۲ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۲۰
بررسی حقوقی فضای کسب‌وکار/3

مروری بر روش کشور چین برای اصلاح آیین دادرسی مدنی

چین توانسته است با اصلاح آیین دادرسی مدنی وضعیت خود را در شاخص اجرای قراردادها به‌طور چشم‌گیری بهبود ببخشد و خود را به برترین کشورهای در این حوزه تبدیل کند. مفاد قانونی اصلاح‌شده می¬تواند الگو مناسبی برای کشور ما در بهبود فضای کسب‌وکار باشد.

به گزارش عیارآنلاین، در یادداشت قبل اهم اصلاحات ۲۰۰۸ آیین دادرسی مدنی چین را مرور کردیم و مشخص شد چین با اصلاح مداوم قانون، وضعیت خود را در حوزه کارآمدی دادگاه‌ها بهبود بخشید و توانست در سال ۲۰۱۷ رتبه خود را در شاخص اجرای قراردادهای بانک جهانی به پنجم ارتقا دهد.

اصلاحات دوم آیین دادرسی مدنی جمهوری خلق چین[۱] در تاریخ ۱ژانویه ۲۰۱۳ به اجرا درآمد. حدود ۶۰  اصلاحیه نسبت به قانون موجود (اصلاح‌شده در آوریل ۲۰۰۸) انجام‌گرفته است، که تغییرات و تحولات بیشتری در دعوای حقوقی چین رقم‌زده است. اصلاحات جدید ناظر به توسعه سریع اجتماعی، تلاش برای افزایش بهره‌وری، شفافیت و استقلال  طرفین در دادخواهی مدنی است.


اگر روند رشد چین در شاخص اجرای قراردادها را مرور کنیم می­بینیم پس از اصلاح قانون در سال ۲۰۱۳، در ابتدا (سال ۲۰۱۴) به خاطر تغییر اندک بعضی پارامتر­های شاخص اجرای قراردادها رتبه چین چندین پله کاهش می‌یابد ولی در سال بعد به خاطر تغییر روش محاسبه پارامترهای شاخص و سهم بیشتر قانون در امتیازدهی، جایگاه چین به پنجم در سال ۲۰۱۷ ارتقا پیدا ­می­کند.

در گزارش بانک جهانی آمده است که اصلاح آیین دادرسی مدنی در سال ۲۰۱۳ منجر به ساده کردن و سرعت بخشیدن به همه دادگاه شد و این امکان را فراهم کرد که اجرای قراردادهای چین آسان‌تر شود. مهم­ترین موارد اصلاحی در آیین دادرسی مدنی به شرح زیر است:

۱-حذف تجدیدنظر در دعاوی کوچک: یکی از مهم‌ترین اصلاحات ۲۰۱۳ حذف تجدیدنظر در دعاوی کوچک است، قبل از این‌همه حق درخواست تجدیدنظر را داشتند اما غالب این درخواست­ها بی‌مورد بود و صرفاً جهت به تأخیر انداختن روند دادرسی استفاده شد. برای حل این مشکل در اصلاحات جدید بدین‌صورت عمل شده که برای ادعا­های ساده که میزان کل مبلغ ادعا کمتر از ۳۰ درصد میانگین دستمزد سالیانه باشد حکم اولیه نهایی است و تجدیدنظر ندارد. این قانون باعث کاهش تعداد و بالا بردن سرعت رسیدگی به پرونده‌های قضایی شده است.

۲- روش ویژه رسیدگی: راه دیگری است که برای کاهش زمان رسیدگی به پرونده‌ها در اصلاحات جدید ارائه‌شده است، این روش طرفین دعوی را قادر می‌سازد که در صورت توافق باهم بتوانند تحت یک‌راه سریع‌تر و ارزان‌تر ظرف مدت ۳ ماه قضاوت انجام گیرد.

۳- انعطاف‌پذیری در انتخاب حوزه قضایی: در قبل از اصلاحات طرف دعوی فقط مجاز بود شکایت را به حوزه قضایی ببرد که یکی از پنج شرط مندرج در قانون (این شرط­ها محل دادگاهی که شاکی می­تواند در آن جا شکایت کند را مشخص می کنند و از این قرار هستند، محل اقامت متهم، محل انجام قرارداد، محل امضای قرارداد، محل اقامت شاکی و محل موضوع اخلاف) را برآورده کند، در اصلاحات جدید علاوه بر موارد قبل، شاکی می­تواند در حوزه‌های قضایی که یک ارتباط واقعی با شکایت داشته باشد نیز شکایت کند. این امکان یعنی انعطاف‌پذیری برای انتخاب شهر محل دادگاه بسیار افزایش پیداکرده است.

۴- مسدود و ممنوع المعامله کردن متهم قبل از صدور حکم: در اصلاحات جدید این امکان فراهم‌شده است که دارایی‌ها متهم قبل محاکمه مسدود و یا از انجام بعضی امور منع شود.

۵- امکان استفاده از صوت و تصویر برای اثبات ادعا: استفاده از صوت وتصویر برای اثبات حکم در قانون قدیم نیز وجود داشت ولی قواعد به کارگیری آن سخت بود. در قانون جدید این انکان تسهیل شده است.

۶- اضافه کردن روش‌هایی برای تشویق به استفاده از میانجیگری: در مورد میانجیگری حل‌وفصل اختلافات هم اصلاحات جدید دادگاه را موظف می­کند (در صورت رعایت قوانین مربوطه) ظرف ۳۰ توافق حل‌وفصل را تائید نماید و مثل یک قضاوت در دادگاه با آن برخورد شود.

۷- سایر اصلاحات قابل‌توجه:

  •      – در دسترس عموم قرار دادن احکام و دستورات قانونی
  •      – ملزم کردن طرف بازده در دعاوی به پرداخت هزینه شهود
  •      – پررنگ شدن نظر کارشناس­ها در دعاوی
  •      – امکان شهادت شهود از راه دور به‌وسیله صوت و تصویر
  •      – قرار دادن محدودیت زمانی برای تشکیل پرونده شواهد و مدارک

چین توانست با مجموعه­ای از اصلاحات در آیین دادرسی مدنی خود در سال ۲۰۱۳ رتبه خود را در شاخص اجرای قراردادها از بیستم به پنجم در جهان کاهش دهد و جز بهترین کشورها در کیفیت قوانین قضایی شود. ایران هم می­تواند با بروز کردن قوانین و اتخاذ راهکاری‌هایی سرعت رسیدگی به پرونده‌های قضایی را افزایش دهد.

************************************************

پی‎نوشت:

[۱] Revised CPL

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: