۱۸ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۵

«چالش»؛ سازوکاری بهینه برای حل مسائل دولتی

«چالش» (challenge) یا همان مسابقه دولتی، سازوکاری نوآورانه و بسیار کم هزینه برای اجرای پروژه های دولتی است که به دلیل فواید بسیار آن نسبت به سایر راهکارها مورد توجه کشورهای پیشرفته است.

به گزارش عیارآنلاین، «چالش» (challenge) یا همان مسابقه دولتی، سازوکاری نوآورانه و بسیار کم هزینه برای اجرای پروژه های دولتی است که به دلیل فواید بسیار آن نسبت به سایر راهکارها مورد توجه کشورهای پیشرفته است.

سالهاست که کیفیت اجرا و نحوه واگذاری پروژه های دولتی (حاکمیتی) مورد بحث است و مشکلات ناشی از اجرای ضعیف و ناکارآمد این گونه پروژه ها و فسادهای بی شمار در ارائه آنها گریبان گیر کشور است. بسیاری از پروژه های دولتی با هزینه های گزاف انجام می شوند و بسیاری از آنها صرفاً به افرادی خاص مانند اساتید دانشگاه‌های برجسته تهران یا مجموعه‌هایی مشخص سپرده می‌شوند.

برای حل مشکل واگذاری و اجرای این پروژه‌ها روش‌های مختلفی از جمله ایجاد سامانه مناقصات و مزایدات کشور راه اندازی شد که متاسفانه با کم توجهی غیر قابل توجیهِ مسئولین، آن چنان که باید و شاید قوت نگرفت.

اما راهکار اجرای بهینه این پروژه های چیست؟

«چالش» challenge سازوکاری است که در آن دستگاه‌های حکومتی و حتی بخش خصوصی مسئله خود را با دقت و بیان جزئیاتِ مدنظر مطرح می کنند و از کارشناسان، ذی نفعان، دانشگاهیان و حتی عموم مردم درخواست می کنند که در ازای دریافت  پاداش مشخصی به این مسئله پاسخ دهند.

برای مثال دولت ایالات متحده با راه اندازی  سایت challenge.gov بستر اجرای پروژه های دولتی را با سازوکار چالش فراهم نمود. این سایت که در سال ۲۰۱۰ آغاز به کار کرده است تا پایان سال ۲۰۱۶ توانست بیش از ۶۴۰ مورد چالش برگزار کند. مجموع ارزش جوایز اهدا شده در این چالش ها ، ۲۲۰ میلیون دلار و تعداد مشارکت‌کنندگان ۲۵۰ هزار نفر بود است.

نکته قابل توجه در باره این سایت این است که این سامانه بدلیل ایجاد بستری برای جمع آوری ایده‌های نوآورانه در سال ۲۰۱۴، از بین ۶۰۰ نامزد جایزه نوآوری که توسط دانشگاه هاروارد اعطا می شود، حائز بالاترین امتیاز و برنده جایزه شد.

فرآیند اجرای چالش در این سامانه به این صورت است که ابتدا دستگاه‌های دولتی برای رفع نیازهای خود، درخواستشان را همراه با زمان و جوایز مد نظر در این سامانه ثبت می‌کنند، سپس افراد یا شرکت‌های متقاضی شرکت در چالش پاسخ‌های خود را ارسال کرده و در نهایت، سازمان ارائه دهنده چالش به ارزیابی پاسخ‌ها و تعیین برندگان می‌پردازند.

طراحان این سامانه برای اینکه بتوانند افراد بیشتری از جامعه هدف چالش‌ها را تشویق به ارائه پاسخ نمایند، با یک طرح مبتکرانه جوایز را دسته بندی می‌کنند. به این ترتیب که جوایز در سه سطح ارائه می‌شوند و هر طیف از شرکت کنندگان با افراد یا شرکت‌های هم رده خود قیاس می‌شوند. به این ترتیب علاوه بر شرکت‌های بزرگ، مجموعه‌های نوپا و حتی گروه‌های دانشجویی نیز انگیزه کافی برای شرکت در این چالش‌ها را خواهند داشت. برای مثال در  «چالش پیش‌بینی جرایم» سه دسته جایزه ۵، ۱۰ و ۱۵ هزار دلاری به ترتیب برای دانشجویان، شرکت‌های کوچک و شرکت های بزرگ در نظر گرفته شد و در هر دسته به ۴۰ فرد یا شرکت برتر جایزه داده شد. با این کار علاوه بر دریافت پاسخ مناسب برای مسئله حاکمیتی، استعدادهای جوان شناسایی و به سمت حل مسائل اساسی کشور سوق داده شدند.

فرایند ارزیابی پاسخ های دریافتی چالش

یکی از مشکلات برگزاری چالش‌ها ارزیابی دقیق انبوه پاسخ‌های دریافتی است که کاری زمانبر و دشوار است. برای حل این مشکل می‌توان، ارزیابی پاسخ‌های دریافتی را نیز به چالش گذاشت. مثلاً سازمان ملی بهداشت ایالات متحده  برای افزایش اگاهی عمومی در رابطه با بیماری سلول‌های خونی، به کمک سایت  challenge.gov چالش نوشتن رمان را ارائه نمود. از آنجا که مخاطب این رمان‌ها مردم بودند، لذا ارزیابی مردم می‌توانست داوری مناسبی برای این چالش باشد. لذا تمام رمان‌های ارسالی در سایت بارگذاری شده و از مردم خواسته شد تا در ازای پاداش مشخصی، رمان‌ها را ارزیابی نمایند. با این کار علاوه بر برداشته شدن بار ارزیابی انبوه رمان‌های دریافتی از دوش سازمان بهداشت ملی، رمان مورد علاقه مردم نیز شناسایی شد.

از مثالهای فوق برمی‌آید که اجرای پروژه‌های حاکمیتی در قالب چالش علاوه بر ایجاد فرصت برابر برای عموم پژوهشگران و دانشگاهیان در دریافت این پروژه‌ها زمینه‌های رانت و فساد را کاملا از بین می‌برد. از سویی دیگر در چالش به جای پرداخت هزینه به اجرای فرآیند به خروجی و محصول نهائی جایزه داده می‌شود و این کار علاوه بر کاهش هزینه‌ها باعث دریافت انبوهی از پاسخ ها به جای یک پاسخ واحد می‌شود.

در پایان باید گفت توسعه  تکنولوژی‌های ارتباطات و اطلاعات باعث ایجاد زیرساخت‌های  نوآورانه و بهینه برای حل معضلات حاکمیت شده است که «چالش» یکی از آنهاست. متأسفانه در کشور ما علی‌رغم نیاز مبرم دستگاه های حاکمیتی و  توان و ظرفیت بالای موجود، تاکنون چنین سامانه‌هایی راه اندازی نشده است.

در یادداشت بعدی به اجرای «چالش همراه با مجلس» که اولین چالش مشارکت در قانون نویسی در کشور است، خواهیم پرداخت.

منبع: فارس

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: