آسیای جنوب شرقی بنیانگذار پیمان پولی

بحران مالی ریشه‌ی ابداع پیمان‌های پولی دوجانبه

اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه آن) به‌علاوه‌ی سه کشور چین و ژاپن و کره جنوبی برای جلوگیری از بحران مالی در سال ۱۹۹۷ سازوکاری به نام پیمان پولی دوجانبه ابداع کردند؛ بر این اساس، در زمان بحران مالی، این کشورها می‌توانستند با ارز خود یکدیگر را کمک کنند.

به گزارش عیارآنلاین، ریشه‌ی پیمان‌های پولی دوجانبه را می‎توان در بحران مالی سال ۱۹۹۷ در جنوب شرقی آسیا جست‌وجو کرد به همین دلیل اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه آن) به‌علاوه‌ی سه کشور چین و ژاپن و کره جنوبی برای جلوگیری از این بحران، پیشنهاد صندوق آسیایی پول و همچنین طرح چیانگ را دادند.

بحران مالی سال ۱۹۹۷ جنوب شرقی آسیا منشأ تحولات زیادی در تعاملات اقتصادی جهان است این بحران با وجود اینکه ضرباتی به کشورهای جنوب شرقی آسیا وارد کرد اما بیدار باشی بود برای این کشورها تا انفعال بازارها و مؤسسات مالیشان را در برابر مدیریت جریان‌های جهانی را درک کنند، بنابراین مؤسسات مالی می‌بایست تغییراتی را در ساختار قاعده گذاری ایجاد کرده و نظارت‌هایشان را افزایش می‌دادند علاوه بر این کشورهای شرق آسیا رویکرد صندوق بین‌المللی پول را نمی‌پسندیدند لذا دولتمردان ژاپنی پیشنهاد «صندوق آسیایی پول» را ارائه کردند.

این حرکت با واکنش شدید صندوق بین‌المللی پول و وزارت خزانه‌داری آمریکا روبه‌رو شد دلیل آن‌هم این‌گونه می‌توان پنداشت که آمریکا رقیب جدیدی برای خود در جهت تسلط بر آسیای جنوب شرقی متصور می‌شد اما درنهایت ژاپن نتوانست اجماع آسیایی ایجاد کند و صندوق آسیایی پول به حاشیه رفت.

ژاپن و چین و کره جنوبی و همچنین اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا از ایجاد راه‌حلی برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در جهت جلوگیری از بحران‌های مالی صرف‌نظر نکردند و به‌جای صندوق آسیایی پول به شبکه‌ای تحت عنوان پیمان‌های پولی روی آوردند بنابراین در این صورت می‌توانستند نیاز به نقدینگی در زمان بحران مالی را با ارزهای محلی و بدون استفاده از دلار و صندوق بین‌المللی پول پوشش دهند درنتیجه وزرای کشورهای مذکور در سال ۲۰۰۰ در شهر چیانگ مای تایلند جمع شدند و به توافقی تحت عنوان «طرح چیانگ مای » یا «CMI» دست یافتند.

هدف از طرح چیانگ مای توسعه «توافقات تبادل ارزی» کشورهای مذکور بود بنابراین این موضوع به تمام کشورهای عضو تسری یافت و اندازه‌ی آن نیز افزایش یافت درنتیجه‌ی شبکه‌ای از پیمان‌های پولی دوجانبه بین این کشورها ایجاد شد.

«توافق مبادلات ارزی آسه آن» باهدف مدیریت موقتی نقدینگی بین بانک‌های مرکزی کشورهای عضو تأسیس شد، یکی از مهم‌ترین مفاد «طرح  چیانگ مای» توسعه پیمان‌های پولی دوجانبه برای استفاده از پول‌های محلی در تجارت بین کشورهای مذکور بود. در آغاز بر اساس دلار این پیمان‌ها امضا می‌شد چنانچه که در سال ۲۰۰۱ چین به‌صورت یک‌طرفه در زمان بحران مالی تایلند، متعهد شد مبلغ ۲ میلیارد دلار را به این کشور بدهد.

اما در سال ۲۰۰۸ در بحران مالی شکل‌گرفته که مبدأ آن آمریکا بود، فرایند مهمی به وقوع پیوست به‌تدریج دلار از ارز رایج بین توافق‌ها کنار رفت و ارزهای محلی جایگزین آن شد لذا تعهدها بر اساس ارز دو کشور متعهد شکل می‌گرفت بنابراین در زمان بحران مالی کشورها می‌توانستند با ارز خود یکدیگر را کمک کنند.تغییر مهم دیگر مفاد این پیمان‌ها، استفاده از آن‌ها برای تسویه تجاری بین دو کشور در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ است تا وزن ارزهای واسط مانند دلار و یورو کاهش یابد.البته پیمان‌های دوجانبه‌ی پولی بین کشورهای چین-کره و چین و ژاپن از همان ابتدا از ارزهای محلی استفاده می‌شد.

به‌کارگیری ارزهای محلی برای تجارت در شرق آسیا به‌اندازه‌ای توسعه یافت که هم‌اکنون در این منطقه ارز غالبی وجود ندارد و از همه ارزها در تجارت فرامرزی خود استفاده می‌کنند، این پیمان‌های پولی دوجانبه به کشورهای دیگر جهان نیز تسری یافت چنانچه تا اوایل سال ۲۰۱۴ نزدیک به ۳۲ کشور پیمان پولی امضا کردند.

کشورهای مختلف جهان به این درک رسیدند که با استفاده از این روش، زمانی که در موقعیت شوک ارزی قرار می‌گیرند می‌توانند ارز خارجی را از کشور دیگر قرض بگیرند و از آن برای خرید ارز خودش استفاده کند، با این روش آن کشور می‌توانست ارز خود را تثبیت کند.

تاکنون بیش از ۵۹ پیمان پولی دوجانبه بین ۴۱کشور مختلف بسته‌شده است، اجرای پیمان‌های پولی دوجانبه در ایران بیش از دیگر کشورها ضرورت و اهمیت احساس می‌شود؛ زیرا ایران در شرایط تحریم بانکی قرارگرفته و با دشواری می‌تواند از ارزهای جهانی برای تجارت خارجی خود استفاده کند.این روش می‌تواند مقداری از فشارهای ناشی از تحریم‌های بانکی را کاهش دهد و به‌منظور مقاوم‌سازی سیستم تبادلات مالی خارجی از آن استفاده کرد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: