۲۰ دی ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۱۲
بررسی تجربیات جهانی طب سنتی/ هند

آموزش طب سنتی در مقاطع تحصیلات تکمیلی

طب سنتی در هند در هر سه مقطع کارشناسی، ارشد و دکترا آموزش داده می شود. دوره ۵٫۵ ساله کارشناسی و ۳ ساله ارشد برای آموزش و دوره ۲ ساله دکترا برای پژوهش اختصاص داده شده است. هند دارای دانشگاه‌های اختصاصی طب سنتی است و در مجموع ۶۶۰ دانشکده طب سنتی در این کشور وجود دارد.

به گزارش عیارآنلاین، آموزش و پژوهش طب سنتی که پیشتر در دوران مستعمره بودن هند به صورت غیرآکادمیک و سنتی انجام می­‌شد، با تشکیل دپارتمان و سپس وزارتخانه طب سنتی، شکل علمی و آکادمیک به خود گرفته است. بیشترین میزان بودجه وزارتخانه طب سنتی، به امور آموزشی و پژوهشی با سهم ۸۹ درصد اختصاص دارد. آیورودا بعنوان مکتب طبی اصلی هند در کنار طب یونانی بیشترین منابع آموزشی را به خود اختصاص داده‌­اند.

آموزش

آموزش طب سنتی در هند در هر سه مقطع کارشناسی، ارشد و دکترا صورت می‌گیرد. در دوره کارشناسی که ۵٫۵ سال به طول می‌­انجامد، دروس طب سنتی و کلیات طب مدرن به دانشجویان آموزش داده می‌­شود. این دوره شامل سه دوره ۱٫۵ ساله و یک دوره ۱ ساله اینترنی است. در دوره ۳ ساله ارشد، دانشجویان در گرایش‌­های تخصصی طب سنتی به تحصیل ادامه می‌­دهند. نیاز به پژوهش در طب سنتی، باعث شده است دوره تخصصی دکترا به مدت ۲ سال صرفاً برای امور پژوهشی ایجاد شود. جدول ۱ مقاطع تحصیلی ارائه شده در هر کدام از مکاتب طبی هفت‌گانه را نشان می‌­دهد. بر این اساس دانشجویان پس از گذراندن مقطع کارشناسی موفق به اخذ مدرک «لیسانس پزشکی و جراحی» در مکتب مورد نظر می­‌شوند. در دوره ارشد مدرک «پزشکی» و «جراحی» در مکتب مورد نظر از یکدیگر جدا می‌­شوند و دانشجو باید یکی از این دو مسیر را برای تحصیل انتخاب نماید.

هند دارای دانشگاه‌­های اختصاصی طب سنتی است؛ اما آموزش طب سنتی به این دانشگاه­‌ها محدود نمی‌­شود و دانشکده‌­های طب سنتی در دانشگاه­‌های دیگر نیز وجود دارند. در یک تقسیم‌­بندی، می­‌توان دانشکد‌ه‌­های طب سنتی را بر اساس نوع دانشگاه به پنج دسته تقسیم کرد: دانشکد‌ه‌­های دانشگا‌ه‌­های طب سنتی، دانشکده‌های موسسه­‌های ملی[۱]، دانشکده‌­های دانشگاه‌­های پزشکی[۲]، دانشکده­‌های دانشگاه­‌های علوم سلامت[۳] و دانشکده‌­های دانشگاه­‌های دیگر. بر اساس آمار سال ۲۰۱۴ منتشر شده توسط وزارتخانه طب سنتی، هند دارای بیش از ۶۶۰ دانشکده طب سنتی در سراسر این کشور است. در جدول ۲ تعداد دانشکده‌‌ها به تفکیک مقاطع و مکاتب طبی آورده شده است. مکتب طبی آیوروا و هومیوپاتی بیشترین تعداد دانشکده‌­های طب سنتی را به خود اختصاص داده‌­اند و پس از آن‌ها دانشکده­‌های طب یونانی در رده بعدی قرار دارند. سهم بخش خصوصی در آموزش عالی هند قابل توجه است و اغلب دانشگاه‌­های این کشور از جمله دانشگاه‌‌های طب سنتی، زیر نظر بخش خصوصی فعالیت می‌­کنند.

سیاست­‌گذاری آموزشی طب سنتی بر عهده وزارتخانه طب سنتی است. بدین منظور شورای مرکزی طب سنتی هند[۴] و شورای مرکزی هومیوپاتی[۵] تشکیل شده است. وظایف این دو شورا عبارتند از: تعیین برنامه و سیلابس­‌های درسی، تدوین استانداردهای آموزشی، نظارت بر اجرای سیاست­‌های آموزشی، ارائه مشاوره به دولت درباره درخواست ایجاد دانشکده یا رشته جدید، ثبت نام سراسری متقاضیان تحصیل در رشته طب سنتی و تدوین استانداردهای رفتار حرفه‌­ای.

در اینجا اشاره به این نکته ضروری است که آموزش عمومی (ابتدایی تا دبیرستان) و آموزش عالی (تحصیلات دانشگاهی) بر عهده وزارت توسعه منابع انسانی[۶] هند است (به عبارت دیگر وظایف آموزشی وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم در ایران، در هند بر عهده وزارت توسعه منابع انسانی است[۷]). کلیه دانشگاه‌­ها و مراکز ‌آموزشی هند ذیل این وزارتخانه به فعالیت می‌­پردازند، بر این اساس، دانشگاه‌­ها و دانشکده­‌های طب سنتی نیز از لحاظ ساختاری ذیل وزارتخانه توسعه منابع انسانی قرار می­‌گیرند؛ اما همان­طور که پیشتر نیز اشاره شد، سیاست‌گذاری آموزشی طب سنتی بر عهده وزارتخانه طب سنتی است.

به منظور ایجاد مراکز آموزشی نمونه برای هر کدام از مکاتب طبی، موسسه­‌های ملی ایجاد شده­‌اند. این موسسه­‌ها که عالی­‌ترین مرکز آموزشی هر مکتب هستند، فعالیت­های خود را در سه حوزه آموزشی، کلینیکی و پژوهشی دنبال می‌­کنند. فعالیت­‌های آموزشی که وظیفه اصلی این موسسه‌ها است، شامل ارائه رشته­‌های مختلف در مقاطع سه­‌گانه است. هر موسسه دارای بیمارستان طب سنتی است که در آن خدمات طب سنتی به بیماران ارائه می­‌شود. به عنوان مثال موسسه ملی آیورودا[۸] دارای ۱۴ دپارتمان آموزشی، سه بیمارستان طب سنتی و ژورنال و ماهنامه آیورودا است.

پژوهش

هرچند موسسات آموزشی به امور پژوهشی نیز می پردازند، اما مسئولیت اصلی پژوهش در طب سنتی بر عهده مرکز پژوهشی هر مکتب طبی است. ۵ مرکز پژوهشی در هند وجود دارد که زیر نظر وزارت طب سنتی فعالیت می‌کنند. در جدول ۳ اسامی این مراکز پژوهشی به همراه تعداد مراکز پژوهشی وابسته در سراسر هند آورده شده است.

به عنوان مثال، شورای مرکزی پژوهش در علوم آیورودا[۹] عالی‌­ترین مرکز پژوهشی در علوم آیورودا و سووا ریگپا است. این شورا دارای ۳۰ مرکز/ موسسه پژوهشی در سراسر هند است که در زمینه­‌های مختلف طب سنتی به پژوهش می­‌پردازند. در زیر اسامی برخی این مراکز آورده شده است:

  •      – موسسه مرکزی پژوهش آیورودا درباره بیماری­‌های قلبی
  •      – موسسه ملی پژوهش آیورودا درباره پانچکارما
  •      – موسسه مرکزی پژوهش آیوردا درباره اختلالات گوارشی
  •      – موسسه مرکزی پژوهش آیوردا درباره توسعه دارو
  •      – موسسه مرکزی پژوهش آیوردا درباره اختلالات تنفسی
  •      – …

زمینه­‌های پژوهشی این شورا عبارتند از:

  •      – گیاهان دارویی
  •      – استانداردسازی داروها، فارموکولوژی
  •      – پژوهش‌های کلینیکی
  •      – متون مهن هندی
  •      – برنامه مراقبت بهداشتی قبایل
  •      – ایجاد پایگاه داده گیاهان دارویی

علاوه بر اقدامات پژوهشی، انتشار ژورنال­‌های علمی از جمله اقدامات دیگر این شورا است. دو ژورنال «پژوهش­‌های دارویی در علوم آیورودا» و «پژوهش در علوم آیورودا» زیر نظر این شورا منتشر می­‌شود.

***********************************************

پی‌نوشت:

[۱] National Institutes

[۲] Medical Universities

[۳] Health Science Universities

[۴] Central Council of Indian Medicine

[۵] Central Council of Homoeopathy

[۶] Ministry of Human Resource Development

[۷] دولت هند از ۵۱ وزارتخانه تشکیل شده است. علاوه بر وزارت توسعه منابع انسانی، وزارت علم و فناوری (Ministry of Science and Technology)،  وزارت علوم زمین (Ministry of Earth Sciences) و وزارت الکترونیک و فناوری اطلاعات (Ministry of Electronics and Information Technology) و وزارت ارتباطات (Ministry of Communications) از جمله دیگر وزارتخانه­‌های دولت هند هستند.

[۸] National Institute of Ayurveda

[۹] Central Council for Research in Ayurveda Sciences

برچسب‌ها:

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: