۲ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۱۳

ناسازگاری آرمان‌های سند ۲۰۳۰ با آرمان‌های اسلامی

مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا با برپایی نشستی به نقد سند ۲۰۳۰ از منظر تعلیم و تربیت اسلامی پرداخت. در بخشی از این نشست به آرمان‌های ۲۰۳۰ اشاره شد و مطرح گردید: ارزش‌های بنیادین سند ۲۰۳۰ با نظام معرفتی و آرمان‌های اسلامی به‌ویژه در حوزه جنسی ناسازگار است.

به گزارش عیارآنلاین، نشست نقد سند ۲۰۳۰ از منظر تعلیم و تربیت اسلامی با حضور دکتر عطاء‌الله رفیعی‌آتانی، رییس دبیرخانه دائمی کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی؛ دکتر حسن ملکی، استاد دانشگاه علامه طباطبائی؛ دکتر محسن فرمهینی فراهانی، دانشیار دانشگاه شاهد؛ دکتر علیرضا صادق‌زاده‌قمصری، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس؛ دکتر علی پارسانیا، دانش‌آموخته دکترای فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران و مجتبی همتی دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه مشهد در مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا برگزار شد.

به جای نظام اقتصادی نظام تعلیم و تربیت را به عنوان نظام کل قرار گیرد
در ابتدا عطاء‌الله رفیعی‌آتانی گفت: به جای نظام اقتصادی باید نظام تعلیم و تربیت و علم قرار بگیرد. یعنی اگر نظام تعلیم و تربیت را نظام کل قرار دهیم، الگوی توسعه را از یک الگوی غربی به یک الگوی اسلامی تغییر می دهیم. در این صورت عالم به مدرسه تبدیل می‌شود. اگر همه عالم را به مدرسه تبدیل کردیم در حال تحقق الگوی اسلامی پیشرفت هستیم. باید عالم اقتصادی و سیاست را به معرکه رشد انسان تبدیل کنیم. اگر رهبران برنامه توسعه به متولیان تربیتی تبدیل شوند، این سیستم در مدار خود قرار گرفته و از سر اتفاق دستاوردهای اقتصادی این سیستم بیشتر است.

متولیان تعلیم و تربیت باید متولی پیشرفت باشند
او با بیان این‌که تکلیف سیاست روشن است، افزود: امروزه کشورهایی دارای قدرت سیاسی هستند که سرمایه انسانی داشته باشند. در تمام حوزه‌ها اگر تعلیم و تربیت به مدار خود بازگردد، سایر دستاوردهای بشر نیز به جای خود بازمی‌گردد. امروز ما سرجای خود نیستیم زیرا نظام تعلیم و تربیت بر اساس لذایذ مادی اقتصادی است. متولیان تعلیم و تربیت باید متولی پیشرفت باشند؛ رییس سازمان برنامه‌ریزی کشور باید متولی تعلیم و تربیت باشد؛ البته فردی که رشد و پیشرفت فردی و اجتماعی را فهم می‌کند. وقتی از تعلیم و تربیت صحبت می‌کنیم، از مدرسه جامعه صحبت می‌کنیم که نشان می‌دهند نوع نگاه ما به تعلیم و تربیت چقدر متفاوت و بزرگ است.

روند تغییر غرب تدریجی بوده است
رفیعی با اشاره به تحولات تدریجی غرب تصریح کرد: اگر بخواهیم از قرن چهاردهم این تحولات را صورت‌بندی تئوریک کنیم، فراز و فرودهایی رخ داده که انسان به انسان اقتصادی تبدیل شده است؛ این روند به‌تدریج بوده و عمده تحولات در قرن‌های ۱۴، ۱۵ و ۱۶ میلادی فرهنگی است و حتی فلسفی نیست. قاعده، حذف نقش خداست. این حذف‌ها انسان را به انسان اقتصادی تبدیل می‌کند.

نظام جمهوری اسلامی ایران امانتدار سرمایه فطرت الهی انسان است
در ادامه حسن ملکی درخصوص سکولاریسم تربیتی و سند ۲۰۳۰ به سخنرانی پرداخت و گفت: اگر بخواهیم سند ۲۰۳۰ را از منظر سکولاریسم نقد کنیم، باید مبحث ما مبنای تربیتی مربوط به خودمان که تربیت الهی است را داشته باشد. نظام جمهوری اسلامی ایران امانتدار سرمایه فطرت الهی انسان است. هر امانتداری باید امانت خود را صیانت کند و به صاحبش برگرداند. این رسالت بزرگی است که از بزرگان دین به جمهوری سلامی ایران رسیده است. پس باید این فطرت الهی را سالم و صاعد نگه دارد. این رسالت جمهوری اسلامی ایران مبنای ادامه حرکت انبیا در طول تاریخ است. اگر بخواهیم خودمان در آن مشارکت داشته و آن را نگهداری کنیم، باید مبنا را فراموش نکنیم. فراموشی مبنا یعنی فراموشی فرد و همه آن‌چه جمهوری اسلامی بر اساس آن شکل گرفت. در آیه ۶۰ سوره یاسین خداوند می‌فرمایند “ای فرزند آدم! آیا از شما پیمان نگرفتیم که شیطان را نپرستید؟” مراد از این آیه این است که فطرت انسان فطرت خداگراست و این سرشت انسانی امانتی در دست جمهوری اسلامی ایران است.

ویژگی اول تربیتی الهی، قرب الهی است
او با بیان این‌که خدای متعال دو کتاب تکوین و تدوین دارد، افزود: کتاب تدوین همان قرآن است. اگر برنامه‌های فرهنگی ما مغایر قرآن باشد، به آن امانت خیانت می‌شود تربیت الهی انسان که از دوره کودکی آغاز می‌شود رکن اساسی بقا، سلامت و استمرار نظام جمهوری اسلامی ایران است. اگر از سکولاریسم و سند ۲۰۳۰ انتقاد می‌کنیم، باید بگویم مبنای ما هندسه تربیتی الهی انسان است. ویژگی اول تربیتی الهی، قرب الهی است. هر یک از نظام‌های تربیتی برای خود غایتی دارند و نوع آرمان فرق می‌کند. افتخار ما این است که در نظامی زندگی می‌کنیم که غایت تربیت، قرب الهی است. ویژگی دوم این هدف غایی باید تحلیل شود و اهدافی میان این داشته باشیم. حرکت در صراط مستقیم یکی از اهداف میانی است. سومین ویژگی تربیتی الهی این است که مبتنی بر اراده انسان است و اختیار هدایت‌شده است نه رهاشده. انسان به تعبیر آیت‌الله جوادی آملی انسان آویخته است؛ انداخته نیست یعنی انسان متصل به عالم ماورا است، مختار هدایت‌شده است و تربیت‌پذیری با اراده است اما باید روی اراده و اختیار انسان کار کنیم. ویژگی چهارم ضرورت یک مربی لایق است. این‌ها جزو ویژگی‌های ذاتی این نظام تربیتی است. از این منظر به دانشگاه‌ها و مدارس ما بنگرید. ما احتیاج به یک نهضت تحول اعضای هیأت علمی و مربیان داریم تا این مسأله تا حدودی تحقق یابد.

محیط تربیتی سالم و محتوای تربیتی سالم
این استاد دانشگاه درباره ویژگی پنجم تصریح کرد: محیط تربیتی سالم نیز لازم است؛ اگر محیط ناسالم باشد، افراد رشد نمی‌کنند و به اهداف تربیتی نمی‌رسند. ویژگی ششم محتوای تربیتی سالم باشد؛ یعنی عالم دینی خمیرمایه تعلیمات را تشکیل دهد که ما در هر دو ویژگی اخیر مانده‌ایم و اقدام عملی نداشته‌ایم. تربیت سکولار نقطه مقابل تربیت الهی است و از اعتقاد ماورایی گسسته است.

اصطلاحات سند ۲۰۳۰ بار فلسفی دارند
ملکی ادامه داد: اسناد تربیت جهانی جاده صاف‌کن برنامه‌های کشورهای غربی و آمریکا هستند. به همین دلیل ما نباید هیچ تعهدی در اجرای آن‌ها در کشورمان داشته باشیم. مگر ما سند بالادستی نداریم؟ چرا سند تحول آموزش و پرورش ۶ سال اجرایی نشود اما این سند مطرح شود؟ در متن این سند آمده که این سند بر چشم‌انداز اومانیستی مبتنی است؛ مگر ما انسان‌محور به آن معنا هستیم؟ عبارات و اصطلاحات این سند بار فلسفی دارند و خنثی نیستند و به همین دلیل با این سند مشکل داریم. هدف اصلی ۲۰۳۰ این است که همه را با خود همگون کند. آمریکا و کشورهای اروپایی مایلند همه را طوری تربیت کنند که مانند خودشان بیاندیشند؛ این بدترین نوع سلطه‌گری است. اگر مثل آن‌ها بیاندیشیم، مطابق نظر آن‌ها عمل خواهیم کرد.

انقلاب کردیم که شهروند جهانی نباشیم
این استاد دانشگاه با اشاره به تعهدات سند ۲۰۳۰ گفت: در متن سند آموزش ۲۰۳۰ حداقل ۲۳ بار از تعهد کشورها و انجام اقدامات مختلف یاد شده است. یکی از نگاه‌های موردی بحث حقوق بشر است که کشورهای متعهد برای ‌انجام آن باید برنامه داشته باشند. در حالی‌که می‌دانید حقوق بشر آن‌ها با حقوق بشری که ما به آن معتقدیم، تفاوت ماهوی دارد. ما حقوق بشر مبتنی بر اندیشه اسلامی را تعقیب می‌کنیم. اینکه چقدر عملیاتی شده بحث دیگری است. در فلسفه موجود غرب هرچه بشر بخواهد حق است؛ مثلاً حقوق بشر آن‌ها همجنس‌بازی را قانون می‌کند و حتی کلیسا نیز نمی‌توانند در مقابل آن مقاومت کند. این سند می‌گوید باید به سمت شهروند جهانی برویم. خصوصیات شهروند جهانی چیست و جایگاه ما در این نظام کجاست؟ آیا با مختصات فرهنگی و ارزشی خودمان می‌خواهیم شهروند جهانی باشیم؟ انقلاب کردیم که شهروند جهانی نباشیم بلکه شهروند متعلق به نظام الهی باشیم؛ البته با دنیا نیز مواجهه‌ منطقی داریم.

در زمینه مرد و زن به عدالت معتقد هستیم نه برابری
او به ویژگی‌های شهروند جهانی اشاره کرد و افزود: یکی از اضلاع شهروندی پذیرفتن ارزش‌های یک جامعه است. در اسناد بالادستی پیشرفت کشور باید مبتنی بر عدالت باشد که آن هم در آن مفهومی که در اندیشه اسلامی مطرح است. اما در سند ۲۰۳۰ در حوزه مرد و زن واژه برابری به‌کار برده شده است که یکی از ویژگی‌های اندیشه فمینیستی است که نقطه مقابل اندیشه دینی در ارتباط با زن و خانواده است. در حالی‌که ما در زمینه مرد و زن به عدالت معتقد هستیم نه برابری.

این غفلت ادامه یابد سند ۲۰۳۰ دیگری می آید
ملکی در پایان تأکید کرد: امروز با نزدیک به ۳۶ سال سابقه کار در مسائل تربیتی برایم روشن نیست علت این غفلت کجاست که ربطی به این دولت و آن دولت ندارد؛ دولت‌ها غافل بودند. اگر این غفلت ادامه یابد سند ۲۰۳۰ دیگری می‌آید زیرا جای خالی وجود دارد. امیدوارم خداوند به مسؤولان ما توفیق لازم دهد تا اسناد بالادستی خود را زنده و به برنامه عملیاتی تبدیل کنیم.

برنامه آموزش ۲۰۳۰ برنامه توسعه چندجانبه است
به گزارش مهرخانه، در ادامه محسن فرمهینی‌فراهانی به نقدی بر آموزش جنسی در سند ۲۰۳۰ پرداخت و گفت: برنامه آموزش ۲۰۳۰ برنامه توسعه چندجانبه است و ابعاد وسیعی دارد و اولین برنامه جامع‌نگر جهانی در بخش آموزش است. سند عمدتاً در مورد آموزش است و موفقیت و شکست سند به آموزش برمی‌گردد که آموزش جنسی در این بین به علت حساسیت و پیچیدگی‌های آن بسیار مهم است. این آموزش جزو حساس‌ترین نوع تربیت‌ها است و غفلت از آن ممکن است صدمات جدی به‌بار آورد. برخی واژه‌ها در سند وجود دارد که با آموزش جنسی و مفهوم جنسی ارتباط دارند. مثلاً آموزش‌های جامع جنسی که در ترجمه فارسی آن از “تنظیم خانواده” استفاده شده است. واژه برابری جنسی در سند آمده که رفع کلیه اشکال تبعیض مرتبط با جنسیت را مطرح کرده است. بودجه و سیاست‌گذاری آموزشی و آموزش معلمان جهت تضمین عاری بودن آن‌ها از هرگونه کلیشه‌های جنسیتی، ارائه آموزش‌های مهارت اساسی زندگی مبتنی بر HIV و مسائل جنسیتی و خشونت از جمله این موارد است.

گروه‌های LGBT هدف اصلی سند ۲۰۳۰ هستند
او درباره خشونت در این سند تصریح کرد: البته در سند اسم خشونت جنسی نیامده است اما زمانی که اسناد پشتیبان را می‌بینیم، متوجه می‌شویم از خشونت جنسی صحبت می‌کنند. در نگاه اول آموزش جنسی و حتی برداشت‌های منفی و همجنس‌گرایانه نمی‌توان از سند داشت ولی بعد که دقیق می‌شویم می‌بینیم به نوعی به این مباحث پرداخته شده است؛ مثلاً در سند آمده که آموزش تمام گروه هایی که طرد شده‌اند باید به‌رسمیت شناخته شود. یکی از این گروه‌ها هموسکشوال‌ها هستند که علاوه بر آموزش، دولت‌ها موظف شده‌اند آمار آن‌ها را جمع‌آوری و دسته‌بندی کنند.

پیام‌های پنهان سند ۲۰۳۰ را پیدا کنیم
این مدرس دانشگاه با اشاره به این‌که در سند ۲۰۳۰ واژه‌ها تعریف دقیقی ندارند، گفت: یعنی برابری جنسیتی و تساوی جنسیتی تعریف دقیقی نشده و هرکس از منظر خود بحث می‌کند. خشونت جنسیتی تعریف دقیقی نشده و زمانی که وارد اسناد پشتیبان می‌شویم، می‌بینیم که گزاره‌های موجود در تضاد با گزاره‌های دینی و ارزش‌های بنیادین خانواده در اسلام است. شاخصه‌های برابری جنسیتی را سازمان ملل تعیین و اشاره می‌کند که گرایش‌های همجنس‌گرایانه محدودیت‌هایی قانونی برای کودکان و نوجوانان دارد که در برخی تفاسیر بین‌المللی نوعی تبعیض جنسیتی است. یعنی نباید برای این گروه‌ها محدودیتی ایجاد کرد. خطاب به ایران ابراز نگرانی کرده و نامه رسمی داده‌اند که چرا این گروه‌ها را از مدرسه اخراج می‌کنید؟ این‌ها نشان می‌دهد که باید پیام‌های پنهان سند ۲۰۳۰ را پیدا کنیم.

اسناد پشتیبان سند ۲۰۳۰ سرشار از واژه‌هایی است که با مبانی دینی ما ناسازگار است
فراهانی درباره اسناد پشتیبان ۲۰۳۰ اظهار کرد: به وفور در اسناد پشتیبان به دیدگاه سازمان یونسکو در زمینه مسائل جنسی و مسائل مربوط به LGBTها اشاره شده است. در یکی از این اسناد که یونسکو به‌رسمیت می‌شناسد آمده است که هیچ کشوری نمی‌تواند به اهداف شماره چهار برسد (که همان بحث آموزش است) مگر این‌که دانش‌آموزان آن کشور به علت تمایلات جنسی خود در معرض خشونت قرار نگیرند؛ یعنی راه رسیدن به هدف شماره چهار نبود خشونت جنسی است. یا مثلاً اهداف یونسکو در حمایت از از خشونت‌های هموفوبیک یا ترنس‌فوبیک است و برای این‌که این خشونت‌ها انجام نشود یونسکو توصیه‌هایی کرده است. اسناد پشتیبان سند ۲۰۳۰ سرشار از چنین واژه‌هایی است که با مبانی دینی ما ناسازگار است.

در سند ۲۰۳۰ ادبیات روشنی وجود ندارد
او با بیان این‌که در سند ۲۰۳۰ ادبیات روشنی وجود ندارد، افزود: نکته دوم این است که در این سند واژه‌ها تعریف نشده‌اند. بنابراین تحلیل‌های مختلف درباره آن وجود دارد. در سند ملی آموزش و پرورش ۲۰۳۰ جمهوری اسلامی ایران در جاهایی آموزش جنسی را به تنظیم خانواده تغییر داده‌اند؛ شاید برای تلطیف این موضوع در فضای داخلی بوده است. غافل از این‌که در اسناد یونسکو تعریف مشخصی دارد مثلاً آموزش جنسی را در اسناد یونسکو در چندین کتاب تعاریف مختلفی کرده‌اند. یکی از این تعاریف این است که آموزش جامع جنسی به عنوان روشی برای آموزش مباحث و روابط جنسی شناخته می‌شود که متناسب با سن است، رویکرد فرهنگی دارد و با ارائه اطلاعات علمی دقی،ق واقعی و بدون قضاوت شخصی همراه است. در نگاه اول این تعریف خوب است و همه چیز را راحت کرده اما دقیق‌تر که می‌شویم، می‌بینیم در مواردی با مبانی دینی و ارزشی تضاد دارد. مثلاً می‌گوید با ارائه اطلاعات علمی؛ آیا لزوماً این اطلاعات علمی با آموزه های دینی سازگار هستند؟ در این‌که باید اطلاعات دقیق و علمی بدهیم شکی نیست ولی آیا برای فرد هفت ساله لازم است اطلاعات علمی ارائه دهیم؟ به نظرم این “دقیق و علمی” با توجه به سن و مقتضیات فرد متفاوت است. یا می‌گویند “بدون قضاوت”؛ بدون قضاوت یعنی زمانی که تصویری از تلویزیون یا ماهواره می‌بینید، نباید قضاوت کنید. در صورتی‌که براساس آموزه‌های ما اینچنین نیست و باید به کودک آموزش دهیم که این تصویر نامناسب است؛ یعنی قضاوت ارزشی می‌کنیم.

این مدرس دانشگاه ادامه داد: نکته سوم این است که در بند ۲۶ مقدمه سند ۲۰۳۰ آمده که ما متعهد می‌شویم تا دسترسی جهانی به خدمات و مراقبت‌های بهداشتی در امور جنسی و باروری را به‌ویژه با هدف تنظیم خانواده و اطلاع‌رسانی آموزش برای همه تضمین کنیم. موضوعی که بر آن حساس هستم بحث تنظیم خانواده است. در دو تا سه دهه قبل تنظیم خانواده در ایران با حمایت یونیسف و یونسکو انجام شد. کاهش نیروی جوان و نخبه، به‌هم خوردن تعادل جمعیتی، تحدید مذهب شیعه، تضعیف نیروی دفاعی و مشکلات تربیتی تک‌فرزندی همه پیامدهای کنترل خانواده است.

آرمان‌های ۲۰۳۰ با آرمان‌های اسلامی ناسازگار است
او به تفاوت آرمان‌های سند ۲۰۳۰ با آرمان‌های اسلامی اشاره کرد و افزود: مورد چهارم آرمان‌ها و ارزش‌های بنیادین سند ۲۰۳۰ است که با نظام معرفتی و آرمان‌های اسلامی به‌ویژه در حوزه جنسی ناسازگار است. ما در مبانی فلسفی با هم مشکل داریم. سند براساس مبانی اومانیستی است که غایت آن شهروند سازگار و نیروی کار حرفه‌ای برای دستیابی به رفاه و آسایش است. نمی‌گویم این بد است اما هدف اصلی نیست؛ هدف اصلی ما در بهترین حالت رسیدن به حیات طیبه است. البته اهداف واسطه‌ نیز داریم مثلاً بستر مناسب برای رشد سالم جنسی، اطلاع درست از هویت جنسی، ارضای صحیح غریزه جنسی، آگاهی از خطرات و امراض و رسیدن به خودشناسی مواردی هستند که به عنوان اهداف واسطه‌ای در تربیت جنسی مبتنی بر آموزه‌های دینی می‌توانیم به آن اشاره کنیم.

اقشار آسیب‌پذیر LGBTها هستند
این مدرس دانشگاه با اشاره به بند ۲۰ سند ۲۰۳۰ ادامه داد: این بند در مورد اشکال تبعیض و خشونت علیه زنان و دختران است که در سایه مشارکت و همکاری مردان و پسران ریشه‌کن خواهد شد. در اسناد پشتیبانی یونسکو وقتی وارد می‌شویم خشونت‌ها را عمدتاً بر اساس LGBT تعریف کرده‌اند. در کتابی دیگر کاری میدانی در جهان کرده‌اند که البته ایران جزو جوامع مورد تحقیق نبوده اما در حدود ۳۰ کشور تحقیق شده است. در این بررسی با مقایسه این موارد به کلیاتی رسیده‌اند و بحث می‌کنند که خشونت در مدارس و مجموعه‌های آموزشی مشکلی جهانی است و دانش‌آموزانی که با نرم‌های جنسیتی غالب مطابقت ندارند بیشتر آسیب‌پذیرند و باید از آن‌ها حمایت کرد. در سند ۲۰۳۰ اصلاً نمی‌گویند آسیب‌پذیر چه کسانی هستند اما زمانی که به این اسناد پشتیبان مراجعه می‌کنیم می‌بینیم اقشار آسیب‌پذیرLGBTها هستند.

به دنبال عادی‌سازی سکشوالیتی بایولنس هستند
فراهانی افزود: انواع خشونت در مدرسه را خشونت فیزیکی، روان‌شناختی و جنسی تعریف می‌کنند. خشونت جنسی شامل تجاوز جنسی، اجبار، آزار و اذیت جنسی و قلدری است. مثلاً آماری در مورد دانش‌آموزان با جهت‌گیری جنسی مختلف در کشورهای مورد مطالعه مطرح می‌شود که ۷ درصد دانش‌آموزان هتروسکشوال هستند، ۱۵ درصد گرایش لزبین دارند، ۲۴ درصد بایوسکشوال هستند و دوجنسی‌اند و ۴۸ درصد گی هستند. در آسیا پاکستان، نپال، هنگ‌کنگ، ژاپن، ویتنام و تایلند بررسی شده و نتایج نشان می‌دهد که در هنگ‌کنگ ۱۰ درصد از دانش‌آموزان دبیرستان که LGB هستند خشونت جنسی و فیزیکی را تجربه کرده‌اند. ۴۸ درصد از دانش‌آموزان دبیرستان آزار و اذیت کلامی و محرومیت اجتماعی را تجربه کرده‌اند. در تایلند ۵۵ درصد از دانش‌آموزان LGBT خشونت‌های فیزیکی و روانی و جنسی را در ماه قبل از مطالعه تجربه کرده‌اند. همچنین ۲۴ درصد از دانش‌آموزان هتروسکشوال خشونت‌های هموفوبیک و ترنس‌فوبیک را تجربه کرده‌اند. شاید برایتان سؤال شود که چرا خشونت واژه‌ای پر تکرار در اسناد پشتیبان و سند است؛ به نظرم به دنبال عادی‌سازی هستند یعنی آن‌قدر می‌گویند تا زشتی سکشوالیتی‌بایولنس از بین برود.

ضرورت تربیت جنسی وجود دارد
او با بیان این‌که سند ۲۰۳۰ روی آموزش جنسیت تأکید دارد. تربیت جنسی مفهومی فراتر از آموزش جنسیت است؛ فقط احساس جنسی و حوزه روابط جنسی نیست بلکه به بحث‌های شخصیتی، اخلاقی و اجتماعی مربوط می‌شود. در سند فرد را در دامنه تنگ احساس جنسی گرفتار کرده‌اند. تعریفی که ما از تربیت جنسی داریم فراتر از آموزش جنسی است. رویکردهای مختلفی در مورد تربیت جنسی مطرح است؛ رویکرد رهبانیت، روابط جنسی، اخلاق نوین و رویکرد اسلامی که رویکرد اسلامی آ‌ن‌قدر ظرفیت و توان دارد که رویکردهای دیگر را کنار بزند. وجود تربیت جنسی لازم است. درست است که سند ۲۰۳۰ را رد می‌کنیم و معتقدیم که این‌ها با نگاه خودشان آموزش جنسی را مطرح می‌کنند ولی ضرورت تربیت جنسی وجود دارد. تربیت جنسی یکی از ساحت‌های مهم و پرلغزش تربیتی است. تربیت جنسی مستلزم توانایی فوق‌العاده، نزاکت، تیزهوشی و دلسوزی است. در آموزه‌های ما برای تربیت جنسی هم والدین و هم معلمان مسؤول هستند. تربیت جنسی در بحث‌های اسلامی تعدیل و جهت‌دادن است نه پرورش. همچنین تربیت جنسی دوسویه است؛ در آموزه‌های دینی ما این موضوع می‌تواند باعث زیبایی‌دوستی و هنر عشق‌ورزیدن باشد و موجب محبت، صمیمیت، ایثار و فداکاری شود و اگر بد تربیت شود، می‌تواند باعث ویران‌گری، ضلالت و گمراهی شود. لازمه آموزش و تربیت جنسی این است که حتماً به اصول روان‌شناسی و اصول تربیتی با استفاده از آموزه‌های دینی تأکید شود.

آموزش‌های پیشگیرانه لازم داریم
این مدرس دانشگاه با تأکید بر آمارهای نگران‌کننده گفت: یکی از مواردی که نشان می‌دهد باید به تربیت جنسی در کشور خودمان بپردازیم، آمارهای نگران‌کننده است. بر اساس آمارها سن برقراری روابط ناسالم در ایران کاهش یافته و الگوی ایدز تغییر پیدا کرده است. رییس اداره ایدز وزارت بهداشت اعلام کرده است که در ماه‌های ابتدایی سال ۹۶، ۳۰ درصد مبتلایان زن و ۷۰ درصد مرد بودند و مبتلایان بیشتر از طریق رابطه جنسی درگیر شده‌اند؛ ۴۱ درصد از طریق رابطه جنسی، ۳۹ درصد از طریق اعتیاد و ۳ درصد از طریق مادر. یعنی اگر راه انتقال ایدز قبلاً اعتیاد بوده الان تبدیل به روابط جنسی شده است که هشداردهنده است و حتماً باید با پذیرش این واقعیات، ارزش‌ها را لحاظ کنیم. آموزش‌های پیشگیرانه لازم داریم.

مباحث اخلاقی و اجتماعی در آموزه‌های جنسی غرب دیده نمی‌شود
فراهانی به آموزش‌های جنسی غرب اشاره کرد و افزود: موضوعات آموزش جنسی آن‌ها بسیار گسترده است؛ مثلاً از موضوعات ضروری تصمیم‌گیری، حقوق انسانی و ارتباط را دارند. یکسری موضوعات مطلوب نیز مثل تحمل و همدردی دارند و یکسری مطالب حوزه ایدز مطرح می‌شود. اشکال مباحث آن‌ها این است که عمدتاً زیست‌شناختی روان‌شناختی است و مباحث اخلاقی و اجتماعی در آن دیده نمی‌شود. در دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۱۵ پژوهشی با جامعه ۱۵۰ هزار دانشجو انجام شد که مطابق نتایج آن ۷۲ درصد از دانشجویان در زمان حضورشان در دانشگاه هاروارد مورد آزار جنسی قرار گرفته‌اند و ۸۰ درصد گفته‌اند که این آزارها را اعلام نکرده‌اند. می‌خواهم بگویم آموزشی که این‌ها می‌دهند، نتیجه‌اش این می‌شود. البته منظورم این نیست که در ایران مشکل نداریم. در ایران تحقیقی انجام نشده است ولی به هر حال آمار بسیار تکان‌دهنده‌ای است.

سند تحول در حوزه تربیت جنسی حرفی ندارد
او درباره عدالت جنسیتی اظهار کرد: مورد بعدی بحث تساوی و عدالت جنسیتی است. در بحث تساوی جنسیتی یک تلقی بین‌المللی و یک تلقی داخلی وجود دارد. امروز آمار آموزش دختران ما در دانشگاه‌ها با پسران هم‌تراز است. حداقل تبعیضی در حوزه آموزش نداریم. منظورم این است که این واژه‌ها قابل تعریف هستند و آن‌چه مورد پذیرش است عمدتاً عدالت جنسیتی است. سند تحول در حوزه تربیت جنسی حرفی ندارد. یکی از نقدهای سند تحول همین موضوع است. سند در چهار راه‌کار به صورت غیرمستقیم به تربیت جنسی اشاره دارد برای نمونه تعمیق تقوای الهی و مهارت خویشتن‌داری که خویشتن‌داری می‌تواند در حوزه تربیت جنسی نیز مطرح باشد. همچنین اشاره دارد به تقویت آداب سبک زندگی اسلامی ایرانی که می‌تواند جنبه‌ای از آن بحث تربیت جنسی اسلامی باشد. راهکار دیگر می‌تواند بحث موضوعات تربیتی و اخلاقی از جمله اخلاق جنسی باشد. راهکار دیگر رعایت اقتضائات هویت جنسی است که با بحث تربیت جنسی ارتباط دارد. راهکار بعدی به توجه کافی به شرایط روحی دانش‌آموزان از سنین بلوغ اشاره می‌کند. ولی جامع نیست و ما به مباحث مربوط به تربیت جنسی در سند تحول چندان نپرداخته‌ایم. شاید هم اصلا نباید سند به این موضوع می‌پرداخت زیرا سند مادر است و قرار بود هرکدام از این راهکارها کمیته‌ای داشته باشند و کمیته‌ها این راهکارها را عملیاتی کنند.

خودمان نظام تربیت جنسی متناسب طراحی کنیم
این مدرس دانشگاه تأکید کرد: آموزش جنسی در نظام جمهوری اسلامی با توجه به موضوع و پیشینه در اسناد بین‌المللی آن آموزش جنسی که در سند ۲۰۳۰ مطرح شده، به صلاح جمهوری اسلامی نیست و باعث ترویج مسائل جنسی می‌شود. لازم است با توجه به آموزه‌های اسلامی و فرهنگ غنی ایرانی اسلامی خودمان نظام تربیت جنسی متناسب طراحی کنیم. اگر در برابر گفتمان‌های موجود، گفتمان اسلامی در مورد تربیت جنسی ارائه نشود، گفتمان‌های دیگر اهداف خود را در جامعه ما حاکم می‌کنند. لازم داریم که تربیت جنسی بومی صورت بگیرد. باید سیاست‌گذاران آموزشی، وزارت بهداشت و وزارت علوم در این حوزه سیاست‌گذاری کنند. باید افراد علوم تربیتی و روان‌شناسی که بهداشت جنسی کار کرده‌اند جمع شوند و در این حوزه کاری جدی کنند. محتوا به دلیل حساس‌بودن موضوع باید دقیق انتخاب شود. حساسیت‌های این حوزه نیاز به مدیریت و ارزیابی مداوم دارد تا از مسیر خود خارج نشود.

منبع: مهرخانه

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: