تخطئه خرید تضمینی با انگاره اشتباه «ارزان بودن گندم وارداتی»!

یکی از دلایل اصلی انتقاد به ادامه سیاست خرید تضمینی گندم از سوی منتقدین این سیاست، پایین‌تر بودن قیمت‌های جهانی آن است در حالی‌که بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی از محصولات کشاورزی وارداتی نه تنها با قیمتی پایین‌تر از نرخ خرید تضمینی اعلام شده دولت تأمین نشده‌اند، بلکه تقریباً به میزان دو برابر قیمت اعلامی جهانی وارد بازار ایران می‌گردند!

به گزارش عیارآنلاین، یکی از دلایل اصلی انتقاد به ادامه سیاست خرید تضمینی گندم از سوی منتقدین این سیاست، اشاره به پایین‌تر بودن قیمت‌های جهانی نسبت به نرخ خرید تضمینی و توصیه دولت به واردات این کالا به منظور کاهش هزینه تأمین این کالا می‌­باشد. در حالی‌که بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی از محصولات کشاورزی وارداتی نه تنها با قیمتی پایین‌تر از نرخ خرید تضمینی اعلام شده دولت تأمین نشده‌اند، بلکه تقریباً به میزان دو برابر قیمت اعلامی جهانی وارد بازار ایران می‌گردند! بنا به گفته داوودی عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه با استناد به پایین بودن قیمت گندم­های خارجی مخالف افزایش نرخ خرید تضمینی گندم برای سال ۹۷ می­باشد. شواهد بیانگر آن است که آقای نوبخت و سازمان تحت ریاست ایشان یکی از مخالفین اصلی ادامه سیاست خرید تضمینی گندم در بدنه دولت می­‌باشند.

عوامل دخیل در تفاوت قیمت تمام‌شده کالای وارداتی با قیمت جهانی

در تغییر و تفاوت قیمت یک نهاده در داخل یک کشور با خارج از آن عواملی دخیل هستند که به  طورکلی می‌توان آن­ها را به دو بخش: الف) خرید و فروش نهاده‌ها در بورس‌های معتبر جهانی[۱] و ب) هزینه‌های انتقال این محموله‌ها به درون کشور تقسیم نمود. هرکدام از این دو بخش دارای زیر بخش‌هایی هستند که تغییر در هرکدام از آن‌ها باعث تغییر قیمت نهاده‌ها می‌شود. در جدول زیر تنها زیر بخش‌های مربوط به هزینه‌های انتقال محموله به داخل کشور را ذکر می‌نماییم.

قیمت تمام‌شده ذرت وارداتی دولت، دو برابر قیمت جهانی!

یکی از عوامل مهمی که باعث شده است دولت­ها طی سال‌های اخیر سعی در جایگزینی تدریجی سیاست قیمت تضمینی با خرید تضمینی داشته باشند، تحمیل هزینه بالای خرید تضمینی گندم به دولت بوده است. چنانچه برخی منتقدین اجرای سیاست خرید تضمینی گندم بارها با استناد به دو برابر بودن نرخ خرید تضمینی کالا در مقایسه با قیمت جهانی آن این‌گونه تصور می‌کنند که اگر دولت همین گندم را به‌جای خرید از تولیدکننده داخلی، از طریق واردات تأمین کند نصف همین هزینه را باید بپردازد. ولی شواهد مبیّن آن است که برخی نهاده‌ها که از طریق واردات تأمین می‌شوند نه تنها با هزینه کمتر از نرخ اعلامی خرید تضمینی آن کالا وارد بازار داخلی نمی‌شوند، بلکه درنهایت به دو برابر قیمت جهانی در بازار مصرف ایران عرضه می‌شوند!

به عنوان نمونه وقتی قیمت جهانی ذرت به‌عنوان یکی از نهاده‌های پرمصرف در واحدهای مرغداری را با قیمتی که از طرف دولت برای فروش این نهاده اعلام شده است مقایسه می‌کنیم، این تفاوت به چشم خواهد خورد. واردات بخشی از این کالا توسط خود دولت و با نرخ ارز مبادله‌ای دولتی[۲] انجام‌شده است و با بررسی‌های انجام‌شده و نگاه به قیمت جهانی این کالا مشخص می‌شود با اینکه در ماه گذشته قیمت جهانی هر کیلو نهاده ذرت با همین نرخ ارز مبادله‌ای برابر با ۵۷۰۰ ریال می‌باشد[۳] ولی قیمت تمام‌شده‌ای که پس از واردات این کالا توسط دولت اعلام می‌شود برابر با ۹۷۰۰ریال یعنی تقریباً دو برابر قیمت جهانی بوده است[۴]! البته آنچه مرغداری‌ها به‌عنوان مصرف‌کنندگان این نهاده باید پرداخت کنند رقمی بالاتر از همین قیمت اعلامی دولت بوده و لازم است بر مبلغ فوق، هزینه حمل کالا از بندر امام (مبادی وارداتی) تا محل مصرف (مرغداری‌ها) افزوده شود. یعنی با احتساب هزینه متوسط حمل حدود ۱۵۰۰۰۰۰الی۲۰۰۰۰۰۰ ریال به ازای هر تن[۵]، قیمت تمام شده برای مصرف‌کنندگان کالا به‌طور متوسط حدود ۱۱۰۰۰الی۱۲۰۰۰ ریال بوده است (جدول زیر). شایان ذکر است که قیمت خرید تضمینی اعلام‌شده برای ذرت در سال۹۵ برابر با ۷۰۵۵ ریال بوده است که با این حساب یعنی واردات ذرت حتی از قیمت خرید تضمینی این کالا نیز برای دولت گران­تر تمام ‌شده است!

در یادداشت بعدی به قیمت تمام‌شده گندم وارداتی و ادعای ارزان بودن واردات گندم برای دولت پرداخته خواهد شد.

[۱] .این بخش به سه قسمت: ۱٫ تبدیل واحدهای وزنی ۲٫ قیمت پیش‌فروش و۳٫ نوسان تبدیل قیمت ارزهای جهانی تقسیم‌بندی می‌شود.

[۲] . ۳۶۰۶۴ ریال، سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ۲دی ماه۹۶٫

[۳] . Indexmundi.com/commodities/?commodity=corn

[۴] . bbk-iran.com/price.html

[۵] .اظهارات یکی از مالکان مرغداری واقع در استان قم

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: