۶ شهریور ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۲۶

شکست طرح جامع درآمدهای پایدار شهرداری تهران

مهم‌ترین هدف طرح جامع درآمدهای پایدار شهرداری تهران، کاهش درآمدهای ناپایدار و برآمده از شهرفروشی بوده است. اما آمارها نشان می‌دهد که درآمدهای ناپایدار و به‌خصوص فروش تراکم و تغییر کاربری در چند سال اخیر تشدید گردیده است.

به گزارش عیارآنلاین، طرح جامع درآمدهای پایدار شهرداری تهران در سال ۱۳۸۶ با اهداف اصلاح در ساختار درآمدهای شهرداری و  ایجاد پایداری و عدالت در تأمین منابع درآمدی شهرداری به تصویب شورای اسلامی شهر تهران رسید. طرحی که قرار بود شهرداری تهران را از وابستگی بیش‌ازحد به درآمدهای بخش ساخت‌وساز شهری و فروش تراکم رها کند.

اکنون باگذشت یک دهه از تصویب این طرح، پرسش‌های زیر مطرح است:

  1. طرح جامع درآمدهای پایدار توانسته با اصلاح ساختار درآمدزایی شهرداری تهران سهم ۱۵ درصدی درآمدهای پایدار در سال ۱۳۸۴ را به سهم ۵۵ درصدی مورد ادعای شهردار تهران در سال ۱۳۹۵ برساند؟
  2. افزایش درآمدهای پایدار، تأثیری نیز بر کاهش درآمدزایی از بخش‌های ناپایدار گذاشته است؟
  3. افزایش درآمدهای پایدار حاصل برنامه‌ریزی و اصلاح ساختاری درآمدهای شهرداری است، یا عوامل دیگری عامل آن بوده‌اند؟
  4. شهرداری تهران توانسته است مهم‌ترین عوامل درآمدهای ناپایدار که شامل فروش تراکم و تغییر کاربری می‌شود را کنترل کند؟

برای پاسخ به سؤالات بالا، بودجه مصوب شهرداری تهران در سال‌های ۱۳۹۵-۱۳۸۹ موردبررسی قرار داده‌شده است. علت انتخاب این بازه زمانی؛ تغییر شورای شهر، تصویب قانون مالیات بر ارزش‌افزوده، عوض شدن سیاست‌های بودجه‌ریزی شهرداری و درنتیجه یکپارچگی آمارهای بودجه‌ای شهرداری تهران است.

بر اساس بررسی‌های انجام‌شده درآمدهای پایدار شهر تهران در بودجه مصوب سال ۸۹، سهمی‌۲۰ درصدی داشته، که این سهم در سال ۹۵ به ۳۶ درصد افزایش‌یافته و حجم آن نیز از ۱۴٫۹هزار میلیارد ریال به ۶۴ هزار میلیارد ریال ارتقاء پیداکرده است. و همچنین سهم درآمدهای ناپایدار از ۸۰ درصد به ۶۴ درصد کاهش‌یافته و حجم آن از ۵۹٫۶ هزار میلیارد به ۱۱۴٫۷ هزار میلیارد ارتقا پیدا می‌کند.

در پاسخ به سؤال اول می‌توان عنوان کرد؛ درآمدهای پایدار شهرداری تهران با رشد همراه بوده است. اما این رشد با ادعای مطرح‌شده از جانب شهردار تهران، تفاوت بسیاری دارد و از ۵۵ درصد مورد ادعای شهردار تهران، تنها ۳۶ درصد آن تحقق گردیده است. بنابراین عملکرد شهرداری تهران در آنچه مورد ادعای شهرداری است، موفق نبوده است.

در پاسخ به سؤال دوم نیز می‌توان عنوان کرد؛ درآمدهای ناپایدار شهرداری تهران اگر درمجموع درآمد سهمشان از ۸۰ درصد به ۶۴ درصد کاهش‌یافته است. اما حجم این درآمدها در سال‌های ۹۵-۸۹ با یک رشد ۹۲ درصدی همراه بوده و حجم آن از ۵۹ هزار میلیارد ریال در سال ۸۹ به ۱۱۴ هزار میلیارد ریال در سال ۹۵ دست پیداکرده است.

نمودار تغییر درآمدهای پایدار و ناپایدار در بازه زمانی ۹۵-۸۹

اکنون سؤال سوم پیش می‌آید؛ که رشد درآمدهای پایدار حاصل اصلاح ساختار درآمدزایی شهرداری بوده، یا عاملی دیگر در افزایش سهم نقش داشته است؟

سهم بخش‌های بودجه‌ای از درآمدهای پایدار بودجه شهرداری تهران (۹۵-۸۹)

سهم کدهای درآمدی عوارض از درآمدهای بخش عوارض بودجه شهرداری تهران(۹۵-۸۹)

نمودارهای بالا بیانگر این است که ۵۵ درصد از درآمدهای پایدار بودجه شهرداری تهران در سال‌های ۹۵-۸۹، به بخش عوارض برمی‌گردد. و ۹۵ درصد درآمدهای پایدار بخش عوارض نیز به مالیات بر ارزش‌افزوده تعلق دارد. و با توجه به نمودار ذیل که رشد همگام درآمدهای پایدار را با رشد مالیات بر ارزش‌افزوده نشان می‌دهد، می‌توان نتیجه گرفت که عامل اصلی رشد درآمدهای پایدار به  قانون مالیات بر ارزش‌افزوده برمی‌گردد.

با توجه به اینکه اهداف طرح جامع پایدار درآمدهای شهرداری تهران در پی اصلاح ساختارهای درآمدزایی شهرداری و کسب درآمد پایدار ناشی از اصلاح ساختارها است. و به دلیل اینکه قانون مالیات بر ارزش‌افزوده شامل اصلاح ساختارهای شهرداری نمی‌شود، و تنها می‌توان آن را در رده کمک دولت به شهرداری به‌حساب آورد. بنابراین شهرداری تهران در جهت اصلاح ساختارهای درآمدزایی خود گام قابل‌توجهی را برنداشته و افزایش صورت گرفته نیز حاصل عوامل بیرونی بوده است.

در پاسخ به سؤال آخر نیز؛ تحلیل درآمدهای ناپایدار حاصل از ساخت‌وساز شهری نشان‌دهنده این است که فروش تراکم از ۳۱ هزار میلیارد در سال ۸۹ به ۴۰ هزار میلیارد ریال در سال ۹۵ افزایش‌یافته است. و بخش تغییر کاربری که دومین بخش تأثیرگذار به‌حساب می‌آید، از ۳٫۹ هزار میلیارد ریال  در سال ۸۹ به ۴۰ هزار میلیارد ریال (۱۰ برابر) در سال ۹۵ افزایش‌یافته است. که نشان می‌دهد، درآمدزایی از بخش ساخت‌وساز شهری و فروش تراکم و تغییر کاربری برخلاف اهداف طرح جامع درآمدهای پایدار، تشدید گردیده است.

در جمع‌بندی بحث مطرح‌شده می‌توان عنوان کرد؛

  1. اگرچه درآمدهای پایداری شهردار تهران با افزایش روبه‌رو بوده، اما این افزایش درآمد بیش از آنکه ناشی از اجرا طرح جامع پایدار درآمدهای شهرداری تهران به‌حساب آید، برآمده از عوامل بیرونی و تصویب قانون مالیات بر ارزش‌افزوده است. و شهرداری‌ تهران نقش قابل‌توجهی در اصلاح ساختارهای درآمدزایی خود نداشته است.
  2. مهم‌ترین غایت طرح جامع درآمدهای پایدار شهرداری تهران، کاهش درآمدهای ناپایدار و برآمده از شهر فروشی است. اما آمارهای مربوط نشان می‌دهد، که درآمدهای ناپایدار و به‌خصوص فروش تراکم و تغییر کاربری در چند سال اخیر تشدید گردیده است. و هیچ‌گونه نشانه‌ای از کاهش وابستگی شهرداری تهران به این نوع درآمدهای دیده نمی‌شود.

بنابراین با توجه به دلایل ارائه‌شده می‌توان عنوان کرد که شهرداری تهران در جهت تحقق‌پذیری طرح جامع درآمدهای پایدار حرکت نکرده است و این طرح به دلیل بی‌توجهی به آن اکنون با شکست روبه‌رو گردیده است.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: