۴ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۵۰

انتقال بیمه‌ها به وزارت بهداشت؛ اتحاد خریدار و فروشنده علیه مردم!

بحث تجمیع بیمه‌ها و انتقال آن‌ها به وزارت بهداشت در حالی دوباره در کشور داغ شده است که نظام‌های سلامت مطلوب در دنیا هیچ‌گاه بیمه‌ها را به‌عنوان خریدار خدمت در اختیار وزارت بهداشت، به‌عنوان تولیت نظام سلامت قرار نمی‌دهند.

به گزارش عیارآنلاین، امروزه بحث بسیار مهمی که در بخش سلامت مطرح است تجمیع بیمه‌ها و انتقال آن ها به وزارت بهداشت است. بیمه‌ها در سال ۱۳۶۹ از وزارت بهداشت جدا شدند تا بودجه بیمه صرف خود بیمه‌ها شود. امروزه دوباره تلاش به بازگردانی آن‌هاست که این امر با توجه به پیشینه بیمه‌ها و جدایی قبلی آن‌ها نیاز به بررسی‌های کارشناسی‌شده دارد.

نظام سلامت در هر کشوری از سه بخش «تولیت»، «ارائه خدمت» و «خرید خدمت» تشکیل‌شده است. تولیت به معنای سیاست‌گذاری اجرایی، برنامه‌ریزی‌های راهبردی، ارزشیابی، اعتبارسنجی و نظارت است. ارائه خدمات کاری است که بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها و… انجام می‌دهند. خرید خدمت هم توسط بیمه‌ها از ارائه‌دهندگان خدمت انجام می‌شود.

از دیدگاه مدیریتی هر یک از این سه قسمت باید به نحو مجزایی عمل کنند و تصدی‌گری آن‌ها از هم جدا شود تا با همپوشانی وظایف یکدیگر، مانع خدمت‌رسانی به نحو احسن و ایجاد فساد نشوند. به‌عنوان‌مثال در شرایطی که وزارت بهداشت سیاست‌گذاری‌های کلان نظام سلامت را تعیین می‌کند، در مرحله اجرا، تصدی این امر باید در دست نهاد دولتی، خصوصی یا عمومی دیگری باشد تا وزارتخانه بتواند در ادامه وظیفه تولیت خود، به نظارت ارائه خدمت بپردازد. در رابطه با خرید خدمت نیز ازآنجاکه بیمه‌ها در پی آن هستند که با کمترین هزینه، بیشترین خدمات را دریافت کنند، با ادغام ارائه‌دهنده خدمت و خریدار آن، بیمه‌ها از کارکرد اصلی خود فاصله گرفته و قطعاً با هزینه‌های بیشتر خدمات کمتری را ارائه می‌دهند.

در آلمان، صندوق‌های متعدد بیمه وجود دارد که با یکدیگر رقابت می‌کنند. منابع مالی این صندوق‌ها عمدتاً به‌صورت مستقیم و در قالب حق بیمه سلامت از مردم اخذ می‌شود. این صندوق‌ها نهادهای عمومی و مستقل از دولت هستند و هیئت‌مدیره آن‌ها با انتخاب جمعیت تحت پوشش هر صندوق تعیین می‌شود. وزارت بهداشت به‌عنوان سیاست‌گذار و ناظر عمل می‌کند و در ارائه یا خرید خدمات دخالتی ندارد. تمامی منابع عمومی سلامت، ازجمله حمایت‌های دولت از مسیر صندوق‌های بیمه هزینه می‌شود.

در ایران، تولیت و ارائه خدمات به عهده وزارت بهداشت است. خرید خدمات که با نمایندگی بیمه‌ها از طرف بیماران انجام می‌شود، تحت نظارت وزارت کار، رفاه و تعاون اجتماعی است. اخیراً لاهوتی، عضو کمیسیون برنامه مجلس، در رابطه با تجمیع بیمه‌ها و انتقال آن‌ها به وزارت بهداشت بیان کرده است: «متولی نظام سلامت، باید کنترل منابع مالی را در اختیار داشته باشد». این گفته بدین معناست که مدیریت کامل بیمه‌ها نیز به وزارت بهداشت سپرده شود.

همان‌طور که گفته شد، درصورتی‌که تصدی هر سه رکن نظام سلامت به عهده یک نهاد باشد، ضمن کاهش کارآمدی این نهاد، احتمال فساد به‌شدت افزایش می‌یابد. در بند هفتم از سیاست‌های کلی سلامت نیز چنین آمده است: «تفکیک وظایف تولیت، تأمین مالی و تدارک خدمات در حوزه سلامت با هدف پاسخگویی، تحقق عدالت و ارائه خدمات درمانی مطلوب به مردم». بر این اساس، در این سیاست‌ها نیز بر تفکیک این امور تأکید شده است. به‌رغم این تأکیدات، اکنون تجمیع بیمه‌ها و تصدی‌گری آن‌ها توسط وزارت بهداشت نقل محافل بسیاری است.

تجمیع بیمه‌ها و انتقال آن‌ها به وزارت بهداشت دو مقوله مجزا هستند که با هم مطرح شده‌اند. برخی معتقدند وجود چند بیمه مانع خرید خدمتی موفق است؛ حال‌آنکه طبق آنچه در مورد آلمان ذکر شد، در این کشور، چند صندوق بیمه وجود دارد و مردم به انتخاب یکی از آن‌ها مخیرند و فضای موفقیت‌آمیزی هم ایجاد شده است. ایجاد فضای رقابت بین بیمه‌ها، خود یکی از بندهای سیاست‌های کلی سلامت است که بر «تقویت بازار رقابتی برای ارائه خدمات درمانی» تأکید دارد. لذا عدم تجمیع بیمه‌ها نه‌تنها یکی از شیوه‌های مدیریت نظام سلامت در کشورهای موفق است که در راستای سیاست‌های کلی سلامت نیز مورد تأکید قرار دارد. انتقال بیمه‌ها به وزارت بهداشت امر دیگری است که در صورت تجمیع یا عدم تجمیع بیمه‌ها، مانع بسیار بزرگی بر سر راه کارآمدی نظام سلامت و همچنین زمینه‌ساز فساد است.

تولیت نظام سلامت امری است که قطعاً تصدی آن بایستی بر عهده وزارت بهداشت باشد که در راستای سیاست‌گذاری‌های کلان، تصمیم‌گیری و نظارت بر آن‌ها اقدام کند. ارائه خدمت و خرید آن نیز طبق مدل‌های مطلوب باید از وزارت بهداشت جدا شوند. خرید خدمت تحت عنوان بیمه‌هایی که نمایندگی مردم را به عهده دارند، برای جلوگیری از فساد، کاهش کارآمدی بیمه‌ها، ایجاد اختلال در وظایف تولیتی وزارت بهداشت و…، بایستی مستقل از وزارت بهداشت عمل کنند.

نمودار ۱- مدل مطلوب نظام سلامت

نمودار ۲- مدل موجود نظام سلامت در ایران

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: