۱ بهم ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۲۰

صندوق پروژه راهی برای خروج از تنگنای سرمایه‌گذاری

تأمین مالی نیروگاه پرند مپنا با روش صندوق سرمایه گذاری پروژه، دریچه نوینی در زمینه جذب سرمایه‌های مردمی به پروژه‌های عمرانی کشور است که می‌تواند الگویی برای تکمیل پروژه‌های زیرساختی کشور باشد. این روش این امکان را فراهم آورد تا سرمایه‌های خرد و نیمه خرد به صورت بلندمدت در طول عمر مفید پروژه‌های زیرساختی کشور مشارکت داشته باشند.

به گزارش عیارآنلاین، تأمین مالی پروژه‌های بزرگ، یکی از مسائل جدی در زمینه پیشرفت اقتصادی کشور به شمار می‌آید. گزینه مرسوم در تأمین مالی پروژه‌های زیربنایی کشور، بودجه عمرانی دولت محسوب می‌شود که با کاهش درآمدهای نفتی، پاسخگوی نیاز سرمایه‌گذاری سال‌های اخیر کشور نبوده است. در حال حاضر تنها در بخش دولتی ۳۰۰ هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام وجود دارد که بودجه عمرانی ۲۰ تا ۳۰ هزار میلیاردی کشور، کفاف آن را نمی‌دهد[۱].


استفاده از اوراق مشارکت نیز منابع مالی مورد نیاز پروژه‌های عمرانی کشور را فراهم نکرده است؛ زیرا این پروژه‌ها عمدتاً در بازه بلندمدت، سودآوری اقتصادی دارد و بازه ۳ تا ۵ ساله اوراق مشارکت کوتاه‌تر از دوره بازگشت سرمایه پروژه است؛ لذا بازپرداخت اصل و سود اوراق منتشر شده از محل درآمدهای پروژه محقق نمی‌شود و کارایی این روش تأمین مالی را زیر سؤال می‌برد. صندوق توسعه ملی نیز به دلیل محدودیت منابع و بلوکه شدن برخی درآمدهای آن در سال‌های اخیر کارآمدی لازم را نداشته است. از گزینه‌های مرسوم دیگر، استفاده از سرمایه‌گذاری خارجی و فاینانس است که با موانع تحریمی مواجه شده و پس از برجام نیز به دلیل چشم‌انداز نامناسب تحریم‌ها و اقدامات خصمانه آمریکا تاکنون مؤثر نبوده است. در این شرایط ضروری است به دنبال راهی جدید برای تأمین مالی پروژه‌های بزرگ کشور باشیم.

۱۶ مهر ماه امسال، بورس انرژی میزبان روشی نوین برای تأمین مالی پروژه‌های بزرگ بود. صندوق سرمایه‌گذاری پروژه که برای اولین بار رونمایی شد، توانست ۱۰۰ میلیارد تومان برای تکمیل یکی از پروژه‌های نیروگاهی کشور جذب کند. این صندوق با تلاش جمعی سه ساله در بورس و گروه مپنا، شکل گرفت و دریچه‌ای جدید برای تأمین مالی پروژه‌های کشور گشود؛ زیرا این امکان را فراهم آورد تا سرمایه‌های خرد و نیمه خرد کشور به صورت بلندمدت در طول عمر مفید پروژه‌های زیرساختی کشور مشارکت داشته باشد.

صندوق آرمان پرند مپنا با هدف تأمین مالی پروژه تبدیل نیروگاه گازی پرند به سیکل ترکیبی ایجاد شد تا بازده نیروگاه از ۳۱٫۴ درصد به ۴۹ درصد ارتقا یابد. قرار است ۲۵۰ میلیارد تومان دیگر نیز در دو مرحله برای پروژه جمع‌آوری شود و مابقی هزینه پروژه نیز آورده غیر نقدی گروه مپنا به صورت تجهیزات خواهد بود.

این روش تأمین مالی نسبت به روش‌های متداول، مزیت‌هایی دارد که عبارت‌اند از:

  1. مشارکت آحاد جامعه در توسعه اقتصادی کشور: در بند ۱ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی به حداکثر رساندن مشارکت آحاد جامعه در فعالیت‌های اقتصادی[۲]، تأکید شده است. با استفاده از صندوق پروژه، مردم می‌توانند در پروژه‌های بزرگ زیربنایی کشور سهیم باشند و از این طریق علاوه بر مشارکت در پیشرفت کشور، از منافع اقتصادی آن نیز بهره‌مند شوند.
  2. بی‌اثر شدن تحریم‌های اقتصادی در زمینه سرمایه‌گذاری: نیاز کشور به سرمایه‌گذاری باعث شده تا کشورهای غربی سعی کنند از این راه، کشور را در تنگنا قرار دهند. روش صندوق پروژه متکی به منابع داخلی کشور است و حتی در صورت تحریم، استفاده حداکثری از این منابع می‌تواند قدم بزرگی در بی‌اثر کردن تحریم‌های خارجی باشد.
  3. حفظ سرمایه‌های جذب شده به پروژه در بلندمدت: واحدهای سرمایه‌گذاری پس از پایان پروژه تبدیل به سهام بنگاه اقتصادی مربوطه می‌شود و لذا برخلاف روش اوراق مشارکت، سرمایه جذب شده به پروژه در دوره بازگشت اصل و سود سرمایه در پروژه محفوظ می‌ماند و سرمایه‌گذاران در بلندمدت از آن برخوردار می‌شوند. به علاوه با این روش دو هدف حاصل می‌شود: اولاً بهره‌بردار، انگیزه تکمیل پروژه را خواهد داشت تا بتواند به موقع، سود سرمایه‌گذاران را پرداخت کند؛ ثانیاً تحت فشار برای پرداخت اصل و سود سرمایه‌گذاری در سررسید مشخص قرار نخواهد گرفت.
  4. تکمیل به موقع پروژه و جلوگیری از اتلاف منابع: به دلیل نظارت مؤثر سازمان بورس و ارکان نظارتی صندوق یعنی حسابرس، متولی و ناظر فنی، می‌توان تا حد زیادی اطمینان حاصل کرد که منابع جمع‌آوری شده به پروژه هدف تعلق گرفته و تا انتها پیش خواهد رفت. ناظر فنی وظیفه بررسی پیشرفت پروژه مطابق با طرح توجیهی را دارد و گزارش‌های آن مورد بررسی هیئت‌مدیره و متولی قرار خواهد گرفت. اختصاص به موقع و حساب شده منابع مالی، از آن جهت اهمیت دارد که تکمیل به موقع پروژه یکی از معضلات عمومی کشور به شمار می‌رود به طوری که ۷۴ درصد پروژه‌های عمرانی در موعد مقرر تکمیل نمی‌شود[۳]. به نظر می‌رسد سازوکار طراحی شده در صندوق پروژه می‌تواند از انحراف منابع پروژه جلوگیری به عمل بیاورد.

با توجه به مزیت‌های صندوق پروژه، این روش قابلیت استفاده در پروژه‌های دیگر نیروگاهی و همچنین بسیاری از پروژه‌های کشور را دارد. به‌کارگیری صندوق پروژه، بخش قابل‌توجهی از نیاز کشور به سرمایه‌گذاری را پوشش خواهد داد و کمبود منابع مالی ناشی از تحریم تا حد زیادی برطرف می‌شود.

[۱] پیوست ۱ لایحه بودجه سال ۱۳۹۷

[۲] سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، بند ۱

[۳] مرکز پژوهش‌های مجلس/ تیر ماه ۹۳/ کد گزارش: ۱۳۷۵۷

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: