶۳

[۸] سیاست‌های کلی جمعیت، سیاست‌های کلی خانواده، سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه، قانون پنج ساله برنامه ششم توسعه و نقشه مهندسی فرهنگی

[۹] طبق گزارش عملکرد و دستاوردهای نظام کشوری مراقبت مرگ مادریِ دفتر سلامت و جمعیتِ وزارت بهداشت در مورد مرگ‌ومیر مادران در سال ۹۲:

۶۸ درصد موارد مرگ مادر مراقبت پیش از بارداری نداشته‌اند، ۴۴ درصد موارد مرگ مراقبت دوران بارداری در زمان مناسب شروع نکرده‌اند و ۴۰ درصد موارد تعداد مراقبت‌ها متناسب با سن بارداری نبوده است.

در ۱۳ درصد موارد در مقطع پیش از بارداری از طرف ارائه‌کنندگان خدمت غفلت صورت گرفته است و در ۴۲ درصد موارد در مقطع بارداری از طرف ارائه‌کنندگان خدمت غفلت صورت گرفته است.

در ۲۰ درصد از کل مرگ‌ها در زمان زایمان غفلت صورت گرفته است، ۲۶ درصد در ۲۴ ساعت اول پس از زایمان غفلت وجود داشته است و ۱۸ درصد موارد پس از ۲۴ ساعت غفلت وجود داشته است.

در ۶۴ درصد موارد مرگ مادر عوامل قابل‌اجتناب شناسایی‌شده است.

برچسب‌ها:

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: