۱۰ دی ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۳۵

مناطق محروم کشور قربانی بحران کمبود پزشک

دریافت خدمات بهداشتی درمانی حق همه اعضای جامعه است؛ لذا بایستی به تعداد کافی و به‌تناسب نیاز در هر منطقه نیروهای متخصص و امکانات موردنیاز وجود داشته باشد و با افزایش نیروهای سالم جامعه بحران کمبود پزشک برطرف و به رشد اقتصادی نیز کمک شود.

به گزارش عیارآنلاین، بیماری یکی از همراهان اجتناب‌ناپذیر آدمی است. امروزه به‌تبع پیشرفت‌های بشری بیماری‌ها نیز گسترده‌تر و پیچیده‌تر شده‌اند. لذا نیاز به درمان نیز به همان نسبت افزایش‌یافته است. پاسخگویی به این نیاز به‌تناسب امکانات در شرایط مختلف متفاوت است. در کشورهای پیشرفته حتی بسیاری از بیماری‌های صعب‌العلاج نیز قابل‌درمان‌اند؛ حال‌آنکه بیماری‌هایی به‌مراتب ساده‌تر، در مناطق محروم کشورهای توسعه‌نیافته و یا درحال‌توسعه نه‌تنها درمان نشده که موجب مرگ بیمار نیز می‌گردند.

در جامعه بشری، بهداشت و درمان از اهمیت بالایی حتی در زمینه اقتصادی برخوردار است. انسان سالم امید به زندگی بالایی دارد و به همین دلیل، برنامه‌ریزی بهتری نیز برای زندگی انجام می‌دهد. جمع‌آوری پس‌انداز بخشی از این برنامه‌ریزی بوده که خود می‌تواند موجب رشد اقتصادی جامعه شود. نقش پررنگ سلامت جامعه در روند توسعه اقتصادی سبب شده است تا برنامه توسعه سازمان ملل متحد، «امنیت بهداشتی» را به‌عنوان یکی از فاکتورهای اساسی جهت برنامه‌ریزی و سنجش جایگاه کشورها در روند توسعه محسوب کند.

یکی از عوامل جدی در حفظ و ارتقاء سلامت جامعه، دسترسی مناسب به امکانات بخش بهداشت و درمان است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز به این مهم توجه شده است؛ چنانکه در اصل ۲۹ قانون اساسی، این‌گونه آمده است: «برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، ازکارافتادگی، بی‌سرپرستی، درراه ماندگی، حوادث و سوانح، نیاز به خدمات بهداشتی‌ درمانی و مراقبت‌های پزشکی به‌صورت بیمه و غیره، حقی است همگانی. دولت موظف است طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمایت‌های مالی فوق را برای یک‌یک افراد کشور تأمین کند».

باید توجه داشت که درمان به عهده پزشکان است و برای رسیدگی به درمان همه‌ی بیماران، بایستی تعداد پزشکان کافی باشد. طبق استانداردهای جهانی به ازای هر هزار نفر باید ۳٫۵ پزشک در کشور وجود داشته باشد؛ اما در ایران، مطابق با گزارش سازمان نظام پزشکی کل کشور، برای جمعیت ۱۰۰۰ نفری، نزدیک به ۱٫۶ نفر پزشک، موجود است. کمبود پزشک زیان‌های اقتصادی مانند افزایش هزینه‌های اقتصادی خانوار برای رفتن به مراکز شهر در مناطق محروم، افزایش دریافت زیرمیزی پزشکان به دلیل کم بودن تعداد ایشان و… را به بار می‌آورد.

توزیع پزشکان در مناطق مختلف

علاوه بر مسئله تعداد پزشکان، امر بسیار مهم دیگر توزیع عادلانه نیروهای متخصص در مناطق مختلف است. در حال حاضر، نیروهای متخصص و امکانات پزشکی بر مبنای تصمیمات سیاسی و فارغ از درجه نیازمندی شهرها توزیع می‌شود که این خود شکاف عمیقی در میان امکانات شهرهای مختلف ایجاد می‌کند. ضمن آنکه افراد هرقدر سطح تحصیلات و تخصصشان بالاتر می‌رود کمتر به کار در مناطق محروم حاضر می‌شوند؛ یکی از دلایل این امر کمبود امکانات تخصصی در آن مناطق است. توزیع متعادل امکانات و خدمات، گامی در جهت از بین بردن عدم تعادل‌های منطقه‌ای است؛ زیرا هرچقدر تفاوت‌های منطقه‌ای از ابعاد مختلف بیشتر باشد، منجر به حرکت جمعیت و سرمایه به سمت قطب‌های پرجاذبه می‌گردد.

در رابطه با وضعیت سلامت مناطق محروم و حضور پزشکان در این مناطق، بایستی به سیاست‌های کلی سلامت رجوع کرد. چنانکه در بخشی از این سیاست‌ها «توجه خاص به ارتقا سلامت و پیشگیری در مناطق محروم» اشاره شده است. اجرایی کردن این سیاست، خود به زیرساخت‌های بسیاری احتیاج دارد. یک سؤال مهم وجود دارد که چقدر زیرساخت‌های لازم برای ارتقاء سلامت و پیشگیری در مناطق محروم آماده شده است؟ آیا خانه‌های بهداشت و پزشک‌هایی که مجبور هستند طرحشان را در این مناطق بگذرانند، موجب ارتقاء سلامت می‌شوند؟

درنهایت باید گفت که سلامت نه‌تنها به‌خودی‌خود بسیار بااهمیت است که از منظر اقتصادی نیز اهمیت بالایی دارد. برای برخورداری از توسعه در کشور و بهره‌مندی از نیروی کار سالمی که امید به زندگی و انگیزه‌ی تلاش بالایی دارد، بایستی برنامه‌ریزی دقیقی انجام داد. ایران از جهت اقتصادی در شرایط مساعدی نیست و فشارهای بیرونی بسیار زیادی (تحریم‌ها و…) را متحمل می‌شود؛ در چنین شرایطی در برنامه‌ریزی مسائل داخلی، از‌جمله تربیت نیروی متخصص و تخصیص عادلانه نیروها به مناطق مختلف باید اهتمام ویژه‌ای ورزید. اجرایی کردن قانون اساسی و عمل به سیاست‌های کلی سلامت قطعاً همان چیزی است که می‌تواند به حل مسائلی کمک کند که حتی شاید ظاهراً ریشه در سلامت نداشته باشند.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: