۲۵ دی ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۲۶
بنزین گران نشد؛ دونرخی هم نشد

تبعات تک‌نرخی ماندن بنزین

در نشست عصر یکشنبه ۱۷ دی‌ماه کمیسیون تلفیق بودجه سال ۹۷، با افزایش قیمت بنزین و حتی دونرخی شدن بنزین در سال ۹۷ مخالفت شد. تصمیمی که شاید در ظاهر به نفع مردم و در راستای نگرانی از ایجاد تورم گرفته شده است، اما تداوم عرضه تک‌نرخی بنزین نمی‌تواند جلوی روند فزاینده مصرف این فرآورده نفتی را بگیرد.

به گزارش عیارآنلاین، دولت قصد داشت با افزایش نرخ بنزین از ۱۰۰۰ تومان به ۱۵۰۰ تومان در سال ۹۷، به درآمدی معادل ۱۷۴هزار میلیارد ریال برسد و آن را صرف حمایت از طرح‌های تولیدی و اشتغال‌زایی کند؛ لذا این پیشنهاد را در لایحه بودجه ۹۷ به مجلس ارائه داد. هم‌زمان با اعتراضات مردمی به دلیل وضعیت رکود اقتصادی و گرانی در هفته گذشته، قابل پیش‌بینی بود که کمیسیون تلفیق بودجه ۹۷ با افزایش قیمت حامل‌های انرژی به‌خصوص بنزین مخالفت کند. سرانجام در نشست عصر یکشنبه ۱۷ دی‌ماه کمیسیون تلفیق بودجه، اعضای کمیسیون با هرگونه افزایش قیمت بنزین مخالفت کردند. دراین‌بین، حتی پیشنهاد دو نرخی شدن قیمت بنزین نیز توسط اعضای کمیسیون تلفیق رد شد.

شاید در دید اول، مخالفت با افزایش نرخ بنزین به‌منظور مقابله با تورم ناشی از افزایش قیمت آن، کاری به‌جا و قابل‌تحسین از سوی نمایندگان برای حمایت از اقشار کم‌درآمد باشد؛ این در حالی است که تک‌نرخی ماندن قیمت بنزین باعث رشد ۸٫۳ درصدی در ۶ ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، شده است؛ حال‌آنکه در پایان ۸ سال سهمیه‌بندی بنزین، تغییر محسوسی در مصرف بنزین ایجاد نشد. علاوه‌براین به نظر می‌رسد تک‌نرخی ماندن قیمت بنزین به‌دور از عدالت اجتماعی است.

پرمصرف‌ها یارانه بیشتری مصرف می‌کنند

طبق آمارهای رسمی، دولت به ازای هر لیتر بنزین تولید داخل، ۳۰۰ تومان و به ازای هر لیتر بنزین وارداتی، ۹۰۰ تومان یارانه پرداخت می‌کند و هیچ تفاوتی نیز در ارائه بنزین یارانه‌ای بین افراد کم‌مصرف و پرمصرف وجود ندارد؛ بنابراین به‌وضوح قابل‌فهم است که افرادی که بنزین بیشتری مصرف می‌کنند، درواقع از یارانه سوخت بیشتری بهره‌مند هستند و این یعنی عدالت اجتماعی در بهره‌برداری از سوخت به‌هیچ‌عنوان رعایت نمی‌شود. هرچند که افزایش قیمت بنزین به میزان ۵۰ درصد، باعث افزایش تورم، کاهش یک‌درصدی رشد اقتصادی و نابودی ۴۰۰هزار شغل می‌گردد، اما عدم افزایش قیمت بنزین و تک‌نرخی ماندن آن نیز موجب افزایش مصرف و واردات بنزین می‌شود.

شاید بهترین راهکار، دونرخی کردن قیمت بنزین می‌باشد که رئیس مجلس نیز در دیدار با اعضای کمیسیون تلفیق، این پیشنهاد را ارائه داد. در این شیوه، بنا بر این است که همچون سال‌های ۸۶ تا ۹۴، دولت برای یک سقف مشخص مصرف بنزین در ماه، بنزین یارانه‌ای ارائه دهد و بالاتر از آن میزان را به‌صورت آزاد عرصه کند. بر اساس آمار، میزان مصرف ۶۶ درصد از مصرف‌کنندگان بنزین در سرتاسر کشور، کمتر از ۸۰ لیتر در ماه است و هر لیتر بنزین آزاد نیز هزینه‌ای در حدود ۲۰۰۰ تومان دارد؛ بنابراین می‌توان سقف بنزین یارانه‌ای در هرماه را ۸۰ لیتر در نظر گرفت و برای مصارف بالاتر از آن، بنزین را به ازای هر لیتر، ۲۰۰۰ تومان عرضه کرد. در این شیوه، هم می‌توان یارانه‌های ‌سوخت را به‌صورت عادلانه توزیع کرد (با ارائه سوخت غیر یارانه‌ای به پرمصرف‌ها)، هم می‌توان از ایجاد فشار اقتصادی به عموم مردم جلوگیری کرد. از طرفی، دولت نیز می‌تواند به بخشی از درآمد موردنظر خود (حدود ۱۰۰هزار میلیارد ریال) دست یابد؛ زیرا در این طرح، پرداخت یارانه از سوی دولت از ۱۲ هزار میلیارد تومان به ۲ هزار میلیارد تومان کاهش می‌یابد. کنترل مصرف سوخت و به‌تبع آن، کاهش واردات بنزین نیز از دیگر آثار سهمیه‌بندی بنزین است.

هرچند این طرح در کمیسیون تلفیق رد شد و مطرح شدن دوباره آن نیز بعید است، اما چنانچه یکی از نمایندگان به هنگام بررسی لایحه بودجه در صحن علنی مجلس، این موضوع را مطرح و درخواست رأی‌گیری کند؛ بار دیگر کل نمایندگان مجلس باید رأی بدهند و در صورت لزوم آن را اصلاح کنند. راه‌حلی که اگر نمایندگان مردم به آن توجه کنند، هم به اقشار کم‌درآمد فشار وارد نمی‌شود و هم دولت به هدف درآمدی خود می‌رسد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: