۲۸ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۱۱

خلأ وجود سامانه جامع مسکن ایران

وجود یک سامانه جامع مسکن در ساختار نهادی مسکن ایران می‌تواند منشأ خدمات مختلفی شود و علاوه بر رفع بسیاری از مشکلات، باعث شفافیت بیشتر و کنترل بهتر در امورات مختلف شود. در این یادداشت به ماهیت و تعدادی از خدمات مدنظر برای این سامانه پرداخته خواهد شد.

به گزارش عیارآنلاین، پس از بررسی ساختار نهادی مسکن در ایران و شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر آن، خلأ وجود سامانه جامع مسکن احساس می‌شود. به دلیل اهمیت بخش مسکن، کشورهای مختلف، سامانه‌های جامعی را برای مدیریت بهتر این بخش طراحی و اجرا کرده‌اند. امریکا و انگلیس در این عرصه پیشتاز هستند که در یادداشت‌های قبلی پیرامون ساختار نهادی مسکن این کشورها و این سامانه‌ها به‌تفصیل بحث شده است.

۱. ماهیت سامانه جامع مسکن

با افزایش ظرفیت‌های فضای مجازی و حاکم شدن حکمرانی الکترونیک در بسیاری از حوزه‌ها، مدیران بخش مسکن نیز در برخی از کشورها از این فرصت استفاده کرده‌اند و با طراحی و اجرای سامانه‌های جامع اینترنتی علاوه بر اینکه توانسته‌اند گام بسیار مهمی در جهت مدیریت واحد در بخش مسکن بردارند و شفافیت بیشتر را بر این حوزه حاکم کنند، به میزان قابل‌توجهی باعث رفاه و راحتی مردم شده‌اند.

کار با این سامانه‌ها اغلب با واردکردن یک کد شناسایی معتبر – کد پستی یا کد ملی- امکان‌پذیر است و کاربر با وارد شدن به این سامانه می‌تواند به دنیایی از اطلاعات موردنیاز خود در بخش مسکن و به‌تناسب شرایط خود دسترسی پیدا کند و از نیاز به جست‌وجوی پایگاه‌ها، منابع و مراجع مختلف فارغ شود.

متأسفانه در ایران تاکنون در این جهت به‌صورت جدی گام برداشته نشده است و تنها می‌توان از ایجاد «سامانه اطلاعات بازار مسکن ایران» نام برد که با سامانه مطلوب، فاصله بسیاری دارد کما اینکه این اقدام را نیز به فال نیک می‌گیریم. در بخش بعدی این یادداشت، تعدادی از خدماتی را که این سامانه می‌تواند پوشش دهد، خدمت شما تقدیم خواهیم کرد.

۲.  خدمات تحت پوشش سامانه جامع مسکن

سامانه جامع مسکن ایران می‌تواند خدمات متنوعی را به کاربران ارائه دهد که در ادامه فقط به بخشی از این خدمات اشاره خواهد شد.

الف. خریدوفروش مسکن

همواره سامان دادن به بازار خریدوفروش مسکن یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران بخش مسکن بوده است. با حاکم شدن این سامانه می‌توان بستری را فراهم کرد که تمام اطلاعات مربوط به واحدهای مسکونی خالی از قبیل آدرس دقیق، قیمت، مساحت و زیربنا، تصاویر خانه، شرایط فروش و … در دسترس متقاضی خرید مسکن قرار گیرد.

اطلاعات تمام واحدهای خالی مسکن مهر و یا دیگر واحدهای عمومی ساخته‌شده توسط وزارت راه و شهرسازی و حتی دیگر نهادهای دولتی و خصوصی می‌تواند تحت قوانین مشخصی در این سامانه وارد شود و در اختیار کاربر قرار گیرد.

در صورت تحقق این خدمت، علاوه بر اینکه شخص برای خرید خانه دیگر نیاز نیست محله به محله، بنگاه‌های معاملات املاک را جست‌وجو کند، نوعی شفافیت اطلاعات در بخش خریدوفروش مسکن نیز اتفاق می‌افتد و نهاد و سازمان‌های دیگر هم چون وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز می‌توانند از این اطلاعات بهره‌برداری کنند.

کاربر با انتخاب مسکن مدنظر خود می‌تواند تحت سازوکاری – شرح سازوکار هدف این یادداشت نیست- از طریق همین سامانه واحد مسکونی را خریداری کند و دیگر نیازی نیست این پروسه از طریق واسطه‌گری بنگاه‌های املاک صورت بپذیرد.

نکته قابل‌توجه دیگر این خدمت، قسمتی است که اشخاص حقیقی وقتی تمایل دارند که واحد مسکونی خود را به فروش برسانند، می‌توانند تحت سازوکاری وارد این سامانه بشوند و اطلاعات موردنیاز را در مورد واحد مسکونی خود وارد کنند و منتظر مشتری باشند.

‌ب. اجاره خانه

بخش قابل‌توجهی از مردم در همه کشورها ازجمله ایران در مسکن اجاره‌ای ساکن هستند. تمام مطالبی که در قسمت قبل (خریدوفروش مسکن) توضیح داده شد، می‌تواند در این بخش نیز صادق باشد.

اگر قراردادهای اجاره واحد مسکونی از طریق این سامانه تنظیم شوند و تحت نظارت این سامانه باشند و محلی نیز برای شکایات طرفین در نظر گرفته شود، هم خریدار و هم فروشنده با اطمینان خاطر بیشتری قرارداد اجاره را امضا خواهند کرد.

‌ج. شناسایی افراد بی‌خانمان

در این سامانه می‌توان قسمتی را برای شناسایی افراد بی‌خانمان قرارداد و به روش‌های مختلف این امکان را ایجاد کرد که اطلاعات این افراد در این سامانه بارگذاری شوند و حتی خود افراد بی‌خانمان وارد این سامانه شوند و اطلاعات خود را وارد کنند.

این خدمت در کشورهای مختلف ارائه می‌شود؛ شرایط خاصی دارد و برای متخلفین و کلاه‌برداران مجازات سنگینی در نظر گرفته می‌شود.

با در دست داشتن این اطلاعات، نهادهای مسئول در بخش مسکن می‌توانند با اطلاعات دقیق‌تری برنامه‌ریزی‌های خود را انجام دهند و ازآنجایی‌که آمار خانه‌های مسکونی خالی نیز در دست است به‌راحتی می‌توانند با در نظر گرفتن شرایط و تسهیلاتی افراد بی‌خانمان را یا صاحب‌خانه کنند و یا خانه‌های اجاره‌ای در اختیار آن‌ها قرار دهند.

‌د. وام مسکن

پرداخت تسهیلات مالی برای خرید، ساخت یا نوسازی مسکن یکی از سخت‌ترین و طاقت‌فرساترین مراحل برای عموم مردم محسوب می‌شود که همواره باعث رنجش خاطر مردم بوده است.

این سامانه می‌تواند بستری را فراهم کند که متقاضیان تسهیلات مالی اطلاعات خود و مدارک موردنیاز را در این سامانه بارگذاری کنند و پس از بررسی مدارک و تشخیص واجدالشرایط بودن متقاضی توسط مدیران ذی‌ربط، متقاضی به شعبه‌ای از بانک به تصمیم سامانه یا پیشنهاد فرد، هدایت شود و با کمترین مشکل، وام خود را دریافت کند. چه‌بسا بعدها این خدمت نیز به سامانه اضافه شود که پرداخت قسط‌های وام نیز از طریق این سامانه صورت پذیرد.

با تحقق این خدمت بسیاری از واسطه‌ها حذف، کنترل بهتر و شفافیت بیشتر حاصل و فرصت برابر برای همه فراهم خواهد شد.

۳٫ سامانه های موجود در بخش مسکن

در حال حاضر سامانه «ثبت املاک و مستغلات کشور» زیر نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت و سامانه «اطلاعات بازار املاک ایران» زیر نظر وزارت راه و شهرسازی فعال هستند و از طرفی نیز تبصره ۷ ماده ۱۶۹ قانون مالیات های مستقیم مصوب ۳۱ تیر ۱۳۹۴، وزارت راه و شهرسازی موظف شده است حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون «سامانه ملی املاک و اسکان کشور» را ایجاد کند و امکان دسترسی به سامانه مذکور را برای سازمان امور مالیاتی کشور ایجاد کند ولی متاسفانه تاکنون این سامانه راه اندازی نشده است.

 

حاکم شدن سامانه جامع مسکن در ساختار نهادی مسکن ایران می‌تواند نیازهای متعددی را در این بخش پاسخ دهد و گره‌های متعددی را بگشاید به شرطی که قبل، حین و بعد از اجرای این سامانه صرفاً با نگاه کارشناسی و با در نظر داشتن مصالح ملی به این طرح نگریسته شود. این سامانه حتی می تواند سه سامانه مذکور در بخش ۳ این یادداشت را نیز تحت پوشش خود قرار دهد. هم چنین، به عنوان راه حلی دیگر، وزارت راه و شهرسازی می تواند موارد مطرح شده در این یادداشت را در طراحی «سامانه ملی املاک و اسکان کشور» مد نظر داشته باشد.

برای پرهیز از طولانی شدن یادداشت فقط به ۴ خدمت مهم که این سامانه می‌تواند ارائه دهد به‌صورت خلاصه اشاره کردیم که جا دارد یادداشت‌های تکمیلی نگارش شوند.

 

تلگر

چهره‌

۱ دیدگاه
  1. ناشناس :

    این خلا شدیدا احساس میشه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: