۱۴ شهریور ۱۳۹۶ ساعت ۱۸:۳۰
میراث یازدهم(12)؛ آن سوی مرزها

بررسی عملکرد وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در دولت یازدهم

پرونده «میراث یازدهم» به بررسی عملکرد مسئولین دولت یازدهم اختصاص دارد. در دوازدهمین گزارش از این پرونده با عنوان «آن سوی مرزها»، عملکرد محمد فرهادی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در دولت یازدهم مورد بررسی قرار گرفته است.

به گزارش عیارآنلاین، دولت یازدهم با همه فراز و فرودهایش به پایان رسید. حال نوبت آن است که نقاط قوت و ضعف این دولت توسط کارشناسان و نخبگان مورد تحلیلی و بررسی قرار گیرد که لازمه آن، در اختیار داشتن تصویری روشن از اقدامات و مواضع مسئولین مختلف دولتی است. پرونده «میراث یازدهم» که به همت «مرکز رصد کنکاش» تهیه شده، به دنبال آن است تا عمکرد مسئولین دولت یازدهم را با استناد به منابع و گزارش‌های رسمی آشکار، به تصویر بکشد. در دوازدهمین گزارش از این پرونده با عنوان «آن سوی مرزها»، عملکرد محمد فرهادی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در دولت یازدهم مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه، می‌توانید خلاصه این گزارش را مطالعه نمایید:

مقدمه

وزارت علوم در دولت یازدهم دو وزیر را تجربه نمود؛ در ابتدا «رضا فرجی دانا» سکان وزارتخانه را به دست گرفت؛ در دوران وی حاشیه‌های فراوانی برای آموزش عالی کشور ایجاد شد که گلِ سرسبد این حواشی را می‌توان «پرونده‌ی دانشجویان بورسیه‌ای» نامید. فرجی دانا سال ۹۳ با رأی مثبت نمایندگان استیضاح شد تا «محمد فرهادی» متصدی وزارت علوم شود. در بازه حضور فرهادی حاشیه‌های وزارتخانه کاهشی محسوس یافت. ناگفته نماند که وی سابقه تصدی سمت‌های وزارت علوم و وزارت بهداشت در دولت‌های چهارم و هفتم را نیز در کارنامه داشت.

فرهادی و یارانش در سال‌های اخیر با معضلات عدیده‌ای دست‌وپنجه نرم کردند؛ کمبود بودجه از این معضلات به شمار می‌رود که یکی از راهکارهای اصلی وزارتخانه برای حل این معضل، خصوصی‌سازی آموزش عالی یا همان دریافت شهریه از دانشجویان بود. هرچند که با اتخاذ این راهکار و نیز جولان دانشگاه آزاد (به‌عنوان یک دانشگاه خصوصی) در فضای آموزش عالی کشور، نمی‌توان انتظار داشت که اتفاقات چندان خوشایندی در انتظار دانشگاه‌ها باشد.

اما فارغ از اقدامات وزارت علوم در برابر معضلات، شاید بتوان عام‌ترین و دقیق‌ترین کلیدواژه‌ای که در توصیف عملکرد فرهادی استفاده کرد، «تلاش برای بین‌المللی‌سازی آموزش عالی» باشد. در دو سال اخیر، هیئت‌های خارجی متعدد دانشگاهی و علمی به ایران آمدند و فعالیت‌های علمی گوناگونی با کشورهای خارجی تعریف شد. این اقدامات در کنار همسویی و همراهی برخی اقدامات این وزارتخانه با یونسکو، به‌خوبی نشان داد که فرهادی و یارانش به دنبال ایجاد پیوند آموزش عالی با «آن سوی مرزها» هستند؛ پیوندی که می‌تواند با فرصت‌ها و تهدیدهای قابل‌توجهی همراه باشد.

اقدامات

۱- تلاش در راستای بین‌المللی‌سازی آموزش عالی

– امضای تفاهم‌نامه‌‌های علمی با دیگر کشورها

– تعامل با کشورهای منطقه

 

نمودار ۱- تعداد دانشجویان خارجی در ایران به تفکیک کشورها

 

۲- تعیین تکلیف طرح‌های کلان ملی

نمودار ۲- نتیجه تعیین تکلیف طرح‌های کلان ملی

 

۳- تغییر آیین‌نامه ارتقای استادان

۴- آغاز مراحل اجرای سند آمایش آموزش عالی

۵- تدوین لایحه مقابله با تقلب در آثار علمی

۶- حمایت از دانشگاه‌های غیردولتی و پیگیری خصوصی‌سازی آموزش عالی

۷- ایستادگی در برابر خواسته‌های غیرقانونی دانشگاه آزاد

۸- روند پُرنوسان شتاب رشد علمی و افزایش کیفیت مقالات

نمودار ۳- کمیت تولید علم کشور بر اساس پایگاه آی‌اس‌آی

نمودار ۴- کمیت تولید علم کشور بر اساس پایگاه اسکوپوس

نمودار ۵- تعداد مقالات یک درصد برتر کشور بر مبنای اطلاعات پایگاه آس‌اس‌آی

 

۹- موازی کاری وزارت علوم در اجرای قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان

امور مغفول

۱- عدم پیگیری مشکلات دانشجویان بورسیه

۲- عدم ایجاد تحول در علوم انسانی

۳- تغییرات مکرر نظام پذیرش دکتری

جدول ۱- جزئیات نحوه امتیازبندی پذیرش دانشجویان دکتری طبق مصوبه مجلس

جدول ۲- تغییرات امتیازدهی نحوه پذیرش دانشجوی دکتری

 

۴- عدم تدوین سند دیپلماسی علم و فناوری

۵- توجه ناکافی به تأسیس شرکت‌های دانش‌بنیان در دانشگاه‌ها

۶- تحقق نیافتن شعار دانشگاه کارآفرین

۷- حمایت ناکافی از دانشجویان دکتری

۸- کاربردی نشدن پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌ها

۹- تخصیص بودجه پژوهشی به میزانی اندک

 

جدول ۳- سهم پژوهش کشورهای مختلف از تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۱۴

 

جدول ۴- مقدار اعتبارات پژوهشی در بازه زمانی سال ۹۰ تا ۹۶ (ارقام به میلیون ریال)[۱۰۵]

نمودار ۶- نسبت اعتبارات پژوهشی به تولید ناخالص داخلی کشور

 

تحولات مرتبط پیرامونی

۱- ابلاغ سیاست‌های کلی علم و فناوری

۲- روند رو به رشد مهاجرت دانشجویان به آمریکا

 

جدول ۵- کشورهایی که میزبان بیش از هزار دانشجوی ایرانی هستند

نمودار ۷- تعداد دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در آمریکا

نمودار ۸- تعداد دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در آمریکا

 

۳- تصویب سیاست‌ها و اولویت‌های علم و فناوری کشور برای بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: